“Đây là một thảm họa”, Thủ tướng Merz nói, sau khi kết quả thăm dò cử tri được công bố ngày 20/9. Dẫu vậy, ông cho biết sẽ tiếp tục cương vị thủ tướng Đức và theo đuổi chương trình cải cách, sau khi xuất hiện những đồn đoán rằng kết quả tồi tệ lần này có thể khiến ông từ chức.
Theo kết quả ước tính của đài truyền hình quốc gia ARD, AfD giành 38,3% phiếu tại bang Mecklenburg-Western Pomerania, vượt đảng Dân chủ Xã hội (SPD) trung tả với 35,4%. Cả hai đảng đều bỏ xa phe bảo thủ của Thủ tướng Merz với khoảng 4,9% - thấp hơn ngưỡng 5% cần thiết để giành ghế trong nghị viện bang. Điều này đồng nghĩa với khả năng SPD hoàn toàn bị loại khỏi nghị viện bang.
Kết quả ngày 20/9 là lần thứ hai AfD giành vị trí dẫn đầu ở cấp bang. Đảng này cũng đang dẫn đầu trong các cuộc thăm dò dư luận trên toàn quốc, nhưng vẫn chưa thể nắm quyền do các đảng lớn khác từ chối hợp tác với AfD.
Trong một cuộc bầu cử khác diễn ra ngày 20/9 tại thủ đô Berlin, đảng cánh tả Die Linke đạt 25,3%, trong khi tỷ lệ phiếu của phe bảo thủ - đang điều hành bang trong liên minh với SPD - giảm mạnh xuống còn 19%.
AfD cũng gia tăng sức mạnh tại thành phố vốn có truyền thống tự do này, với 16,3% phiếu.
Đây là lần đầu tiên Die Linke dẫn đầu cuộc bầu cử địa phương, nơi đảng này muốn quốc hữu hóa nhà ở thuộc sở hữu của các chủ đất doanh nghiệp và áp trần tiền thuê nhà.
Kết quả vừa qua có thể chưa đủ để giáng đòn quyết định vào Thủ tướng Merz, nhưng tỷ lệ ủng hộ thấp, các cải cách không được lòng dân và chiến thắng của AfD trong cuộc bầu cử bang trước đó ở Saxony-Anhalt khiến tương lai chính trị của ông trở nên bấp bênh.
“Giờ đây, chính phủ liên bang sẽ càng khó có thể tập hợp đủ sự can đảm và sự ủng hộ chính trị cho một chương trình cải cách mang tính nền tảng”, ông Marcel Fratzscher - chủ tịch Viện Nghiên cứu kinh tế DIW tại Berlin, nói với Reuters.
Ông cho rằng nếu các đảng trong liên minh cầm quyền vẫn giữ nguyên những “lằn ranh đỏ” của mình, thì “tình trạng tê liệt chính trị sẽ dai dẳng, sự yếu kém của nền kinh tế sẽ tiếp diễn, và khả năng AfD giành chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2029 sẽ càng tăng”.
Phó Thủ tướng Đức Lars Klingbeil, đồng thời là lãnh đạo SPD, cho thấy ông muốn thay đổi đường hướng vì những lo ngại của cử tri về cải cách lương hưu.
Tuy nhiên, Thủ tướng Merz vẫn nhấn mạnh chương trình cải cách mà ông cho rằng sẽ giúp khôi phục tăng trưởng đang trì trệ của nền kinh tế lớn nhất châu Âu.
“Những gì cần được thực hiện lúc này đòi hỏi bản lĩnh, sự kiên định và kiên nhẫn. Tôi thậm chí có thể nói rằng những cải cách này là liều thuốc giải độc cho thứ chất độc độc đoán đang ngày càng thấm sâu vào xã hội chúng ta, được thúc đẩy bởi sức hấp dẫn của chủ nghĩa độc đoán”, ông nói.