Giá dầu vượt 100 USD/thùng, Houthi có thể làm tê liệt thêm tuyến vận chuyển quan trọng

Giá dầu thế giới bất ngờ vượt ngưỡng 100 USD mỗi thùng, trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran leo thang và lực lượng Houthi tăng cường tấn công các mục tiêu liên quan Saudi Arabia. Theo Reuters, lúc 14h21 ngày 9-9, giờ Việt Nam, dầu Brent tăng 2,2%, đạt 100,07 USD mỗi thùng, lần đầu vượt mốc này kể từ ngày 24-7. Dầu WTI cũng tăng 1,83%, lên 94,73 USD mỗi thùng, phản ánh lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ gián đoạn nguồn cung và vận tải năng lượng tại Trung Đông. Diễn biến giá dầu xuất hiện sau khi eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược của thế giới, bị gián đoạn bởi xung đột liên quan Iran, khiến hoạt động vận chuyển qua khu vực suy giảm mạnh. Nhà kinh tế trưởng Claudio Galimberti của Rystad Energy cho biết trước khi Mỹ và Iran nối lại giao tranh hôm 30-8, khoảng 8 đến 9 triệu thùng dầu mỗi ngày đi qua Hormuz. Con số này từng cao gấp đôi tuần trước đó, nhưng gần đây đã giảm xuống dưới 2 triệu thùng mỗi ngày, cho thấy mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng của căng thẳng quân sự. Trong hoàn cảnh đó, Biển Đỏ nổi lên như tuyến thay thế quan trọng đối với hoạt động vận chuyển dầu, đặc biệt khi các bên tìm cách né tránh vùng Hormuz bị gián đoạn. Tuy nhiên, các cuộc tấn công liên tiếp của Houthi đang phủ bóng lên tuyến hàng hải này, bởi tàu chở dầu và cơ sở năng lượng có thể trở thành mục tiêu tiếp theo. Goldman Sachs, Bank of America và HSBC đều nâng dự báo giá dầu thô trong những ngày gần đây, phản ánh đánh giá rằng rủi ro địa chính trị đang lớn hơn khả năng bù đắp nguồn cung. Các nước sản xuất ngoài OPEC, gồm Mỹ, Canada và Guyana, đã tăng sản lượng, nhưng động thái này chưa đủ xóa bỏ những lo ngại về thiếu hụt dầu trên thị trường quốc tế. Theo dự báo được Cơ quan Năng lượng quốc tế đưa ra tháng trước, nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm 4,3 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2026, tương đương khoảng 4%. Tác động cuối cùng không chỉ nằm trên các bảng giao dịch dầu thô, vì nhiên liệu đắt hơn có thể tiếp tục gây sức ép lên chi phí vận tải, giá hàng hóa và lạm phát. Giới chức khu vực nói với AP rằng Iran đang tăng cường phối hợp giữa các lực lượng ủy nhiệm tại Iraq và Houthi ở Yemen, nhằm gây sức ép lên Saudi Arabia cùng đồng minh Mỹ. Mối liên hệ giữa Houthi và các nhóm dân quân Iraq phát triển trong xung đột Gaza, khi hai bên từng phối hợp tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Israel. Sự phối hợp này được cho là bài bản hơn trong xung đột Mỹ - Iran, tạo thêm khả năng mở rộng các cuộc tấn công vào những mục tiêu năng lượng và vận tải quan trọng. Houthi được cho là đã hỗ trợ các nhóm dân quân Iraq lập kế hoạch, thực hiện vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cơ sở dầu mỏ Saudi Arabia hồi tháng 7. Saudi Arabia và Mỹ sau đó tiến hành không kích đáp trả, khiến ít nhất 20 thành viên dân quân Iraq, sáu cố vấn Iran và ít nhất một quan chức Houthi thiệt mạng. Từ cuối tháng 7, Houthi đã tiến hành hơn 10 cuộc tấn công nhằm vào cơ sở dầu mỏ và tàu chở dầu, đồng thời tuyên bố phong tỏa tàu Saudi Arabia tại Biển Đỏ. Ngày 8-9, lực lượng này tiếp tục tấn công các cơ sở dầu mỏ và mục tiêu ở miền nam Saudi Arabia, làm hơn 70 người bị thương, theo thông tin trong bài viết của Tuổi Trẻ. Houthi sở hữu kho vũ khí đáng kể, gồm tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình, máy bay không người lái và tàu ngầm không người lái, khiến nguy cơ xung đột lan rộng tăng lên. Chuyên gia Adam Baron thuộc tổ chức New America nhận định Houthi có thể chấp nhận tổn thất ngắn hạn để theo đuổi lợi ích dài hạn, chẳng hạn mở rộng kiểm soát dọc Biển Đỏ. Đối đầu với Saudi Arabia cũng gắn với lịch sử xung đột tại Yemen, khi Riyadh can thiệp quân sự từ năm 2015 để hỗ trợ chính phủ được quốc tế công nhận. Sau nhiều năm phong tỏa do Saudi Arabia dẫn đầu, Houthi liên tục đáp trả bằng các cuộc tấn công, còn giao tranh tái diễn hiện nay có thể giúp lực lượng này tìm cách mở rộng quyền kiểm soát những vùng giàu năng lượng ở miền đông Yemen.