Ngày 16/9, sau phiên họp chính sách kéo dài 2 ngày, Fed thông báo nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản (0,25%), lên 3,75-4%. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023, cơ quan này tăng lãi.
Trong phần đánh giá kinh tế Mỹ, Fed cho rằng "chi tiêu nội địa vẫn sôi động dù bất ổn gia tăng", "tăng trưởng năng suất và đầu tư của doanh nghiệp vẫn mạnh" trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp thay đổi không đáng kể. Tuy nhiên, "lạm phát vẫn đang tăng tốc" và việc nâng lãi sẽ hỗ trợ quá trình đưa số liệu này quay về mục tiêu 2%.
Động thái lần này khớp với dự báo của giới phân tích. Số liệu tuần trước cho thấy lạm phát tháng 8 của Mỹ vẫn chưa hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại chỉ số này khó quay về mục tiêu 2% của Fed. Việc này diễn ra trong bối cảnh giá dầu thô thế giới tăng tốc nhanh thời gian qua, hiện trên 100 USD một thùng do xung đột Trung Đông leo thang.
Fed dự báo kinh tế Mỹ tăng trưởng 2,3% năm nay, tăng nhẹ so với kỳ vọng hồi tháng 6. Tỷ lệ thất nghiệp nhiều khả năng chốt năm tại 4,1%. Trong khi đó, Chỉ số Giá chi tiêu cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát ưa thích của Fed - có thể đạt 3,7%. Lạm phát Mỹ được dự báo quay về mục tiêu 2% vào năm 2029 - muộn một năm so với ước tính trước đó.
Quyết định tăng lãi suất được công bố khi chỉ còn chưa đầy 2 tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ. Sự kiện này sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa của ông Trump có duy trì được quyền kiểm soát Quốc hội trong 2 năm cuối nhiệm kỳ hay không. Đảng Cộng hòa đang đối mặt thách thức trong bối cảnh cử tri bất bình vì giá xăng tăng hơn 30% so với năm ngoái và lãi suất vay mua nhà liên tục đi lên năm nay.
Lãi suất tham chiếu trung bình của Fed giai đoạn 1995-2026. Đồ thị: Reuters
Thị trường chứng khoán Mỹ vẫn giữ được đà tăng sau thông báo của Fed. Chỉ số S&P 500 hiện tăng 0,3% và Nasdaq Composite tăng 0,7%. Thị trường đi lên nhờ nhóm cổ phiếu AI phục hồi sau đợt bán tháo.
Dù lãi suất tăng thường khiến cổ phiếu kém hấp dẫn hơn, quyết định của Fed đã được phản ánh vào thị trường từ trước đó, sau loạt số liệu lạm phát cao và giá dầu tăng gần đây. Giá vàng thế giới cũng giảm hơn 40 USD sau thông báo của cơ quan này, hiện còn 4.314 USD một ounce.
Gần đây, các nhà băng hàng đầu tại Mỹ đều dự báo Fed nâng lãi tuần này. Goldman Sachs kỳ vọng Fed nâng lãi thêm 25 điểm cơ bản (0,25%). JP Morgan và Morgan Stanley thậm chí cho rằng Fed sẽ có hai lần điều chỉnh lãi, vào tháng 9 và tháng 12 năm nay.
Công cụ theo dõi lãi suất FedWatch của CME cho thấy thị trường hiện dự báo khả năng Fed nâng lãi lần này là hơn 90%. Chỉ mới một tháng trước, xác suất này là 36%, khi thị trường kỳ vọng lạm phát sẽ hạ nhiệt.
Lần gần nhất Fed nâng lãi suất là tháng 7/2023. Kể từ đó, cơ quan này đã giảm lãi 6 lần, với tổng cộng 175 điểm cơ bản (1,75%). Trong đó riêng năm ngoái, Fed đã giảm lãi 3 lần.
Phần dự báo chính sách của Fed cho thấy hầu hết quan chức Fed kỳ vọng nâng lãi thêm một lần nữa vào cuối năm nay, với mức 25 điểm cơ bản (0,25%). Quyết định lần này nhiều khả năng sẽ xoa dịu ngờ vực rằng Chủ tịch Fed có thể trì hoãn việc thắt chặt chính sách vì Tổng thống Mỹ Donald Trump. Warsh là người do ông Trump đề cử, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ liên tiếp giục Fed giảm lãi suất thời gian qua.
Hà Thu (theo Reuters)