Phiến dầm điển hình là kết cấu chính, cơ bản để hình thành tuyến đường và định hình hướng tuyến của cả 2 dự án. Tổng hai dự án dự kiến cần khoảng 4.500 phiến dầm điển hình, gồm 3.200 phiến của tuyến Hà Nội - Quảng Ninh và 1.300 phiến của tuyến Bến Thành - Cần Giờ. Ngoài ra, toàn tuyến sẽ sử dụng thêm nhiều loại dầm khác tùy vào từng vị trí.
Phiến dầm điển hình có kích thước dài x rộng x cao lần lượt là 32,6 x 12,6 x 3,015 (m), sử dụng khoảng 280 m3 bê tông. Toàn bộ khối bê tông được đổ liên tục trong 6 giờ đồng hồ để phiến dầm trở thành một khối thống nhất và bền chắc.
Dầm được thi công theo công nghệ bê tông cốt thép dự ứng lực căng sau, một trong những giải pháp tiên tiến nhất hiện nay cho kết cấu dầm nhịp lớn. Khi bê tông đạt cường độ thiết kế, các bó cáp cường độ cao luồn sẵn trong dầm được kéo căng, tạo ứng suất nén trước giúp kết cấu chịu được tải trọng lớn và kiểm soát hiệu quả vết nứt trong suốt vòng đời khai thác. Toàn bộ dây chuyền sản xuất được cơ giới hóa ở hầu hết các công đoạn: lồng cốt thép được gia công, tổ hợp trên bệ chuyên dụng rồi được hai cẩu long môn sức nâng 80 tấn đưa vào khuôn với độ chính xác cao; ván khuôn lõi được đẩy vào vị trí bằng hệ xe trượt; hệ thống đầm rung tự động bảo đảm bê tông được lèn chặt, đồng đều trên toàn bộ dầm. Sau khi hoàn thiện, phiến dầm được xe nâng dầm tải trọng 900 tấn đưa ra khỏi khuôn và chuyển đến bãi chứa. Từ đây, dầm lần lượt được cẩu lắp lên điểm tiếp dầm, rồi xe chuyên dụng vận chuyển đến vị trí lao lắp lên trụ, từng nhịp nối tiếp nhau vươn dài thành tuyến.
Để đảm bảo chất lượng, đơn vị thi công SGC đã huy động cùng lúc 12 chuyên gia và 50 công nhân để triển khai việc đúc phiến dầm đầu tiên cho tuyến Hà Nội - Quảng Ninh; và 8 chuyên gia, 40 công nhân cho tuyến Bến Thành - Cần Giờ. 6 trong 8 bãi đúc dầm phía Bắc và toàn bộ 3 bãi đúc dầm phía Nam đang được hoàn thiện và sẽ đi vào sản xuất trong thời gian tới.
Tuyến Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ là hai dự án Đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam do VinSpeed làm chủ đầu tư. Cả hai tuyến đều được triển khai theo cùng tiêu chuẩn kỹ thuật: đường đôi khổ 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h, tải trọng trục 17 tấn.
Trong đó, tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dài khoảng 120,4 km, từ ga Cổ Loa đến ga Hạ Long Xanh, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, với năm ga và hai depot. Tổng vốn đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, khởi công tháng 4/2026, hiện đang triển khai gần 40 mũi thi công.
Tuyến Bến Thành - Cần Giờ dài khoảng 53,8 km, từ ga Bến Thành đến ga Cần Giờ, đi qua 9 xã, phường của Thành phố Hồ Chí Minh, với một depot và trung tâm điều hành vận tải tại xã Cần Giờ. Dự án động thổ tháng 12/2025, hiện triển khai 10 mũi thi công, trong đó có cầu dây văng vượt sông Soài Rạp nhịp chính 360 m.
Việc đúc thành công thành công các phiến dầm điển hình ngay từ lần đầu tiên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, khẳng định Việt Nam đã làm chủ được công nghệ đúc dầm cho đường sắt tốc độ cao, đảm bảo vị thế chủ động trong lĩnh vực kỹ thuật hoàn toàn mới. Đồng thời là cột mốc bước ngoặt, đánh dấu hai dự án đã bước vào giai đoạn chính, tăng tốc thi công nhằm sớm đưa cả hai tuyến vào vận hành và khai thác thương mại sớm, ngay trong năm 2029./.