Người cao tuổi loại cơm khỏi bữa ăn hằng ngày, bác sĩ nội tiết nói gì?

Nguồn ảnh: VietnamNet

Người cao tuổi cần cân nhắc chỉ số đường huyết, cân nặng, khối lượng cơ, mức độ vận động và nhu cầu dinh dưỡng trước khi loại bỏ một thực phẩm chính khỏi chế độ ăn.

Cơm ảnh hưởng đến đường huyết như thế nào?

Mới đây, diễn viên Amitabh Bachchan (Ấn Độ), 83 tuổi, tiết lộ ông đã ngừng ăn cơm. Lựa chọn cá nhân của ông đặt ra câu hỏi liệu việc loại bỏ cơm khỏi chế độ ăn có thực sự tốt hơn khi tuổi cao.

Cơm trắng là carbohydrate tinh chế và được tiêu hóa tương đối nhanh. Ăn khẩu phần lớn, đặc biệt khi không kết hợp đủ protein (có nhiều trong thịt, trứng, sữa, đậu), chất xơ hoặc rau củ, có thể khiến đường huyết tăng đáng kể.

Theo bác sĩ Nishant Raizada, Trưởng khoa Nội tiết, Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), các nghiên cứu đã chứng minh mối liên quan giữa ăn nhiều cơm trắng và nguy cơ mắc tiểu đường type 2. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa ăn cơm trực tiếp gây bệnh. Chế độ ăn tổng thể, khẩu phần, hoạt động thể chất, cân nặng và sức khỏe chuyển hóa đều đóng vai trò quan trọng với sức khỏe.

com trang.jpg — Cơm trắng là món chính trong bữa cơm của người dân châu Á. Ảnh: Ban Mai

Người lớn tuổi nên ăn gì thay cơm?

Lão hóa làm thay đổi nhu cầu dinh dưỡng. Độ nhạy insulin có thể giảm, cảm giác thèm ăn thay đổi và khối lượng cơ tự nhiên giảm theo thời gian. Vì vậy, nếu loại bỏ cơm, việc bổ sung đầy đủ năng lượng và dinh dưỡng từ các thực phẩm khác rất quan trọng.

“Lượng calo không được cung cấp đầy đủ sẽ góp phần gây suy dinh dưỡng và đẩy nhanh tình trạng mất cơ - suy giảm dần khối lượng và sức mạnh cơ bắp”, bác sĩ Raizada nói.

Mất cơ có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng, vận động, sức mạnh thể chất và sự độc lập. Theo chuyên gia, mục tiêu của người trên 70 tuổi là kiểm soát chuyển hóa phù hợp chứ không phải hạn chế carbohydrate một cách cứng nhắc.

Người mắc bệnh tiểu đường, béo bụng hoặc có đường huyết tăng cao sau ăn có thể hưởng lợi từ việc giảm khẩu phần cơm trắng. Tuy nhiên, họ không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn carbohydrate.

Theo NDTV, tùy nhu cầu dinh dưỡng, cơm trắng có thể được thay thế hoặc ăn luân phiên với gạo lứt, các loại kê, yến mạch và những loại ngũ cốc ít qua chế biến khác. Cách ăn cũng quan trọng. Một khẩu phần cơm trắng vừa phải kết hợp với đậu, rau củ và các nguồn protein sẽ cân bằng hơn so với một bát cơm lớn.

Hướng dẫn chế độ ăn dành cho người Ấn Độ nhấn mạnh sự đa dạng trong chế độ ăn thay vì loại bỏ hoàn toàn các thực phẩm chính.

Bác sĩ Raizada nhận định: “Về bản chất, cơm không phải là thực phẩm thiết yếu cũng không nguy hiểm. Chế độ ăn lành mạnh nhất không phải là chế độ có nhiều hạn chế nhất. Thực đơn mỗi ngày phải giúp duy trì cơ bắp và sức mạnh, đồng thời kiểm soát đường huyết và sức khỏe chuyển hóa”.

Với người cao tuổi, mục tiêu là ăn đủ và hợp lý để duy trì sức mạnh, khối lượng cơ, khả năng tự chủ và sức khỏe chuyển hóa.

Việc diễn viên Amitabh Bachchan (Ấn Độ) ở tuổi 83 quyết định ngừng ăn cơm đã dấy lên nhiều thảo luận về thói quen dinh dưỡng của người cao tuổi. Bản chất cơm trắng là carbohydrate tinh chế tiêu hóa tương đối nhanh, có thể làm đường huyết tăng đáng kể nếu tiêu thụ khẩu phần lớn mà không kết hợp đủ protein và chất xơ. Tuy nhiên, bác sĩ Nishant Raizada, Trưởng khoa Nội tiết tại Bệnh viện Amrita (Ấn Độ), nhận định việc ăn nhiều cơm trắng chỉ liên quan đến nguy cơ mắc tiểu đường type 2 chứ không trực tiếp gây ra bệnh. Quá trình lão hóa tự nhiên thường làm giảm độ nhạy insulin, thay đổi cảm giác thèm ăn và giảm khối lượng cơ bắp. Việc cắt giảm hoàn toàn cơm trắng mà không bù đắp năng lượng từ thực phẩm khác sẽ góp phần gây suy dinh dưỡng và đẩy nhanh tình trạng mất cơ. Sự suy giảm khối lượng cùng sức mạnh cơ bắp này trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng, sức vận động và sự độc lập trong sinh hoạt của người cao tuổi. Theo bác sĩ Raizada, mục tiêu của người trên 70 tuổi là kiểm soát chuyển hóa phù hợp chứ không phải hạn chế carbohydrate một cách cứng nhắc. Theo NDTV, những người mắc bệnh tiểu đường hoặc béo bụng có thể thay thế hoặc ăn luân phiên cơm trắng với gạo lứt, yến mạch và các loại kê ít qua chế biến. Đồng thời, một khẩu phần cơm vừa phải kết hợp cùng các loại đậu, rau củ và nguồn protein sẽ mang lại sự cân bằng dinh dưỡng tối ưu. Hướng dẫn chế độ ăn dành cho người Ấn Độ cũng nhấn mạnh việc đa dạng hóa thực đơn hằng ngày thay vì loại bỏ hoàn toàn thực phẩm chính. Chế độ ăn lành mạnh nhất không phải là chế độ có nhiều hạn chế nhất, mà phải giúp duy trì sức mạnh cơ bắp cũng như kiểm soát hiệu quả sức khỏe chuyển hóa.