Bánh trung thu nướng, dẻo là món ăn truyền thống trong dịp rằm tháng Tám, nhưng lớp vỏ thơm mềm cùng phần nhân ngọt bùi lại tiềm ẩn rủi ro lớn đối với người mắc đái tháo đường và các bệnh chuyển hóa.
Bác sĩ Chen Ying-yu, chuyên khoa Nội tiết và Chuyển hóa thuộc Bệnh viện Chấn Hưng (Đài Loan, Trung Quốc), cho biết phần lớn các loại bánh trung thu đều thuộc nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết cao (High GI). Khi nạp đồng thời lượng lớn tinh bột, đường tinh luyện và chất béo bão hòa từ bơ, mỡ heo, đường huyết sẽ tăng vọt trong thời gian ngắn. Tình trạng này ép tuyến tụy phải tiết ồ ạt insulin, lâu dần dẫn đến đề kháng insulin và đẩy nhanh quá trình xơ cứng mạch máu.
Ngoài ra, thói quen ngồi xem tivi hoặc nằm nghỉ sau bữa ăn ngọt làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản và khiến đường huyết tích tụ nhanh hơn. Thời điểm sau ăn 15-30 phút là lúc thích hợp nhất để đứng dậy dọn dẹp hoặc đi bộ nhẹ nhàng. Vận động nhẹ giúp các khối cơ tiêu hao bớt lượng glucose vừa hấp thu, hỗ trợ hạ đường huyết sau ăn hiệu quả.
Để vừa thưởng thức hương vị Tết đoàn viên vừa bảo vệ hệ mạch máu và giữ đường huyết ổn định, người bệnh có thể áp dụng các nguyên tắc ăn uống và vận động dưới đây:
Hoán đổi tinh bột, kiểm soát tổng lượng calo trong ngày
Nếu có kế hoạch ăn bánh trung thu, cần chủ động giảm lượng tinh bột tương đương trong bữa ăn chính (như cơm, bún, phở, mì). Cụ thể, một chiếc bánh nhân trứng muối có thể cung cấp năng lượng tương đương một bát cơm (khoảng 200-300 kcal). Cắt giảm một phần cơm chính giúp tổng năng lượng và lượng carbohydrate nạp vào cơ thể không vượt quá ngưỡng cho phép.
Chia nhỏ khẩu phần và ăn kèm chất xơ
Không nên ăn nguyên cả chiếc bánh một lần. Việc cắt nhỏ bánh để chia sẻ cùng người thân vừa giúp kiểm soát chặt chẽ lượng đường tiêu thụ, vừa giữ trọn không khí sum vầy.
Đặc biệt, nên ăn kèm các loại rau củ giàu chất xơ; chất xơ đóng vai trò như một lớp màng lọc tự nhiên trong ruột non, làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu và ngăn tình trạng đường huyết tăng đột ngột.
Bánh trung thu nướng, dẻo là món ăn truyền thống trong dịp rằm tháng Tám. Ảnh: Bùi Thủy
Duy trì tập luyện và rèn luyện cơ bắp
Bên cạnh các bài tập aerobic quen thuộc (tối thiểu 150 phút mỗi tuần với cường độ trung bình như bơi lội, đạp xe, đi bộ nhanh), người bệnh nên bổ sung các bài tập rèn luyện sức mạnh (kháng lực). Cơ bắp phát triển giúp cải thiện độ nhạy của insulin và nâng cao tốc độ trao đổi chất cơ bản, từ đó ngăn chặn tình trạng tăng cân và tích mỡ nội tạng sau các đợt tiệc tùng.
Bác sĩ Chen Ying-yu cũng nhấn mạnh, việc kiểm soát chế độ ăn cần đi đôi với giám sát đường huyết sát sao trước và sau bữa ăn, kết hợp duy trì giấc ngủ đủ từ 7 đến 8 tiếng mỗi đêm. Giấc ngủ chất lượng sẽ giữ các hormone căng thẳng và hormone kích thích thèm ăn ở mức cân bằng, giúp người bệnh kiểm soát tốt cảm giác đói và đón mùa Trung thu trọn vẹn, khỏe mạnh.
Mỹ Ý (Theo Yahoo TW)