Mỗi mùa lũ lại tất tả rời nhà
Nằm hoàn toàn ngoài đê sông Lam, cụm dân cư Hòa Lam, khối Hưng Hòa 1, từ nhiều năm nay thường xuyên đối mặt với ngập lụt. Mỗi khi mưa lớn, nước sông dâng cao, người dân lại phải chủ động di chuyển người, tài sản đến nơi an toàn.
Trận lũ năm 2025 vẫn là nỗi ám ảnh đối với nhiều gia đình. Nước từ sông Lam dâng nhanh, tràn vào khu dân cư, có nơi ngập sâu đến sát mái nhà. Nhiều hộ phải rời nhà đi tránh lũ trong nhiều ngày.
Sau những mùa nước dữ, những căn nhà cũ càng thêm xuống cấp. Tường nứt, mái hư hỏng, nhiều vị trí phải dùng bạt che chắn tạm. Trong khi đó, do nằm trong diện quy hoạch di dời, người dân không thể đầu tư sửa chữa, xây dựng nhà cửa kiên cố.
Bà Đậu Thị Năm (SN 1962, trú khối Hưng Hòa 1, phường Trường Vinh) cho biết, gia đình bà đã được bố trí 150m² đất tái định cư nhưng chưa đủ điều kiện xây nhà. Hai người con của bà hiện vẫn chưa được bố trí đất.
“Năm nào lũ về, tài sản cũng bị cuốn trôi. Có năm, nước dâng tận nóc nhà, gia đình phải lên đê dựng lán ở tạm suốt 10 ngày. Trận bão năm ngoái làm mái nhà tốc tung, đến giờ vẫn phải che bạt”, bà Năm kể.
Theo bà Năm, điều khiến gia đình lo lắng nhất là hai người con vẫn phải sống trong khu vực thường xuyên ngập lũ.
“Chúng tôi chỉ mong các cấp, các ngành sớm giải quyết cho những hộ còn lại để bà con được chuyển đến nơi ở an toàn. Có chỗ ở ổn định thì người dân mới yên tâm sinh sống, làm ăn”, bà nói.
Cách đó không xa, gia đình anh Nguyễn Văn Trường (SN 1980) cũng nhiều năm sống trong cảnh thấp thỏm mỗi mùa mưa bão. Gia đình anh thuộc diện tái định cư giai đoạn 2 nhưng đến nay chưa được di dời.
“Nhà có ba đứa con nhỏ nên mỗi khi lũ về là vợ chồng tôi phải đưa các cháu đi gửi nhà người quen hoặc lên hội trường Ủy ban phường tránh lũ. Mỗi lần như vậy rất vất vả và bất an”, anh Trường chia sẻ.
Điều người dân mong mỏi lúc này, theo anh Trường, là các thủ tục liên quan sớm được tháo gỡ để những hộ còn lại được bố trí đất. “Chúng tôi không mong gì hơn ngoài một nơi ở an toàn, không phải cứ đến mùa mưa là lại thấp thỏm chạy lũ”, anh Trường nói.
38 hộ chờ được bố trí đất
Dự án xây dựng hạ tầng khu tái định cư di dân khẩn cấp xã Hưng Hòa (TP Vinh cũ) được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt tại Quyết định số 5476/QĐ, ngày 19/11/2013, do Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư.
Theo quy hoạch ban đầu, khu tái định cư có diện tích hơn 3,3ha, bố trí đất ở cho 58 hộ dân, đồng thời đầu tư hệ thống đường giao thông, điện, nước và nhà văn hóa.
Tuy nhiên, do thiếu vốn, dự án kéo dài nhiều năm, đến năm 2020 mới được khởi công. Trong thời gian chờ dự án, số hộ dân trong khu vực tiếp tục phát sinh. Trước thực tế này, địa phương phải triển khai phương án mở rộng khu tái định cư, thực hiện giai đoạn 2.
Hiện, phường Trường Vinh đã rà soát, bố trí đất tái định cư cho 34 hộ. Tuy nhiên, vẫn còn 38 hộ chưa được cấp đất.
Ông Dương Xuân Niệm - Khối trưởng khối Hưng Hòa 1 cho biết, ngay cả những hộ đã được bố trí đất cũng gặp khó khăn trong việc xây dựng nhà mới, do điều kiện kinh tế hạn chế.
Theo ông Niệm, để có thêm diện tích sinh hoạt, các hộ được bố trí đất đã đăng ký mua thêm 50m². Đến nay, mới có 17 hộ hoàn thành nghĩa vụ tài chính và chỉ một hộ bắt đầu xây dựng nhà.
“Người dân mong nhất là được chuyển đến nơi ở an toàn càng sớm càng tốt. Các hộ dân đã chờ nhiều năm, trong khi mùa mưa lũ lại đến. Chúng tôi mong cơ quan chức năng sớm tháo gỡ những vướng mắc về thủ tục để bà con được di dời”, ông Niệm nói.
Ông Nguyễn Tất Sơn - Chủ tịch UBND phường Trường Vinh cho biết, địa phương đã xây dựng phương án bàn giao đất tái định cư cho 34 hộ dân.
Đối với 38 trường hợp còn lại, phường đang tiếp tục rà soát, tổng hợp hồ sơ và báo cáo UBND tỉnh Nghệ An xin ý kiến chỉ đạo. Việc này nhằm bảo đảm các điều kiện theo quy định hiện hành, làm cơ sở đề xuất chủ trương giao đất cho người dân.
Trong lúc chờ các thủ tục được tháo gỡ, những hộ dân còn lại vẫn phải tiếp tục sống trong khu vực ngoài đê sông Lam, nơi mỗi mùa mưa lũ lại trở thành vùng nguy hiểm.
Với họ, một căn nhà an toàn không chỉ là nơi để ở, mà còn là mong ước được chấm dứt cảnh năm nào cũng phải chạy lũ.