Góc nhìn pháp lý vụ cô gái nói dối mang thai khiến 6 người vướng lao lý

Liên quan đến vụ 6 người bị khởi tố do livestream (phát trực tiếp) trên Facebook, gây rối, đưa thông tin sai sự thật về Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt (phường Vĩnh Phúc, Phú Thọ), Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ cho rằng vụ án có tính chất hy hữu trong thực tiễn tư pháp Việt Nam.

6 người gồm hai cặp ông bà thông gia và bác, thím họ cùng bị khởi tố chỉ từ một vụ livestream thiếu kiểm chứng. Ông Tuấn nói đó là bài học cảnh tỉnh đắt giá về trách nhiệm pháp lý trên không gian mạng.

Qua xác minh của công an, vụ việc xuất phát từ thông tin N.T.N.A. (SN 1999, trú tại xã Hợp Lý, Phú Thọ) cung cấp cho người thân về việc bản thân mang thai. Sau khi đưa đi kiểm tra tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương (Hà Nội) ngày 17/9, gia đình được xác định N.A. không mang thai.

Trước đó, A. nói với gia đình đã khám thai tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt và được thông báo thai bị dị tật nên phải bỏ.

Tin vào thông tin này, ông Nguyễn Khắc Hồng (bố ruột N.A) cùng nhiều người thân đến bệnh viện, rồi sử dụng tài khoản Facebook cá nhân livestream với những lời nói chửi bới, gây mất trật tự và đưa thông tin sai sự thật liên quan đến bệnh viện.

Đối mặt những hình phạt nào?

Trao đổi với phóng viên Dân trí, Tiến sĩ - Luật sư Đặng Văn Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội) cũng nhận định đây là một vụ việc khá hy hữu và rất đáng tiếc.

Điều 318 Bộ luật Hình sự quy định tội Gây rối trật tự công cộng. Theo đó, người nào gây rối trật tự công cộng gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội có thể bị xử lý hình sự, khung hình phạt cơ bản là phạt tiền 5-50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Trường hợp thuộc các tình tiết định khung quy định tại khoản 2 Điều 318 thì mức hình phạt có thể từ 2 năm đến 7 năm tù.

Trong vụ việc, hành vi livestream diễn ra ngay tại cơ sở khám chữa bệnh, có chửi bới, gây mất trật tự và làm đình trệ hoạt động khám chữa bệnh. Khi phát trực tiếp lên mạng xã hội đã thu hút lượng tương tác rất lớn.

Luật sư Cường cho rằng đây là những tình tiết cần được cơ quan điều tra xác minh, đánh giá đầy đủ để xác định mức độ nguy hiểm của hành vi và hậu quả thực tế đối với trật tự công cộng.

Quyền tự do ngôn luận được pháp luật bảo vệ nhưng tự do ngôn luận không đồng nghĩa với quyền được chửi bới, xúc phạm người khác, gây rối hoặc làm đình trệ hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức.

“Điều đáng tiếc nhất trong vụ việc này là nguyên nhân ban đầu lại xuất phát từ một thông tin sai sự thật do chính người con gái cung cấp cho gia đình”, ông Cường nói.

Vị luật sư nhận định những người thân trong gia đình trên đã phản ứng dựa trên thông tin mà họ cho là sự thật. Họ có thể đã xuất phát từ sự lo lắng, thương con và mong muốn bảo vệ người thân. Nhưng thiện chí, tình cảm gia đình hay sự bức xúc không phải là căn cứ để loại trừ trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi phạm pháp luật.

“Điều này mới rất đáng suy ngẫm: Một lời nói dối ban đầu tưởng như chỉ trong  phạm vi gia đình nhưng có thể kéo theo hàng loạt hệ quả ngoài dự liệu. Người cha tin lời con, đến bệnh viện, livestream, chửi bới, đưa thông tin chưa được kiểm chứng lên mạng. Và cuối cùng nhiều người phải đối diện với vòng tố tụng hình sự. Một cái giá rất đắt cho một thông tin sai sự thật”, luật sư Cường bày tỏ.

Công an khuyến cáo kiểm chứng thông tin trước khi livestream 

Khi cầm điện thoại livestream, nhiều người có cảm giác mình đang có hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn người đứng về phía mình. Số lượt xem, lượt bình luận, chia sẻ có thể tạo ra tâm lý “đang có quyền lực” và có thể gây sức ép đối với một tổ chức, cá nhân nào đó.

“Nhưng pháp luật không vận hành theo số lượng người xem livestream. Pháp luật không cho phép người dân vì bức xúc mà chửi bới, xúc phạm nhân viên y tế, gây mất trật tự, làm ảnh hưởng đến hoạt động khám chữa bệnh. Đặc biệt, không nên biến mạng xã hội thành “tòa án” để phán xét khi chưa có đầy đủ chứng cứ”, Tiến sĩ luật Đặng Văn Cường nhấn mạnh.

Trong một diễn biến khác, Công an tỉnh Phú Thọ vừa khuyến cáo người dân kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải hoặc livestream trên mạng xã hội sau sự việc nêu trên.

Khi có khiếu nại, phản ánh hoặc tranh chấp, người dân cần cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền để được tiếp nhận, xác minh, giải quyết theo quy định. Không tự ý gây mất trật tự hoặc sử dụng mạng xã hội để quy kết khi chưa có căn cứ.

Công an nhấn mạnh tùy tính chất, mức độ và hậu quả, hành vi cung cấp, đăng tải, chia sẻ thông tin sai sự thật có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

“Trước khi livestream, đăng tải hoặc chia sẻ một thông tin chưa được kiểm chứng, mỗi người cần dừng lại để kiểm tra nguồn tin, cân nhắc nội dung và hậu quả có thể xảy ra. Ứng xử thận trọng trên không gian mạng cũng là cách góp phần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người khác và giữ gìn an ninh, trật tự”, cơ quan công an cho hay.

6 người bị khởi tố

Ngày 19/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố 6 bị can về tội Gây rối trật tự công cộng quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự.

6 người này gồm: Nguyễn Khắc Hồng (SN 1976), Nguyễn Thị Minh Nguyệt (SN 1979), Trần Thị Oanh (SN 1983), Đặng Văn Hinh (SN 1975), Trần Xuân Chiến (SN 1974) và Trần Thị Thảo (SN 1978).

Những người này được xác định là bố mẹ đẻ, bố mẹ chồng, bác và thím họ của N.T.N.A. - người có liên quan đến nguồn thông tin sai lệch dẫn đến vụ việc gây rối trật tự công cộng tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt chiều 17/9.