Sáng 9/11, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về phương án kết nối Cảng hàng không Quốc tế Gia Bình, việc quy hoạch hướng tuyến và vị trí các ga đường sắt đô thị.
Phấn đấu từ trung tâm Hà Nội đến sân bay chỉ 30-45 phút
Chủ tịch Vũ Đại Thắng cho biết, dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và đang được triển khai hết sức khẩn trương. Theo kế hoạch, sân bay dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Như vậy, thời gian thực hiện không còn nhiều, chưa đầy một năm nữa, sân bay sẽ trở thành cảng hàng không quan trọng.
Đến nay, các phương án kết nối giao thông với sân bay Gia Bình bằng đường bộ và đường sắt đã được nghiên cứu, đề xuất. Tuy nhiên, phương án hướng tuyến và kết nối từ trung tâm thành phố Hà Nội đến sân bay vẫn chưa thực sự rõ ràng, cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện.
Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết đối với quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, công suất dự kiến đến năm 2030 đạt 50 triệu hành khách/năm và định hướng đến năm 2050 đạt 100 triệu hành khách/năm. Hiện nay, Chính phủ đang giao cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng đề án khai thác Cảng hàng không Gia Bình, trong đó có phương án chuyển toàn bộ hoạt động khai thác quốc tế từ Nội Bài sang Gia Bình.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng phát biểu tại cuộc họp.
Theo định hướng này, đến năm 2029-2030, Nội Bài tiếp tục khai thác các chuyến bay quốc nội và một phần chuyến bay quốc tế. Đối với cảng hàng không thứ hai của Hà Nội ở phía Nam, việc đầu tư sẽ được triển khai trong giai đoạn tiếp theo, phù hợp với định hướng quy hoạch dài hạn.
Về mạng lưới giao thông kết nối các cảng hàng không, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh cần chú trọng cả đường bộ và đường sắt đô thị. Theo quy định của pháp luật về đường sắt, các tuyến đường sắt đô thị kết nối với sân bay phải bố trí nhà ga trong khu vực sân bay, tạo thuận lợi cho hành khách kết nối giữa các phương thức vận tải.
Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng đề nghị nghiên cứu hướng tuyến từ Gia Bình qua ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội; xác định rõ ga trung tâm đường sắt đô thị của thành phố và vị trí các nhà ga trong quy hoạch. Trong đó, cần làm rõ vai trò của ga Gia Lâm là ga đường sắt quốc gia, đầu mối kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng và đường sắt đô thị.
Mục tiêu là lựa chọn phương án có cự ly và thời gian di chuyển ngắn nhất, phấn đấu từ trung tâm Hà Nội đến các cảng hàng không trong khoảng 30-45 phút.
Hạn chế tối đa phải trung chuyển nhiều lần
Phát biểu kết luận cuộc họp, Chủ tịch Hà Nội cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đã được thành phố nghiên cứu, xây dựng công phu, đầy đủ và được thông qua. Trong đó, định hướng phát triển Hà Nội không chỉ tập trung vào khu vực trung tâm lịch sử Hồ Gươm mà còn mở rộng ra những trung tâm phát triển, gắn với các cực tăng trưởng mới. Vì vậy, hệ thống giao thông công cộng của thành phố cũng đã được quy hoạch theo hướng kết nối đa trung tâm.
Chủ tịch Vũ Đại Thắng cho rằng, cần hiểu việc kết nối các tuyến đường sắt từ sân bay và các nhà ga vào trung tâm Hà Nội theo định hướng quy hoạch mới là kết nối với những trung tâm phát triển, đầu mối giao thông lớn, thay vì chỉ tập trung vào khu vực trung tâm. Theo quy hoạch, đường sắt quốc gia không đi trực tiếp vào khu vực trung tâm mà được tổ chức kết nối tại các đầu mối ở hành lang và khu vực phía Bắc thành phố.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp.
Thực hiện yêu cầu của Chính phủ về việc Hà Nội phối hợp với các địa phương và Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án kết nối đường sắt trực tiếp giữa Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài với trung tâm Hà Nội, thành phố đã cùng các đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất một số phương án.
Trên cơ sở thảo luận tại cuộc họp, đặc biệt là ý kiến của các địa phương, trong đó có tỉnh Bắc Ninh và ý kiến của Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, Chủ tịch Vũ Đại Thắng đề nghị nghiên cứu phương án kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội bằng tuyến đường sắt ngắn nhất, bảo đảm thuận tiện cho hành khách từ sân bay có thể tiếp cận thành phố, hạn chế tối đa việc phải trung chuyển nhiều lần hoặc thay đổi phương tiện.
Tuy nhiên, ông Vũ Đại Thắng lưu ý, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được thông qua, quá trình điều chỉnh quy hoạch phải tuân thủ trình tự, thủ tục chặt chẽ và sẽ rất phức tạp. Do đó, cần nghiên cứu phương án bổ sung kết nối trên cơ sở giữ ổn định định hướng quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt, hạn chế tối đa việc phải điều chỉnh các nội dung lớn của quy hoạch.
Theo hướng đó, thành phố Hà Nội đề xuất lấy ga Gia Lâm làm đầu mối trung chuyển quan trọng, nơi kết nối nhiều loại hình vận tải đường sắt, gồm: Đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Từ ga Gia Lâm sẽ tổ chức tuyến kết nối đến sân bay Gia Bình. Đây là phương án được nghiên cứu nhằm rút ngắn cự ly kết nối, tận dụng vai trò đầu mối giao thông của ga Gia Lâm.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cũng đề nghị giữ nguyên định hướng tuyến đường sắt số 1 theo trục Bắc - Nam, là tuyến xuyên suốt quan trọng của thành phố. Trên cơ sở đó, nghiên cứu bổ sung một nhánh kết nối từ khu vực ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội, sau đó phân hướng về phía Đông để kết nối với sân bay Gia Bình. Phương án này được xem xét theo hướng bổ sung nhánh tuyến, không làm thay đổi cơ bản quy hoạch và các dự án đường sắt đã được phê duyệt, đang triển khai.
Một điểm đáng chú ý là phương án kết nối nêu trên có thể tạo điều kiện hình thành tuyến đường sắt liên thông trực tiếp giữa hai sân bay Gia Bình và Nội Bài. Khi đó, hành khách từ các chuyến bay quốc tế đến Gia Bình có thể di chuyển bằng đường sắt đến Nội Bài để tiếp tục những chuyến bay nội địa đi các tỉnh, thành phố khác và ngược lại. Đây cũng là phương án kết nối có ý nghĩa trong việc tổ chức khai thác, trung chuyển hành khách giữa hai cảng hàng không trong tương lai.
Chủ tịch Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, những hướng tuyến cụ thể cần tiếp tục được các cơ quan chuyên môn và đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi, thuận lợi trong tổ chức vận tải, không ảnh hưởng đến tổng thể quy hoạch Thủ đô đã được phê duyệt.
Trên cơ sở ý kiến của các địa phương và Bộ Xây dựng, thành phố sẽ hoàn thiện phương án, báo cáo Chính phủ xem xét, cho phép thực hiện các thủ tục cần thiết. Chủ tịch Hà Nội yêu cầu, quá trình phối hợp phải được triển khai khẩn trương, bảo đảm tiến độ, sớm thống nhất hướng tuyến kết nối đường sắt giữa trung tâm Hà Nội với hai cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Nội Bài.