Duyên lành Việt Nam, Kanagawa

Trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân đã đến thăm tỉnh Kanagawa - một trong những địa phương có nền kinh tế phát triển hàng đầu của đất nước Mặt trời mọc, nơi có "mối duyên" lâu đời với cộng đồng người Việt Nam ở sở tại.

Người Việt định cư lâu đời tại Kanagawa

Tỉnh Kanagawa cách Tokyo khoảng 60km, có thủ phủ là thành phố Yokohama.

Nếu cộng đồng người Việt tại nhiều địa phương khác ở Nhật Bản chủ yếu phát triển mạnh trong những năm gần đây thông qua con đường du học, lao động và thực tập kỹ năng, thì tại Kanagawa, người Việt đã có mặt và định cư từ nhiều thập niên trước.

Chia sẻ với Tuổi Trẻ, bà Tống Thị Kim Giao - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản (VJBA), một người sinh sống tại Kanagawa nhiều năm - cho biết sau năm 1975, nhiều người Việt Nam đến Nhật Bản, từng bước xây dựng cuộc sống tại Kanagawa, đặc biệt ở Yokohama và các khu vực lân cận.

• Nghe Thống đốc tỉnh Kanagawa, Nhật Bản hát tiếng Việt: Ai mà ngờ ngọt ngào đến vậy!

Từ những gia đình đầu tiên, cộng đồng dần ổn định và phát triển, đến nay đã có các thế hệ thứ hai, thứ ba sinh ra và trưởng thành tại Nhật Bản. 

Hiện có khoảng 45.000 người Việt đang sinh sống tại tỉnh, là cộng đồng người nước ngoài lớn nhất tại địa phương này.

"Đây là một đặc điểm rất quan trọng khi nói về cộng đồng người Việt tại Kanagawa. Họ không chỉ là những người nước ngoài đến Nhật để học tập hoặc làm việc, mà nhiều người đã thực sự xem nơi đây là quê hương thứ hai của mình. Các thế hệ sau được giáo dục trong hệ thống trường học Nhật Bản, sử dụng tiếng Nhật thành thạo, tham gia vào nhiều lĩnh vực nghề nghiệp, kinh doanh và đời sống xã hội", bà chia sẻ.

Cộng đồng người Việt tại Kanagawa ngày nay khá đa dạng, từ các gia đình định cư lâu năm đến doanh nhân, kỹ sư, chuyên gia, người lao động, du học sinh và thế hệ trẻ trưởng thành tại Nhật. Nhiều người đã xây dựng doanh nghiệp, tạo việc làm, đóng thuế và đóng góp trực tiếp vào nền kinh tế địa phương thông qua các hoạt động thương mại, dịch vụ.

Bà Giao cho rằng khả năng hội nhập, ổn định cuộc sống và xây dựng niềm tin trong xã hội sở tại là nền tảng quý giá để cộng đồng người Việt tiếp tục phát huy vai trò cầu nối giữa Việt Nam và Nhật Bản.

Điều này cũng được hỗ trợ bởi truyền thống quan tâm đến chính sách chung sống đa văn hóa của Kanagawa, nơi người nước ngoài được tạo điều kiện tham gia đóng góp ý kiến cho xã hội địa phương.

Nhiều tiềm năng hợp tác

Trong thời gian qua, hợp tác giữa Kanagawa với các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp ở Việt Nam đã đem đến nhiều kết quả tốt đẹp. Gần 40 doanh nghiệp của tỉnh đang đầu tư tại Việt Nam.

• Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản: Sẽ xây dựng môi trường thuận lợi, bình đẳng cho người Việt tại Nhật Bản

Song bà Giao cho rằng Việt Nam và Kanagawa còn có những thế mạnh bổ sung cho nhau.

Điểm nổi bật của Kanagawa là sự kết hợp giữa nền công nghiệp chế tạo có trình độ công nghệ cao, hệ thống nghiên cứu và phát triển, cùng hạ tầng logistics, cảng biển và dịch vụ hiện đại.

Đặc biệt, các thành phố như Yokohama và Kawasaki trong tỉnh từ lâu đã là những trung tâm công nghiệp quan trọng của Nhật Bản, tập trung nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất công nghiệp, công nghệ thông tin, điện tử, ô tô, thiết bị chính xác, công nghệ môi trường và y tế.

Kanagawa vì thế sở hữu thế mạnh về công nghiệp, công nghệ, nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao, trong khi Việt Nam có nhu cầu lớn về nâng cao năng lực sản xuất, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Theo bà Giao, đây là những lĩnh vực giàu tiềm năng hợp tác, nhất là khi doanh nghiệp Nhật Bản đang tìm kiếm đối tác để đa dạng hóa chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường. Bên cạnh đó, Kanagawa còn là cửa ngõ giúp nông sản, thực phẩm chế biến và hàng tiêu dùng Việt Nam tiếp cận sâu hơn với thị trường Nhật Bản.

"Tôi cho rằng doanh nghiệp Việt Nam không nên chỉ nhìn Kanagawa như một thị trường để xuất khẩu hàng hóa hay cung ứng lao động. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị của doanh nghiệp Nhật Bản, từ sản xuất linh kiện, công nghiệp hỗ trợ, phát triển phần mềm, dịch vụ kỹ thuật cho đến nghiên cứu, đổi mới công nghệ và hợp tác phát triển sản phẩm", bà Giao nhận định.

Bà cho rằng bên cạnh ngôn ngữ, doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Nhật Bản còn phải thích ứng với khác biệt về văn hóa kinh doanh, tiêu chuẩn chất lượng, phương thức quản trị và xây dựng lòng tin với đối tác. Doanh nghiệp Nhật thường thận trọng khi lựa chọn đối tác, nhưng một khi đã có sự tin cậy, quan hệ hợp tác có thể duy trì bền vững.

Vì vậy, theo bà, VJBA cần vượt ra ngoài vai trò tổ chức giao lưu, giới thiệu đối tác để trở thành cầu nối thúc đẩy hợp tác kinh doanh thực chất, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm hiểu thị trường, tiếp cận đối tác theo nhu cầu cụ thể, đồng thời xúc tiến thương mại, đầu tư hai chiều.

Bà cũng nhấn mạnh tiềm năng của đội ngũ doanh nhân và thế hệ trẻ người Việt tại Nhật Bản. Với lợi thế am hiểu ngôn ngữ, văn hóa, pháp luật và phương thức kinh doanh của Nhật, sự gắn kết với Việt Nam, họ có thể trở thành cầu nối kinh tế hiệu quả, đóng góp nhiều hơn cho hợp tác song phương, nếu được tạo điều kiện và hỗ trợ phù hợp.

Người Việt tại Kanagawa: Luôn có một quê hương để hướng về

"Đối với cộng đồng người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao lần này có ý nghĩa rất đặc biệt.

Trước hết, đây là một sự kiện đối ngoại quan trọng, thể hiện sự coi trọng của Việt Nam đối với quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản.

Nhưng đối với những người Việt đã sinh sống xa quê hương hàng chục năm như chúng tôi, chuyến thăm còn mang một ý nghĩa rất gần gũi về mặt tình cảm. Đó là cảm giác được kết nối với quê hương, được quan tâm và được nhìn nhận như một phần không thể tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam.

Tôi đã sinh sống tại Nhật Bản gần 40 năm, chứng kiến nhiều giai đoạn phát triển của cộng đồng người Việt tại đây. Từ những năm đầu còn nhiều khó khăn, đến hôm nay, khi cộng đồng ngày càng lớn mạnh, có nhiều doanh nhân, trí thức và thế hệ trẻ thành đạt, tình cảm hướng về quê hương vẫn luôn là sợi dây gắn kết rất sâu sắc.

Đặc biệt tại Kanagawa, nơi có nhiều gia đình người Việt đã định cư qua hai, ba thế hệ, chuyến thăm còn là dịp để các thế hệ trong cộng đồng cùng nhìn lại chặng đường phát triển của mình và cảm nhận rõ hơn mối quan hệ ngày càng gắn bó giữa hai đất nước.

Tôi nghĩ rằng đối với những người Việt đã xa quê hương nhiều thập niên, điều đáng quý không chỉ là được đón tiếp lãnh đạo đất nước, mà còn là cảm nhận rằng dù đang sinh sống ở đâu, chúng tôi vẫn luôn có một quê hương để hướng về.

Ở góc độ kinh tế, tôi kỳ vọng chuyến thăm sẽ góp phần tạo thêm động lực để quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Nhật Bản phát triển sâu rộng hơn, không chỉ ở cấp trung ương mà còn lan tỏa mạnh mẽ đến các địa phương như Kanagawa.

Tôi mong muốn trong thời gian tới sẽ có thêm những chương trình hợp tác cụ thể giữa chính quyền, các tổ chức kinh tế và doanh nghiệp hai bên, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư, công nghệ, giáo dục, đào tạo nhân lực và phát triển doanh nghiệp.

Đồng thời tôi cũng hy vọng cộng đồng người Việt tại Nhật Bản sẽ có thêm điều kiện để phát huy vai trò của mình, không chỉ trong việc gìn giữ văn hóa, bản sắc dân tộc, mà còn tham gia tích cực vào các hoạt động hợp tác kinh tế và giao lưu Nhân dân.

Quan hệ giữa hai quốc gia không chỉ được xây dựng bằng những thỏa thuận hợp tác hay những dự án đầu tư, mà còn được nuôi dưỡng từ sự tin cậy, tình cảm và những đóng góp bền bỉ của người dân hai nước qua nhiều thế hệ. Cộng đồng người Việt tại Kanagawa, với lịch sử hình thành và phát triển rất riêng của mình, hoàn toàn có thể tiếp tục đóng góp vào quá trình đó".

Tống Thị Kim Giao - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nhật Bản

Theo Tổng lãnh sự Nhật Bản tại TP.HCM Ono Masuo, sự phát triển của Việt Nam có vai trò không thể thiếu đối với việc củng cố chuỗi cung ứng của nền kinh tế Nhật Bản, kể cả trong những lĩnh vực công nghệ tiên tiến như bán dẫn.