Gói cho vay nhà ở xã hội tăng lên 153.000 tỉ đồng, giải ngân vẫn chậm

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Gói cho vay nhà ở xã hội với mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội vào cuối 2030 đã tăng quy mô lên 153.000 tỉ đồng, song tới nay mới giải ngân hơn 11%.

Thông tin về các chương trình tín dụng tại họp báo quý 3/2026 của Ngân hàng Nhà nước, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng (Ngân hàng Nhà nước) cho hay, chương trình cho vay nhà ở xã hội có quy mô ban đầu là 120.000 tỉ đồng với 4 ngân hàng thương mại tham gia (năm 2023). Đến nay đã có 11 ngân hàng thương mại tham gia với quy mô hơn 153.000 tỉ đồng, tăng thêm 33.000 tỉ đồng.

Tuy nhiên, về tiến độ giải ngân, Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng cho hay, đến 31.8, số tiền cam kết cho vay đạt khoảng 50.300 tỉ đồng, đạt khoảng 32,9% tổng quy mô chương trình.

Trong khi đó, doanh số giải ngân của chương trình mới chỉ đạt khoảng 17.500 tỉ đồng. Số này tăng khoảng 9.950 tỉ đồng so với cuối năm 2025. Tuy nhiên, con số giải ngân của chương trình mới chỉ đạt 11,4%. Dư nợ của chương trình đạt 14.300 tỉ đồng.

Riêng với chương trình cho vay với người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở nhà xã hội, triển khai từ 31.5.2025, doanh số giải ngân cho vay đạt khoảng 577 tỉ đồng, dư nợ đạt khoảng 531 tỉ đồng.

Gói cho vay nhà ở xã hội tăng lên 153.000 tỉ đồng, giải ngân vẫn chậm- Ảnh 1. — Dự án khu nhà ở xã hội Him Lam Phúc Lợi tại phố Hội Xá (phường Phúc Lợi, Hà Nội) vừa khởi công tháng 7 vừa qua

Đại diện Ngân hàng Nhà nước đánh giá, thời gian vừa qua, nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế. Do đó, Chính phủ, các bộ, ngành đã ban hành nhiều giải pháp để cải thiện nguồn cung nhà ở xã hội.

Nhờ đó, cam kết giải ngân tăng mạnh (tăng gần 3 lần so với cuối năm 2025), còn việc giải ngân sẽ thực hiện theo tiến độ thi công trên cơ sở khối lượng hoàn thành và nhu cầu của chủ đầu tư dự án.

Chương trình tín dụng cho vay ưu đãi với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ được triển khai từ tháng 4.2023, thực hiện mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội vào cuối 2030.

Theo ông Bắc, thời gian được hưởng lãi suất ưu đãi đối với chủ đầu tư là 3 năm và người mua nhà là 5 năm.

Riêng đối với người mua nhà dưới 35 tuổi thì được hưởng thêm thời gian ưu đãi là 15 năm và lãi suất cho vay cũng được ưu đãi hơn, thấp hơn 2% mỗi năm trong 5 năm đầu vay vốn và thấp hơn 1% mỗi năm trong 10 năm tiếp theo so với lãi suất cho vay trung dài hạn VND bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.

Tuy nhiên, việc triển khai chương trình cho vay này khá chậm. Theo một báo cáo của Bộ Xây dựng vào giữa năm ngoái, dù lãi suất cho vay thuộc chương trình hạ nhiều lần nhưng số tiền từ gói tín dụng này ước đạt khoảng 3.400 tỉ đồng, tương đương tỷ lệ giải ngân hơn 2%.

Trong số này, khoảng 2.940 tỉ đồng cho chủ đầu tư tại 21 dự án, còn lại là người mua nhà. Riêng 4 tháng đầu năm 2025, số tiền giải ngân đạt hơn 550 tỉ đồng.

Quy mô gói tín dụng nhà ở xã hội đã được 11 ngân hàng thương mại nâng lên mức hơn 153.000 tỉ đồng, tăng 33.000 tỉ đồng so với thời điểm khởi điểm năm 2023. Dù vậy, theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước tính đến ngày 31.8, doanh số giải ngân thực tế mới đạt khoảng 17.500 tỉ đồng, tương đương tỷ lệ khiêm tốn 11,4%. Hiện tổng dư nợ toàn chương trình ghi nhận ở mức 14.300 tỉ đồng, phản ánh sự chênh lệch lớn so với mức cam kết cho vay hơn 50.300 tỉ đồng. Điểm nghẽn lớn nhất khiến dòng vốn ưu đãi chưa thể thẩm thấu nhanh vào thị trường xuất phát từ sự thiếu hụt nghiêm trọng về nguồn cung dự án. Cơ quan quản lý cho biết việc giải ngân bắt buộc phải bám sát tiến độ thi công thực tế cũng như nhu cầu giải ngân dựa trên khối lượng hoàn thành của từng công trình. Hàng loạt chính sách gỡ vướng từ Chính phủ và các bộ, ngành gần đây đã thúc đẩy số tiền cam kết tăng gần ba lần so với cuối năm 2025, song quá trình chuyển hóa thành dòng tiền giải ngân vẫn cần thêm thời gian. Nhóm khách hàng trẻ dưới 35 tuổi đã nhận được cơ chế hỗ trợ vượt trội với thời hạn hưởng lãi suất ưu đãi kéo dài tới 15 năm kể từ cuối tháng 5.2025. Mặc dù sở hữu biên độ giảm lãi suất hấp dẫn từ 1% đến 2% mỗi năm so với mặt bằng chung, kết quả giải ngân cho phân khúc này mới đạt khoảng 577 tỉ đồng với dư nợ 531 tỉ đồng. Việc đẩy nhanh thủ tục pháp lý dự án và mở rộng danh mục nguồn cung thương phẩm nhà ở xã hội tiếp tục là điều kiện tiên quyết để gói tín dụng hiện thực hóa mục tiêu 1 triệu căn nhà vào năm 2030.