Người dân mong được ở lại
HĐND Thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết Quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để giải quyết tồn tại vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại một số công trình, dự án trên địa bàn gồm 12 dự án, công trình của Tập đoàn Mường Thanh.
Sau hơn 10 năm đưa vào sử dụng, tổ hợp chung cư HH Linh Đàm đã hình thành cộng đồng dân cư đông đúc, gắn bó và ổn định. Nhiều gia đình đã coi nơi đây là quê hương thứ hai, con cái học hành, sinh hoạt ổn định, các hộ dân được đăng ký thường trú và từng bước gây dựng cuộc sống lâu dài. Trước thông tin các tòa HH1B, HH2B, HH3B, HH4B, tổ hợp chung cư HH Linh Đàm (phường Hoàng Liệt) sẽ bị phá dỡ, người dân nơi đây đang hết sức lo lắng. Anh Phạm Văn Xứng, cư dân tòa HH2B, cho biết: Khi đi vào hoạt động, người dân mua nhà tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm không biết dự án có sai phạm. Thời điểm đó, chủ đầu tư quảng bá dự án rộng rãi, hơn nữa, đây còn là một trong những dự án thuộc diện được hỗ trợ từ gói tín dụng 30 nghìn tỷ đồng dành cho người thu nhập thấp, các ngân hàng đã thẩm định và cho vay. Những điều này khiến người mua có cơ sở tin tưởng vào tính pháp lý của dự án cũng như căn hộ mà mình bỏ tiền tích góp để sở hữu.
“Chúng tôi đã sinh sống hơn 10 năm qua. Mong mỏi lớn nhất của người dân là được định cư tại chỗ, cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu căn hộ, qua đó bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của người mua nhà. Linh Đàm đã trở thành nơi an cư của hàng nghìn gia đình. Nếu tòa nhà bị phá dỡ, phải rời khỏi nơi mình đã gắn bó suốt nhiều năm, đó sẽ là cú sốc rất lớn đối với cư dân”, anh Xứng chia sẻ.
Qua tìm hiểu, nhiều cư dân nơi đây đã nghỉ hưu, có người không có nguồn thu nhập ổn định; nhiều hộ vẫn đang trả nợ ngân hàng, không ít người lớn tuổi đã bán nhà cửa ở quê để ra ở cùng con cháu… Nếu việc di dời xảy ra, sẽ không chỉ là chuyện chuyển từ căn hộ này sang một nơi ở khác, mà sẽ kéo theo sự xáo trộn lớn về sinh hoạt, công việc của hàng vạn gia đình, đặc biệt việc học tập của hàng nghìn trẻ em cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ông Bùi Song Thái, người dân tòa HH2B kiến nghị: “Thành phố nên ưu tiên khắc phục những hạn chế về hạ tầng thay vì di dời cư dân. Chẳng hạn, nếu thiếu diện tích sinh hoạt cộng đồng, có thể nghiên cứu phương án yêu cầu chủ đầu tư bố trí hoặc mua lại diện tích phù hợp để bổ sung tiện ích và cho người dân an cư tại chỗ”.
Theo ông Phạm Nguyễn Toan, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, những sai phạm trong quá trình đầu tư, xây dựng phải được xác minh, xử lý theo quy định pháp luật. Các tổ chức, cá nhân có trách nhiệm liên quan không thể đứng ngoài nghĩa vụ khắc phục hậu quả. Đặc biệt, cần làm rõ trách nhiệm đối với những vi phạm đã xảy ra trong thời gian dài nhưng không được ngăn chặn, xử lý kịp thời. Do đó, việc giải quyết không nên chỉ dừng ở câu chuyện đúng - sai về mặt xây dựng, mà cần có cơ chế xử lý đồng bộ, trong đó quyền và lợi ích hợp pháp của người dân phải được bảo vệ.
Trách nhiệm thuộc chủ đầu tư
Việc xử lý nghiêm các sai phạm trong quản lý đất đai, đầu tư và trật tự xây dựng là cần thiết. Tuy nhiên, cần đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của những người dân. Người mua nhà không thể mặc nhiên trở thành đối tượng phải gánh chịu toàn bộ hậu quả của những sai phạm mà họ không gây ra. Nhiều người mua căn hộ thông qua các giao dịch dân sự, có hợp đồng, chứng từ và đã thực hiện nghĩa vụ tài chính. Họ sinh sống công khai, được đăng ký cư trú, tham gia các hoạt động cộng đồng và thực hiện những nghĩa vụ của công dân tại địa phương.
Theo nhiều chuyên gia, cơ quan chức năng phải yêu cầu chủ đầu tư chịu đầy đủ trách nhiệm tài chính, chi phí khắc phục sai phạm, bổ sung hạ tầng và các nghĩa vụ liên quan theo quy định. KTS Trần Huy Ánh (Hội KTS Hà Nội) chia sẻ: Xử lý những sai phạm tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm là việc cần làm để bảo đảm kỷ cương pháp luật, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng đô thị. Nhưng hiệu quả không chỉ được thể hiện bằng số công trình, hạng mục có thể bị phá dỡ, mà còn bằng việc quyền lợi hợp pháp của người dân được bảo đảm ra sao.
Một hướng xử lý mà nhiều chuyên gia đưa ra có thể làm ngay, cơ quan chức năng tổ chức kiểm định toàn diện chất lượng và mức độ an toàn của từng tòa nhà. Việc kiểm định phải do các tổ chức có đủ năng lực chuyên môn thực hiện, bảo đảm tính độc lập, khách quan. Các nội dung cần được đánh giá bao gồm kết cấu chịu lực, tuổi thọ công trình, hệ thống phòng cháy, chữa cháy, thoát hiểm, cấp thoát nước… Trên cơ sở kết quả kiểm định, cơ quan chức năng mới có thể xác định phần công trình nào có thể tiếp tục sử dụng, phần nào cần khắc phục, cải tạo hoặc buộc phải xử lý theo quy định.
Còn TS Nguyễn Ngọc Chu, Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, với khoảng 40 nghìn người, địa điểm này tạo ra áp lực giao thông ngay trước cổng các tòa nhà và khu vực kế cận là điều rõ ràng. Tuy nhiên, hệ số sử dụng đất tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm còn thấp hơn một số khu vực khác tại Hà Nội. Từ khi thông xe tuyến đường ven hồ và xây dựng hệ thống cầu cạn, cầu vòm thép dưới gầm đường vành đai 3 trên cao, cùng các biện pháp phân luồng giao thông, áp lực giao thông khu vực đã được cải thiện. Nếu cơ quan chức năng có thể đưa Metro, xe bus, xe bus điện và tàu điện về khu vực này sẽ mở ra một đô thị nén thịnh vượng, an sinh và khoa học.
Việc xử lý sai phạm tại tổ hợp chung cư HH Linh Đàm không chỉ là câu chuyện của một dự án, mà còn là phép thử đối với năng lực quản trị đô thị và khả năng giải quyết hài hòa những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Bởi mục tiêu cuối cùng của quản lý đô thị vẫn phải là bảo đảm cuộc sống an toàn, ổn định và quyền an cư chính đáng của người dân.
PHÚ TÂY