Do việc làm thủ tục mua bán, sang tên tương đối thuận tiện nên tôi đồng ý để bạn gái trực tiếp đứng tên hợp đồng và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, sau đó chúng tôi chia tay vì nhiều lý do.
Hiện nay, lô đất này có giá thị trường khoảng 600 triệu đồng. Tôi không có ý định tranh chấp để lấy lại lô đất, mà chỉ mong muốn bạn gái hoàn trả cho tôi đúng 350 triệu đồng mà đã bỏ ra ban đầu. Dù sao chúng tôi cũng đã có một thời gian dài yêu nhau nên tôi không muốn sự việc trở nên căng thẳng hay phải tranh chấp quá lớn.
Tôi muốn hỏi, trong trường hợp này tôi có quyền yêu cầu bạn gái cũ trả lại 350 triệu đồng hay không? Việc cô ấy đang đứng tên trên hợp đồng mua đất và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có ảnh hưởng đến quyền yêu cầu của tôi hay không?
Nếu tôi đề nghị nhưng cô ấy không đồng ý hoàn trả 350 triệu đồng thì tôi cần làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình? Tôi cần chuẩn bị những giấy tờ, chứng cứ gì để chứng minh số tiền 350 triệu đồng là do tôi bỏ ra?
Độc giả Văn Thành
Luật sư tư vấn:
Theo thông tin anh cung cấp, trước hết tôi cho rằng anh nên ưu tiên trao đổi thẳng thắn với bạn gái cũ để giải quyết sự việc trên tinh thần tình cảm, hạn chế phát sinh tranh chấp không đáng có.
Anh có thể trao đổi: 350 triệu đồng là số tiền anh đưa để nhờ mua lô đất, chứ không phải anh tặng cho cô ấy. Nay hai người đã chia tay và không còn mục đích cùng sử dụng lô đất như dự định ban đầu, anh chỉ mong muốn nhận lại đúng số tiền đã bỏ ra.
Trong khi đó, giá trị lô đất hiện nay đã tăng lên khoảng 600 triệu đồng. Anh không yêu cầu chia phần giá trị tăng thêm, cũng không yêu cầu lấy lại lô đất, mà coi phần chênh lệch giá trị đó như công sức cô ấy mua giúp lô đất. Nếu hai bên thống nhất được theo hướng này thì đây là cách giải quyết tương đối nhẹ nhàng, vừa bảo vệ được quyền lợi của anh, vừa giữ được sự tôn trọng dành cho nhau sau khi chia tay.
Về mặt pháp lý, việc anh có quyền yêu cầu hoàn trả 350 triệu đồng hay không sẽ phụ thuộc rất lớn vào bản chất của khoản tiền và chứng cứ chứng minh mục đích anh đưa tiền. Việc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ đứng tên bạn gái không đồng nghĩa với việc mọi khoản tiền anh đã bỏ ra để hình thành tài sản đương nhiên trở thành tiền tặng cho cô ấy.
Nếu anh chứng minh được 350 triệu đồng được chuyển cho bạn gái với mục đích nhờ cô ấy dùng tiền đó để mua lô đất, chứ không phải tặng cho cô ấy thì đây sẽ là cơ sở quan trọng để yêu cầu hoàn trả khoản tiền này.
Trường hợp bạn gái không đồng ý trả tiền, anh có thể cân nhắc khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết. Khi đó, vấn đề quan trọng nhất không chỉ là chứng minh "tôi đã chuyển 350 triệu đồng", mà còn phải chứng minh "tôi chuyển số tiền này để làm gì".
Do đó, anh nên tập hợp và bảo quản toàn bộ tài liệu, chứng cứ liên quan, chẳng hạn:
- Sao kê ngân hàng hoặc chứng từ chuyển khoản thể hiện anh đã chuyển 350 triệu đồng cho bạn gái;
- Nội dung tin nhắn, email hoặc các cuộc trao đổi thể hiện anh đưa tiền để nhờ mua đất;
- Tin nhắn thể hiện hai người thống nhất việc mua lô đất và việc để bạn gái đứng tên;
- Các giấy tờ liên quan đến việc mua bán lô đất, nếu anh có bản sao hoặc có thể thu thập được;
- Chứng cứ thể hiện trước đây hai người dự định mua đất để sau này cùng sinh sống;
- Những tài liệu, lời khai hoặc chứng cứ khác có thể chứng minh khoản tiền này không phải là tiền tặng cho.
Theo Điều 91 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015, đương sự có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình; Tòa án sẽ đánh giá khách quan, toàn diện các chứng cứ có trong hồ sơ để xác định bản chất của giao dịch và quyền, nghĩa vụ của mỗi bên.
Vì vậy, nếu chứng cứ đủ rõ để chứng minh 350 triệu đồng là khoản tiền anh đưa để nhờ mua đất chứ không phải tiền tặng cho, anh có cơ sở để yêu cầu Tòa án xem xét buộc bạn gái cũ hoàn trả khoản tiền này. Tuy nhiên, kết quả giải quyết cụ thể vẫn phụ thuộc vào nội dung thỏa thuận giữa hai người, chứng cứ hiện có và cách tòa án xác định bản chất pháp lý của khoản tiền.
Luật sư Phạm Thanh Hữu
Đoàn luật sư TP HCM