Bỏ qua điều hướng
•

Giáo sư Toán đại học danh tiếng Mỹ từ chức sau bê bối dùng AI

Giáo sư Toán đại học danh tiếng Mỹ từ chức sau bê bối dùng AI
Nguồn ảnh: VnExpress

Santiago Schnell, giáo sư Toán kiêm hiệu phó phụ trách học thuật của Đại học Dartmouth, từ chức sau khi bị "khui" dùng AI gần như 100% để viết các bài nghiên cứu, bình luận.

Thông tin được công bố vào hôm 28/10, theo Inside Higher Ed, một ngày sau khi Santiago Schnell bị ủy ban cố vấn của trường đánh giá không đáp ứng các tiêu chuẩn về liêm chính học thuật.

"Vì tôn trọng đồng nghiệp và trường, ông Santiago Schnell đã từ chức và rời khỏi trường", Hiệu trưởng Đại học Dartmouth, Sian Leah Beilock, viết trong một bản ghi nhớ gửi cho sinh viên, giảng viên và nhân viên.

Ồn ào xoay quanh việc Schnell sử dụng AI bắt đầu vào tháng 8, sau cuộc điều tra của tờ Semafor. Công cụ Pangram đã xác định một bài xã luận do ông viết cho tờ The Washington Post có ít nhất 80% nội dung được tạo ra bởi AI.

Vài tuần sau đó, phóng viên The Dartmouth cũng điều tra các bài viết khác của Schnell. Theo tờ báo sinh viên này, công cụ Pangram xác định 96% nội dung trong 9 bài viết chuyên môn mà Schnell công bố trong năm nay, bao gồm hai bài nghiên cứu về toán học, đều là sản phẩm của AI.

Mặc dù Schnell thừa nhận có sử dụng AI để hỗ trợ viết các bài báo, ông khẳng định rằng AI không hề "thay thế" cho "công tác nghiên cứu, tư duy trí tuệ hay vai trò tác giả" của mình.

Tuy nhiên, lời giải thích này không đủ để xoa dịu làn sóng phản đối từ sinh viên và giảng viên. Họ cho rằng ông xứng đáng bị sa thải vì đã vi phạm quy tắc danh dự của trường - vốn yêu cầu sinh viên phải công khai nếu sử dụng các công cụ AI tạo sinh để hoàn thành bài tập.

Trước sự phản đối gay gắt, hiệu trưởng Beilock đã thành lập một ủy ban cố vấn độc lập, bao gồm các giảng viên và cựu sinh viên của trường. Qua quá trình xác minh, ủy ban này kết luận rằng Schnell đã sử dụng công cụ Claude để chỉnh sửa đáng kể một bản thảo nghiên cứu, khắc phục lỗi lập trình và tạo hình ảnh cho một tạp chí khoa học, theo The Washington Post.

Trong lịch sử trò chuyện với Claude, Santiago Schnell đã gửi những câu hỏi như: "Bạn có phát hiện ra vấn đề khoa học hay mâu thuẫn nào trong bài báo khiến tôi không thể nộp bài không?".

Với một bài báo khác, Schnell hỏi Claude liệu bài viết của ông có nhiều dấu hiệu do AI viết lộ liễu không. Vị giáo sư sau đó đã gửi đi bản thảo chứa nhiều gợi ý chỉnh sửa từ Claude.

Ủy ban cố vấn cũng nhận định Schnell không tiết lộ đầy đủ việc sử dụng AI cho một số ấn phẩm, đồng thời trì hoãn và không trả lời các yêu cầu của họ. Hành vi này "có thể được coi là vi phạm" nhiều chính sách của trường.

Dù vậy, việc ông Schnell từ chức không có nghĩa là Dartmouth - nơi tự nhận là cái nôi của trí tuệ nhân tạo - sẽ quay lưng lại với AI.

"Để giữ vững vị thế tiên phong của Dartmouth trong lĩnh vực AI, chúng ta buộc phải dẫn dắt trong một môi trường đầy biến động và thay đổi nhanh chóng", Beilock viết. Bà nói thêm rằng các nhà lãnh đạo của trường phải làm gương về sự minh bạch và khả năng phán đoán của con người - những phẩm chất mà họ kỳ vọng ở sinh viên và các nhà nghiên cứu tại Dartmouth.

Dartmouth thuộc nhóm Ivy League - 8 đại học tư hàng đầu nước Mỹ. Trường xếp thứ 12 trong bảng xếp hạng đại học năm 2027 của US News.

Santiego Schnell đảm nhiệm vai trò hiệu phó phụ trách học thuật ở Dartmouth được hơn một năm. Ngoài ra, ông là giáo sư toán, kiêm giáo sư thỉnh giảng về sinh hóa, sinh học tế bào và khoa học dữ liệu y sinh, theo website của trường.

Santiago Schnell. Ảnh: La Nación

Santiago Schnell. Ảnh: La Nación

Khánh Linh tổng hợp

Vụ việc Santiago Schnell, Giáo sư Toán kiêm Hiệu phó phụ trách học thuật của Đại học Dartmouth, buộc phải từ chức đã giáng một đòn mạnh vào uy tín học thuật của ngôi trường danh tiếng thuộc khối Ivy League. Quyết định rời vị trí lãnh đạo được đưa ra sau khi ủy ban cố vấn độc lập của trường kết luận ông không đáp ứng các tiêu chuẩn liêm chính. Cuộc khủng hoảng bắt đầu từ tháng 8 khi các cuộc điều tra từ Semafor và The Dartmouth phát hiện dấu vết trí tuệ nhân tạo chiếm tỷ lệ áp đảo trong các bài xã luận lẫn công trình nghiên cứu của ông. Dữ liệu phân tích từ công cụ Pangram cho thấy bài viết của Schnell trên The Washington Post chứa ít nhất 80% nội dung do AI tạo ra, và 96% nội dung trong 9 bài chuyên môn xuất bản năm nay đều có nguồn gốc tương tự. Dù Schnell khẳng định công nghệ không thay thế vai trò tác giả hay tư duy trí tuệ, ủy ban xác minh đã chỉ ra việc ông dùng Claude để sửa đổi bản thảo, sửa lỗi lập trình và tạo hình ảnh mà không khai báo minh bạch. Lịch sử trao đổi cho thấy vị giáo sư thậm chí đã hỏi công cụ này cách che giấu các dấu hiệu do AI viết trước khi nộp bài. Sự việc thổi bùng làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng giảng viên và sinh viên, những người vốn bị ràng buộc bởi quy tắc danh dự nghiêm ngặt về việc công khai công cụ tạo sinh. Hiệu trưởng Sian Leah Beilock khẳng định việc Schnell từ chức không đồng nghĩa Dartmouth quay lưng với công nghệ, mà là lời tái khẳng định về tính gương mẫu trong minh bạch và năng lực phán đoán của con người. Biến cố này đặt ra hồi chuông cảnh báo về ranh giới mong manh giữa ứng dụng công nghệ hỗ trợ và hành vi vi phạm đạo đức nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục hàng đầu thế giới.
amung