Tổng thống Trump chạm đến vấn đề thống nhất Ireland

Phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Dublin hôm 12.9 về việc ông ủng hộ tiến trình thống nhất Ireland đã tạo ra làn sóng chú ý lớn trong giới ngoại giao quốc tế. Sau cuộc gặp với Thủ tướng CH Ireland Micheal Martin, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định sự hợp nhất giữa CH Ireland và Bắc Ireland sau hơn một thế kỷ chia cắt là điều tuyệt vời. Tuyên bố này đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với quan điểm trung lập mà chính phủ Mỹ vẫn luôn duy trì từ trước đến nay. Lịch sử đảo Ireland chứng kiến sự chia tách từ năm 1921 thành CH Ireland ở miền nam và Bắc Ireland thuộc Vương quốc Anh. Đến năm 1998, Hiệp ước thứ sáu tuần Thánh hay Thỏa thuận Belfast được ký kết nhằm chấm dứt ba thập niên xung đột bạo lực khiến khoảng 3.000 người thiệt mạng. Theo khuôn khổ pháp lý này, cuộc trưng cầu dân ý về việc thống nhất chỉ có thể diễn ra khi chính phủ Anh xác định đa số cử tri Bắc Ireland ủng hộ sáp nhập và đồng thời nhận được sự đồng ý từ cử tri CH Ireland. Trước các bình luận từ Washington, người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Anh đã nhắc lại cam kết của Thủ tướng Andy Burnham trước quốc hội hôm 9.9 về việc tuân thủ hoàn toàn Hiệp ước thứ sáu tuần Thánh. Chính phủ Anh trước đó cũng từng khẳng định chưa tính đến việc tổ chức bất kỳ cuộc trưng cầu dân ý nào liên quan đến vấn đề này. Trong khi đó, ông Gavin Robinson, lãnh đạo đảng Liên minh Dân chủ tại Bắc Ireland, đã lên tiếng cảnh báo việc sáp nhập sẽ dẫn đến sự sụp đổ của vùng lãnh thổ. Ông Gavin Robinson nhấn mạnh trên mạng xã hội X rằng tương lai của Bắc Ireland phải do chính người dân nơi đây quyết định, thay vì phụ thuộc vào các bình luận từ London, Dublin hay Washington. Phản ứng trái chiều từ các bên liên quan phản ánh tính chất nhạy cảm cùng những thách thức địa chính trị phức tạp xoay quanh hồ sơ thống nhất Ireland.