Cáo phó từ gia đình cho biết Giáo sư - nhà giáo ưu tú Nguyễn Lộc vừa qua đời vào lúc 13 giờ ngày 25.10 tại nhà riêng ở P.Thông Tây Hội, TP.HCM, hưởng thọ 91 tuổi.
Ông là hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐH Văn Hiến và cũng là nhà nghiên cứu hàng đầu về văn học cổ điển Việt nam.
Thực hiện hoài bão khoa học và lý tưởng sư phạm
Giáo sư Nguyễn Lộc sinh ngày 14.12.1936 tại xã Bình Mỹ, H.Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Thuở nhỏ, ông học tiểu học và trung học ở trường huyện, sau đó vào học cấp 3 Trường Lê Khiết, Quảng Ngãi.
Giáo sư, nhà giáo ưu tú Nguyễn Lộc là nhà nghiên cứu hàng đầu về văn học cổ điển, là người tâm huyết với sự nghiệp giáo dục
ảnh: T.L
Nhờ đạt thành tích học tập tốt, năm 1954, Giáo sư Nguyễn Lộc cùng một nhóm học sinh tiếp tục được ra miền Bắc để học tập. Ngay sau khi hòa bình lập lại, ông được cử sang Trung Quốc học tiếng Trung. Khi về nước, ông làm công tác phiên dịch trước khi vào học Khoa Ngữ văn Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội (1957 - 1960).
Sau khi tốt nghiệp, Giáo sư Nguyễn Lộc được tuyển chọn làm giảng viên và trở thành chủ nhiệm bộ môn văn học dân gian - cổ điển - cận đại tại trường. Đến năm 1987, Giáo sư Nguyễn Lộc cùng gia đình chuyển vào miền Nam sinh sống và làm việc. Ông là chồng của nhà thơ Ý Nhi.
Giáo sư, nhà giáo ưu tú Nguyễn Lộc bên vợ là nhà thơ Ý Nhi
ẢNH: LÝ ĐỢI
Giáo sư- Tiến sĩ Huỳnh Như Phương, nguyên Trưởng khoa Ngữ văn và báo chí Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), kể lại: "Giáo sư Nguyễn Lộc đã hợp tác chặt chẽ với Giáo sư Hoàng Như Mai sáng lập Hội Nghiên cứu và giảng dạy văn học TP.HCM, làm Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký đầu tiên của hội. Năm 1990, giáo sư Nguyễn Lộc được bầu làm Trưởng khoa Ngữ văn Trường ĐH Tổng hợp TP.HCM (nay là Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn - ĐH Quốc gia TP.HCM)".
Theo Giáo sư Phương, Giáo sư Nguyễn Lộc đã góp phần nâng cao uy tín của khoa về chất lượng đào tạo và sinh hoạt học thuật, đề xuất sáng kiến và tổ chức thành lập các bộ môn báo chí, văn hóa học, ngữ văn Trung Quốc. Sau đó, ông lại cùng Giáo sư Hoàng Như Mai vận động thành lập Trường ĐH Văn Hiến và trở thành Hiệu trưởng đầu tiên của trường (giai đoạn 1997 - 2003).
"Giáo sư Nguyễn Lộc làm quản lý giáo dục như là một cách để thực hiện hoài bão khoa học và lý tưởng sư phạm của mình", Giáo sư Huỳnh Như Phương đánh giá.
Tác giả của nhiều công trình nghiên cứu giá trị
Theo Giáo sư Huỳnh Như Phương, Giáo sư Nguyễn Lộc là một chuyên gia hàng đầu về văn học Việt Nam thế kỷ 18 -19, nhà bình luận sâu sắc về Chinh phụ ngâm, Cung oán ngâm khúc, Truyện Hoa tiên, Sơ kính tân trang, Hoàng Lê nhất thống chí, thơ Hồ Xuân Hương và Truyện Kiều.
Nhờ nghiên cứu sâu về văn học, sự tâm huyết với nghề, tận tâm với trò, những giờ dạy của Giáo sư Nguyễn Lộc được sinh viên nhớ đến vì văn phong mạch lạc, khúc chiết, tinh tế, và phương pháp giảng lôi cuốn, thu hút.
Giáo sư Nguyễn Lộc còn nghiên cứu và hoàn thành các tác phẩm có giá trị về văn học thời Tây Sơn và về nghệ thuật hát bội. Một trong những tác phẩm đó là cuốn Từ điển Nghệ thuật hát bội, được nhà phê bình Đặng Tiến nhận xét là "thoát khỏi những quy ước thông thường của thể loại từ điển và đạt tới nhiều trang hào hứng, khiến người đọc có chút ít kỷ niệm về hát bội có thể sống lại được nghệ thuật này, dù cho nguồn say mê đã trở thành hoài niệm".
Sau nhiều năm làm công tác giảng dạy, nghiên cứu, Giáo sư Nguyễn Lộc đã để lại nhiều tác phẩm có giá trị như Văn học Việt Nam thế kỷ 18 - nửa đầu thế kỷ 19 (đồng tác giả với Hoàng Hữu Yên, 1962); Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỷ 19 (1971); Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỷ 18 - nửa đầu thế kỷ 19 (2 tập, 1976 - 1978); Văn học Việt Nam nửa cuối thế kỷ 18 - hết thế kỷ 19 (1999); Từ điển văn học (đồng tác giả, 1984); Nguyễn Du - con người và cuộc đời (1985); Thơ Hồ Xuân Hương (khảo cứu, giới thiệu, 1985); Cung oán ngâm khúc (khảo cứu, giới thiệu, 1986); Văn học Tây Sơn (1986); Những khúc ngâm chọn lọc (đồng tác giả, 1987); Văn học lớp 10 (chủ biên, 2 tập, 1990); Nghệ thuật Hát bội Việt Nam (1994); Từ điển nghệ thuật Hát bội (chủ biên, 1998); Những tiểu luận văn học và những bài viết khác (2007).
Tang lễ Giáo sư Nguyễn Lộc tổ chức tại nhà riêng (89/6 đường số 8, phường Thông Tây Hội, TP.HCM). Lễ nhập quan lúc 9 giờ 30 ngày 26.10. Lễ viếng lúc 11 giờ ngày 26.10. Lễ động quan lúc 6 giờ ngày 28.10.
Sau đó linh cữu đưa đi hỏa táng tại Phước Lạc Viên (Dĩ An - Bình Dương cũ).