Phó tổng thống Indonesia muốn từ chức giữa bê bối bằng cấp

Tranh cãi bằng cấp

Theo Hãng tin Reuters ngày 10-11, Phó tổng thống Indonesia Gibran Rakabuming Raka, 39 tuổi, đã đề nghị từ chức trong cuộc gặp với Tổng thống Prabowo Subianto vào sáng cùng ngày.

"Phó tổng thống đã bày tỏ ý định từ chức trước những diễn biến mới liên quan đến các phán quyết của Tòa án Hiến pháp và Tòa án Tối cao", người phát ngôn Tổng thống Indonesia Prasetyo Hadi chia sẻ tại cuộc họp báo.

Ông Prasetyo cho biết Tổng thống Prabowo không bác bỏ đề nghị trên, nhưng không cung cấp thêm thông tin về quyết định của nhà lãnh đạo Indonesia.

Trong khi đó phát biểu tại một cuộc họp báo riêng, ông Gibran tiết lộ Tổng thống đã khuyên mình tiếp tục đấu tranh pháp lý để chứng minh tính hợp lệ của bằng cấp, đồng thời bày tỏ mong muốn không để vụ việc trở thành cuộc tranh luận chính trị kéo dài.

Sức ép đối với ông Gibran gia tăng sau phán quyết của Tòa án Hiến pháp Indonesia vào tháng 10, cho rằng không có bằng chứng thuyết phục chứng minh ông đã hoàn thành chương trình học tương đương bậc trung học phổ thông, một điều kiện bắt buộc đối với ứng viên Phó tổng thống.

Trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Gibran đã nộp giấy chứng nhận trình độ học vấn tương đương tốt nghiệp trung học phổ thông. Tuy nhiên Tòa án Tối cao đã tuyên vô hiệu giấy tờ này vào tháng trước.

Một số nghị sĩ hiện cân nhắc mở cuộc điều tra về tư cách của ông Gibran. Giới phân tích nhận định đây có thể là bước đầu dẫn đến tiến trình luận tội Phó tổng thống.

Ông Gibran tuyên bố sẽ kháng cáo phán quyết của Tòa án Tối cao.

Nếu ông từ chức, Tổng thống Prabowo phải đề cử hai ứng viên thay thế. Người kế nhiệm sẽ được lựa chọn trong vòng 60 ngày kể từ khi chức vụ bị bỏ trống.

Liên minh chính trị trước nguy cơ tan vỡ

Diễn biến trên có thể đánh dấu sự tan vỡ hoàn toàn của liên minh giữa Tổng thống Prabowo và cựu Tổng thống Joko Widodo - thường được gọi là Jokowi - cha của ông Gibran.

Liên minh này hình thành từ một sự đảo chiều bất ngờ. Ông Jokowi từng đánh bại ông Prabowo trong hai cuộc bầu cử Tổng thống năm 2014 và 2019, nhưng đến năm 2024 lại ngầm ủng hộ chính đối thủ cũ.

Sự hậu thuẫn này được xem là yếu tố quan trọng giúp ông Prabowo thắng áp đảo. Đổi lại, việc ông Gibran làm Phó tổng thống được cho là giúp gia đình ông Jokowi duy trì ảnh hưởng chính trị.

Tuy nhiên sự nghiệp của ông Gibran vướng tranh cãi ngay từ đầu. Năm 2023, Tòa án Hiến pháp đã cho phép ông tranh cử dù chưa đủ 40 tuổi theo quy định.

Phán quyết này gây phản ứng dữ dội vì chánh án khi đó là chú của ông Gibran, người sau đó bị kết luận vi phạm quy tắc đạo đức do xung đột lợi ích.

Quan hệ giữa Tổng thống Prabowo và ông Jokowi tiếp tục xấu đi khi nhiều đồng minh của cựu Tổng thống bị sa thải hoặc điều chuyển từ năm 2025.

Mới đây nhất, ba quan chức trong chính phủ gồm Bộ trưởng Lâm nghiệp Raja Juli Antoni cùng hai Thứ trưởng Giring Ganesha và Isyana Bagoes Oka đã đồng loạt rời Đảng Đoàn kết Indonesia (PSI) hôm 9-11.

PSI có quan hệ mật thiết với gia đình ông Jokowi, khi Chủ tịch đảng là ông Kaesang Pangarep, con trai út của cựu Tổng thống và là em trai Phó tổng thống Gibran.

• 

  Indonesia bắt giữ loạt quan chức với cáo buộc nghe lén điện thoại tổng thốngĐỌC NGAY

Song song đó vào tuần trước, ba sĩ quan cảnh sát cấp cao - trong đó có cựu Cảnh sát trưởng quốc gia Listyo Sigit Prabowo, một đồng minh của ông Jokowi - bị bắt vì nghi ngờ nghe lén trái phép Tổng thống Prabowo.

Chính phủ Indonesia cho rằng hành vi này có thể cấu thành tội phản quốc.

Khủng hoảng chính trị diễn ra giữa lúc Tổng thống Prabowo đối mặt với tỉ lệ ủng hộ suy giảm do chi phí sinh hoạt tăng cao, đồng rupiah mất giá và những lo ngại về chính sách kinh tế.

Trong khi đó, những lo ngại về chính sách điều hành kinh tế của chính phủ cũng khiến thị trường chứng khoán Indonesia lao dốc, ghi nhận mức giảm mạnh nhất thế giới kể từ đầu năm.

Giữa lúc cháy rừng hoành hành khiến khói mù lan sang nhiều nước Đông Nam Á, Indonesia đã bắt giữ 5 người nghi tham nhũng quỹ cứu trợ khẩn cấp, trong đó có em trai lãnh đạo cơ quan quản lý thảm họa quốc gia.