Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết trong tháng 10, Bắc Bộ xuất hiện đợt nắng nóng diện rộng từ ngày 28/9 đến 2/10, với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ C. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1991 khu vực ghi nhận nắng nóng diện rộng trên toàn miền trong tháng 10.
Trong đợt này, nhiều trạm khí tượng ghi nhận nhiệt độ cao nhất ngày vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ, một số nơi liên tiếp phá kỷ lục. Trạm Yên Châu (Sơn La) 38,3 độ ngày 3/10, cao hơn mức cũ 37,5 độ C. Mường Tè (Lai Châu) nóng 38 độ ngày 2/10, vượt kỷ lục 37,2 độ C thiết lập năm 1991.
Công viên Thống Nhất tháng 10/2026. Ảnh: Giang Huy
Một số nơi mức nhiệt độ vượt xa kỷ lục cũ. Mù Cang Chải (Lào Cai) ghi nhận 34,2 độ, cao hơn trước đó 2,9 độ; Hòn Dấu (Hải Phòng) 37,2 độ, vượt kỷ lục cũ 2,4 độ; Tam Đường (Lai Châu) lên 33,2 độ, cao hơn 2,2 độ C.
Tại Hà Nội, trạm Láng ghi nhận 37,1 độ, vượt kỷ lục cũ 0,7 độ; Hoài Đức và Hà Đông cùng đạt 36,5 độ C. Vĩnh Yên (Phú Thọ) lên 36,9 độ, trong khi Bảo Lạc (Cao Bằng) và Tuyên Hóa (Quảng Trị) cùng ghi nhận 37 độ C.
Không chỉ nhiệt độ cao nhất ngày, nhiệt độ trung bình tháng 10 tại 98 trạm khí tượng cũng đạt hoặc vượt giá trị lịch sử cùng thời kỳ. Trong đó, Bắc Mê và Đồng Văn (Tuyên Quang) có mức tăng lớn nhất so với kỷ lục cũ, cùng 1,6 độ, lần lượt đạt 29,5 và 24,7 độ. Hòn Dấu (Hải Phòng) lên 31,6 độ, cao hơn mức cũ 1,4 độ C.
Nhiều địa phương khác ghi nhận nhiệt độ trung bình tháng cao bất thường. Vĩnh Yên đạt 32,1 độ, vượt kỷ lục cũ 1 độ; Việt Trì và Hoài Đức cùng đạt 31,5 độ; Tuyên Quang đạt 31,4 độ C. Tại miền núi, Yên Bái và Yên Châu cùng cao hơn kỷ lục trước 1,3 độ; Mù Cang Chải và Cúc Phương (Ninh Bình) tăng 1,2 độ C.
160 kỷ lục nhiệt độ trong tháng 10. Ảnh: AI hỗ trợ
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia cho biết nhiệt độ trung bình tháng 10 trên hầu khắp cả nước cao hơn trung bình nhiều năm 1-2 độ C. Riêng Bắc Bộ cao hơn 2-3 độ, trong khi một số nơi ở Nam Bộ cao hơn 0,5-1 độ C.
Lý giải nền nhiệt cao bất thường, các chuyên gia khí tượng cho biết tháng 10 El Nino hoạt động rất mạnh. Giữa tháng, nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 ở xích đạo Thái Bình Dương cao hơn trung bình nhiều năm khoảng 2,4 độ C. Hiện tượng này góp phần làm tăng nền nhiệt và khiến thời tiết tại Việt Nam xu hướng nóng hơn bình thường.
Bên cạnh đó, các hình thế thời tiết trong khu vực cũng tạo điều kiện duy trì nắng nóng. Cuối tháng 9, đầu tháng 10, Bắc Bộ chịu ảnh hưởng của rìa phía nam rãnh áp thấp bị nén bởi khối không khí lạnh di chuyển xuống, kết hợp với áp cao cận nhiệt đới trên cao. Các hình thế này làm giảm mây, tăng lượng bức xạ mặt trời xuống mặt đất, khiến nhiệt độ tăng cao.
Trong tháng 10, không khí lạnh hoạt động chưa đủ mạnh để duy trì trạng thái giảm nhiệt trên diện rộng. Có những thời kỳ miền Bắc ít mưa, trời nắng nhiều, nền nhiệt tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm. Xu thế nóng lên toàn cầu cũng làm gia tăng nền nhiệt và nguy cơ xuất hiện các hiện tượng nhiệt độ cực đoan.
Tháng 11/2026, nhiệt độ trung bình trên cả nước được dự báo cao hơn trung bình nhiều năm 1-2 độ C. Riêng Nam Bộ, mức chênh lệch phổ biến 0,5-1 độ C.
Gia Chính