El Nino là hiện tượng nóng lên dị thường của lớp nước biển bề mặt ở khu vực trung tâm và đông Thái Bình Dương. Đây là pha nóng trong chu kỳ tự nhiên được gọi là Dao động Nam - El Nino, thường kéo dài từ 8 đến 12 tháng hoặc lâu hơn và lặp lại theo chu kỳ khoảng 2 đến 7 năm. Tác động của El Nino là làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu, gây đảo lộn lượng mưa với nhiều vùng bị hạn hán trong khi vùng khác lại có mưa lớn và lũ lụt bất thường. Hôm 8.10, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo El Nino sẽ kéo dài đến tháng 2.2027 với đỉnh điểm là trong tháng 12 năm nay. Tuần trước, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản tuyên bố chu kỳ El Nino năm nay có "cường độ mạnh nhất từng được ghi nhận".
Lính cứu hỏa đối phó đám cháy rừng tại Nam Sumatra (Indonesia) ngày 11.9
Ảnh: AFP
Chu kỳ El Nino năm nay được cho là gắn liền với đợt hạn hán nghiêm trọng và cháy rừng tại Indonesia. Khói bụi cháy rừng đã gây ảnh hưởng nhiều nước khác trong khu vực. Malaysia gần đây đóng cửa trường học tại nhiều vùng và đề nghị ASEAN họp bàn cách ứng phó, trong khi chính quyền Singapore hỗ trợ chi phí cho người điều trị bệnh liên quan khói mù. Tại bang Amazonas (Brazil), số lượng điểm nóng cháy rừng trong tháng 9 vừa qua được ghi nhận nhiều gấp 4 lần so với tháng 9.2025.
Chu kỳ El Nino cũng bị cho là nguyên nhân gây ra đợt nóng bất thường tại Myanmar. Bộ Năng lượng nước này gần đây cho biết do ảnh hưởng của đợt El Nino nghiêm trọng, nhiệt độ trên cả nước đã tăng cao, làm gia tăng lượng điện tiêu thụ và có thể gây cúp điện. Các quan chức khí tượng dự báo Myanmar sẽ hứng chịu đợt mưa bất thường, hạn hán, nắng nóng cực đoan và thiếu nước sinh hoạt. Tại Philippines, Bộ trưởng Năng lượng Sharon Garin kêu gọi người dân tiết kiệm điện với dự báo thời tiết khô nóng sẽ gây hạn hán, giảm năng suất thủy điện.
El Nino ngày càng nghiêm trọng, nhiệt độ Thái Bình Dương lập kỷ lục
Mặt khác, Giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva tỏ ra rất lo ngại về tác động toàn cầu của El Nino, đặc biệt về an ninh lương thực. Trả lời phỏng vấn AFP, bà Georgieva tuyên bố IMF sẵn sàng hỗ trợ các nước gặp khó khăn ứng phó với tác động từ El Nino. Ngày 11.10, Chương trình Phát triển LHQ phát ra cảnh báo rằng tác động tổng hợp của lãi suất cao, giá năng lượng tăng vọt và hiện tượng El Nino mạnh mẽ đã tạo ra "một cơn bão hoàn hảo có thể đẩy hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu người trở lại cảnh nghèo đói". Hồi tháng 9, các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Tác động khí hậu của Đại học Chicago (Mỹ) dự đoán rằng hiện tượng siêu El Nino năm nay có khả năng dẫn đến khoảng 451.000 ca tử vong vượt mức bình thường trên toàn cầu từ tháng 6.2026 - 2.2027.