Công ty Mua bán điện (EPTC), thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), vừa đề nghị chủ đầu tư điện tái tạo đàm phán lại giá mua điện cho giai đoạn nhà máy đã vận hành thương mại, nhưng chưa có văn bản chấp thuận kiểm tra nghiệm thu.
Theo đó, EPTC đề nghị "đàm phán giảm giá điện tối đa" cho khoảng thời gian dự án có vi phạm liên quan đến kiểm tra nghiệm thu (CCA) trước đây. Mức đề xuất được đưa ra "không vượt trần giá điện chuyển tiếp".
Theo Quyết định 21/2023 của Bộ Công Thương, giá trần chưa gồm VAT là 1.184,9-1.508,27 đồng một kWh với điện mặt trời và điện gió 1.587,12-1.815,95 đồng, tùy loại hình. Giá cụ thể của từng nhà máy sẽ được các bên thương lượng.
Chủ đầu tư các dự án trong diện vướng mắc nghiệm thu được đề nghị sớm gửi phương án cùng căn cứ liên quan và sắp xếp lịch đàm phán với EPTC.
Đề nghị được EPTC đưa ra dựa trên kết luận thanh tra năm 2023, các cơ chế phát triển điện mặt trời, điện gió và Nghị quyết 233/2024 của Chính phủ. Theo Bộ Công Thương, 173 nhà máy hoặc phần nhà máy điện gió, mặt trời nối lưới đã vận hành thương mại, nhưng chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu tại thời điểm COD hoặc trong thời gian hưởng giá FIT.
Theo kết luận năm 2023, Thanh tra Chính phủ đánh giá việc này gây thiệt hại cho EVN. Sau đó, nhiều dự án bị trì hoãn hoặc chỉ được thanh toán một phần theo hợp đồng.
Một nhà máy điện mặt trời đã đưa vào hoạt động ở Mũi Né, Bình Thuận. Ảnh: Việt Quốc
Để khắc phục, Bộ Công Thương đề xuất EVN và chủ đầu tư rà soát điều kiện hưởng giá FIT, xác định lại giá với dự án không đủ điều kiện và báo cáo cấp có thẩm quyền làm căn cứ bù trừ tiền mua điện. Phương án nhằm hạn chế tranh chấp và ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư cho rằng khi dự án đạt điều kiện vận hành thương mại (COD) chưa có quy định yêu cầu khâu nghiệm thu phải bắt buộc bằng văn bản. Theo các chủ đầu tư, Thông tư 10/2023 mới bổ sung điều kiện này trước khi cấp giấy phép hoạt động điện lực, trong khi các nhà máy đã vận hành từ năm 2021 trở về trước.
Doanh nghiệp đề nghị giữ nguyên ngày COD đã được công nhận, không áp dụng hồi tố và được thanh toán tiền điện đủ theo hợp đồng. Họ cho rằng vi phạm về nghiệm thu theo pháp luật xây dựng phải được xử phạt, khắc phục nhưng không làm thay đổi việc đáp ứng điều kiện vận hành thương mại của dự án.
Phương Dung