Gần 20% học sinh Việt bị bắt nạt 'vài lần mỗi tháng'

Con số 19,9% này khiến Việt Nam có tỷ lệ học sinh bị bắt nạt cao hơn hẳn so với nhiều quốc gia khác trong khu vực châu Á như Hàn Quốc với 13,5%, Nhật Bản với 15,7% và Thái Lan với 18,2%. Xét về các hình thức vi phạm, việc trêu chọc biến tướng là dạng thức phổ biến nhất khi có gần 15,8% số học sinh được khảo sát xác nhận mình từng là nạn nhân của hành vi này. Bên cạnh đó, tình trạng lan truyền những tin đồn ác ý chiếm 8,7%, trong khi các hành vi đe dọa, hành hung hoặc tự ý đăng tải thông tin cá nhân lên mạng xã hội dao động trong khoảng từ 2,7% đến 3,5%. Khi so sánh với kỳ đánh giá trước đó vào năm 2022, những số liệu mới được OECD công bố cho thấy một sự thay đổi rõ rệt và đáng suy ngẫm về diễn biến bạo lực học đường. Tại thời điểm năm 2022, khoảng 17% nữ sinh và 19% nam sinh Việt Nam chia sẻ từng chịu đựng hành vi bắt nạt ít nhất vài lần một tháng, thấp hơn mức trung bình của OECD lần lượt là 3% và 2%. Việc số liệu gia tăng ở đợt khảo sát mới phản ánh tính chất phức tạp ngày càng lớn của các mối quan hệ học đường trong bối cảnh xã hội hiện đại. Đi sâu vào khía cạnh bắt nạt trực tuyến, các kết quả phân tích dữ liệu cho thấy nam sinh tại Việt Nam đối mặt với nguy cơ trở thành nạn nhân cao hơn so với nữ sinh. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các yếu tố về hoàn cảnh gia đình, vị trí địa lý của trường học ở khu vực thành thị hay nông thôn, cũng như mô hình trường công lập hay tư thục đều không tạo ra sự chênh lệch đáng kể. Điều đó chứng minh rằng nguy cơ bị bắt nạt qua không gian mạng là một mối đe dọa bình đẳng và diện rộng đối với tất cả học sinh mà không phụ thuộc vào điều kiện kinh tế xã hội. Trong số các hình thức xâm hại tinh thần, bắt nạt trực tuyến được đánh giá là gây ra những tác động tiêu cực mạnh mẽ và rõ rệt nhất lên kết quả học tập của học sinh. Dữ liệu thu thập từ 82 trên tổng số 86 quốc gia và nền kinh tế tham gia khảo sát cho thấy điểm số môn Khoa học của học sinh bị bắt nạt qua mạng thấp hơn từ 13 đến 90 điểm so với bạn bè cùng hoàn cảnh. Sự sụt giảm phong độ học tập nghiêm trọng này cho thấy áp lực tâm lý từ mạng xã hội đã trực tiếp bào mòn khả năng tiếp thu và tư duy của thế hệ trẻ. Thời lượng sử dụng các thiết bị công nghệ cũng là yếu tố có mối liên hệ mật thiết và tỷ lệ thuận với khả năng xảy ra các vụ việc bạo lực trên không gian mạng. Nhóm học sinh có thời gian kết nối mạng internet từ 60 tiếng trở lên mỗi tuần có tỷ lệ bị bắt nạt khoảng 7% đến 8%, cao gấp 2 đến 4 lần so với nhóm chỉ sử dụng từ 20 đến 40 giờ. Thói quen trực tuyến quá độ không chỉ làm giảm thời gian tương tác thực tế mà còn mở ra nhiều nguy cơ khiến các em dễ trở thành mục tiêu của những hành vi quấy rối. Bắt nạt học đường hay bạo lực học đường vốn là một vấn đề nhức nhối kéo dài nhiều năm tại Việt Nam, đòi hỏi những biện pháp can thiệp quyết liệt và toàn diện từ các cấp quản lý. Hồi cuối tháng 6 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhận định tình trạng bạo lực học đường đang diễn biến phức tạp và đặt ra yêu cầu phải nhanh chóng xử lý dứt điểm. Nhấn mạnh tinh thần này, lãnh đạo Chính phủ trong chỉ thị nhiệm vụ trọng tâm năm học mới đã giao Bộ Công an phối hợp Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng phương án quản lý việc sử dụng điện thoại và mạng xã hội. Phương án quản lý theo từng cấp học nhằm hạn chế tối đa rủi ro, ngăn chặn bạo lực bùng phát từ không gian mạng cũng như kiểm soát các nội dung độc hại ảnh hưởng tới học sinh. Cùng với đó, các ban ngành liên quan cần chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý nghiêm các hành vi bạo lực, đồng thời nhà trường phải đẩy mạnh tư vấn tâm lý và xây dựng môi trường giáo dục an toàn. Quy mô kỷ lục của chương trình PISA năm 2025 với 765.000 học sinh từ 91 quốc gia và nền kinh tế tiếp tục khẳng định giá trị tham chiếu quan trọng để Việt Nam hoàn thiện văn hóa học đường bền vững.