Những hàng cây xanh được trồng dọc tuyến đường Phạm Văn Đồng - Ảnh: NAM TRẦN
Theo đề án vừa được duyệt, Hà Nội hiện có hơn 1.000 tuyến đường, phố với nhiều loài cây xanh. Việc trồng xen kẽ nhiều loài trên cùng tuyến phố khiến cảnh quan thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho công tác chăm sóc, cắt tỉa và quản lý.
Để khắc phục, TP định hướng mỗi tuyến phố có một loài cây bóng mát chủ đạo, trường hợp đặc thù có thể sử dụng tối đa hai loài. Cây được trồng thống nhất về chủng loại, chiều cao, tán và khoảng cách, tạo hàng cây liên tục, mang đặc trưng riêng của từng tuyến phố.
Chọn cây phù hợp từng tuyến phố
Việc lựa chọn cây căn cứ vào chiều rộng đường, vỉa hè, đặc điểm kiến trúc, mật độ giao thông và chức năng của từng khu vực.
Với các phố nhỏ trong nội đô lịch sử, Hà Nội ưu tiên cây cao vừa phải, tán gọn, rễ ăn sâu, tránh làm hư hỏng vỉa hè và công trình ngầm. Các tuyến đường lớn, đại lộ, đường vành đai sẽ lựa chọn cây tán rộng, che bóng tốt, chịu được ô nhiễm và góp phần giảm nhiệt đô thị.
Tại các phố thương mại, cây bóng mát được kết hợp với cây trang trí thấp, bảo đảm không che khuất mặt tiền cửa hàng, cản trở kinh doanh. Trong khu dân cư, TP ưu tiên cây ít rụng quả, rụng lá, không gây mùi khó chịu, thân và tán cân đối.
Các khu di tích, phố cổ và không gian văn hóa ưu tiên những loài cây gắn với ký ức Hà Nội. Khu hành chính, chính trị và quảng trường lớn sử dụng cây tạo cảnh quan trang trọng, thống nhất.
Trong khi đó, khu đô thị mới ưu tiên cây dễ chăm sóc, sinh trưởng nhanh. Khu công nghiệp và các trục giao thông lớn chú trọng cây có khả năng giữ bụi, giảm tiếng ồn, chịu được môi trường khắc nghiệt.
TP cho biết những loài cây đã sinh trưởng ổn định, gắn với lịch sử và cảnh quan đô thị sẽ được ưu tiên giữ lại. Việc thay thế chỉ thực hiện khi cây không còn phù hợp về an toàn, điều kiện sinh thái hoặc ảnh hưởng đến cảnh quan chung. TP cũng hạn chế bổ sung tùy tiện các loài cây ngoài danh mục đã xác định.
Bên cạnh cây bóng mát, vỉa hè và dải phân cách có thể bố trí cây bụi, thảm cỏ, hoa trang trí theo tầng, nhưng không làm mất đặc trưng của cây chủ đạo. Quảng trường, nút giao lớn và công viên được phép trồng đa dạng loài cây hơn để tạo điểm nhấn, với điều kiện có thiết kế cảnh quan được phê duyệt.
6 nhóm cảnh quan cây xanh đường phố
Những hàng cây xanh mướt dọc đại lộ Thăng Long - Ảnh: NAM TRẦN
Đề án chia các tuyến phố chính ở khu vực trung tâm Hà Nội thành 6 nhóm cảnh quan, với định hướng lựa chọn cây cụ thể.
Nhóm phố ký ức tại khu vực Ba Đình - Hoàn Kiếm ưu tiên duy trì những hàng cây lâu năm như sấu, nhội, thàn mát, quếch và sao đen.
Phố Phan Đình Phùng tiếp tục giữ hàng sấu từ Mai Xuân Thưởng đến Cửa Bắc, hàng nhội từ Cửa Bắc đến Hàng Đậu. Dưới gốc cây có thể bổ sung cỏ nhung, lài tây, nguyệt quế để tăng diện tích xanh.
Phố Hoàng Diệu định hướng sử dụng quếch và thàn mát làm cây chủ đạo, kết hợp cây sang, chuông vàng cùng các loài hoa ở dải phân cách. Phố Điện Biên Phủ lựa chọn cây sang, sao đen, bổ sung hoa thời vụ và cây bụi thấp để tạo cảnh quan trang trọng quanh khu di tích.
Nhóm tuyến hồ xanh di sản gồm các tuyến Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Đinh Tiên Hoàng quanh hồ Gươm, được định hướng sử dụng lộc vừng, sấu, bằng lăng, kết hợp cây leo, hoa theo mùa và cây cảnh thấp.
Đường Thanh Niên, nằm giữa hồ Tây và hồ Trúc Bạch, tiếp tục sử dụng phượng và ban trắng làm cây chủ đạo. Dải phân cách có thể trồng thêm tường vi, mai hoa đăng và hoa trang trí, tạo cảnh quan nhiều tầng nhưng vẫn giữ không gian thoáng ven hồ.
Nhóm tuyến chính trị - nghi lễ tập trung ở khu vực Ba Đình, ưu tiên cây có hình dáng cân đối, tạo cảnh quan trang nghiêm.
Đường Hùng Vương sử dụng dầu rái làm cây chủ đạo, kết hợp thảm cỏ nhung. Đường Hoàng Văn Thụ lựa chọn cây sang, bổ sung lài tây, nguyệt quế, ngâu, bạch trinh. Đường Nguyễn Tri Phương tiếp tục trồng sấu trên vỉa hè, kết hợp cây sang và chuông vàng ở dải phân cách.
Nhóm tuyến văn hóa - cư trú nội đô ưu tiên giữ các loài cây đã trở thành đặc trưng của từng con phố.
Phố Trần Hưng Đạo và Hai Bà Trưng duy trì sấu, nhội, kết hợp cây bụi và hoa thấp. Phố Nguyễn Du được định hướng sử dụng hoa sữa làm cây chủ đạo. Phố Quán Sứ lựa chọn sấu và bằng lăng, kết hợp cây bụi thấp quanh gốc.
Nhóm tuyến thương mại - dịch vụ gồm các phố Bà Triệu, Phố Huế, Cầu Giấy và Xuân Thủy. Trong đó, các loài cây được định hướng sử dụng trên Bà Triệu và Phố Huế gồm sấu, lộc vừng, lát hoa.
Bồn cây có thể trồng thêm chuỗi ngọc, bạch trinh để tạo mảng xanh tầng thấp.
Trên trục Cầu Giấy - Xuân Thủy, nơi có đường sắt đô thị trên cao, TP định hướng trồng bàng lá nhỏ và bằng lăng. Dải phân cách kết hợp cau bụi, huỳnh liên, hoa thời vụ nhằm giảm cảm giác khô cứng của các công trình bê tông.
Nhóm trục giao thông lớn và cửa ngõ ưu tiên cây che bóng tốt, chịu được điều kiện môi trường và tạo cảnh quan trên các tuyến đường dài.
Đường Võ Chí Công và Võ Nguyên Giáp được định hướng trồng giáng hương, long não, dầu rái. Dải phân cách kết hợp kèn hồng, chuông vàng, chà là, ban trắng, tạo những dải cây có hoa trên tuyến kết nối sân bay Nội Bài với trung tâm TP.
Đại lộ Thăng Long sử dụng cây sang, lát hoa, xoài trên vỉa hè; kết hợp cọ dầu, phong linh, chà là ở dải phân cách.
Đường Nguyễn Trãi được định hướng thay thế cây hiện có bằng giáng hương để tăng bóng mát, cải thiện cảnh quan, đồng thời bổ sung cây bụi dưới chân đường sắt trên cao. Tuy nhiên, đề án chưa nêu cụ thể số lượng cây cần thay thế, phạm vi và thời gian thực hiện.
Phấn đấu đạt trên 10m² cây xanh đô thị mỗi người
Theo thống kê trong đề án, Hà Nội hiện có khoảng 26.400 cây sấu, 17.500 cây bằng lăng, 16.000 cây phượng vĩ, 14.400 cây hoa sữa, 12.500 cây muồng, 10.400 cây xà cừ và 1.800 cây sao đen.
Hà Nội đặt mục tiêu đến 2030 có khoảng 12.100ha đất cây xanh, gồm 8.600ha cây xanh công cộng đô thị, 1.550ha cây xanh sử dụng hạn chế và 1.950ha cây xanh chuyên dụng. Chỉ tiêu cây xanh đô thị phấn đấu đạt trên 10m²/người.
Cắt bỏ 'gông' sắt làm tổn thương hàng cây sưa đỏ quý hiếm ở Hà NộiĐại diện Công ty Công viên cây xanh Hà Nội cho biết sẽ cắt bỏ phần lồng sắt chà siết vào thân những cây sưa đỏ trên đường Nguyễn Văn Huyên (Cầu Giấy, Hà Nội) sau phản ánh của báo Tuổi Trẻ.