Hà Nội mưa hơn 600 mm, hệ thống chống ngập khẩn cấp đạt hiệu quả thế nào? - Thanh Niên

Mưa liên tục từ ngày 14 - 17.9, có nơi lượng mưa tích lũy hơn 600 mm, đã trở thành phép thử đối với các công trình chống úng ngập khẩn cấp được Hà Nội đầu tư, đưa vào vận hành vào mùa mưa năm nay.

Người dân cảm nhận thế nào?

Sau 4 ngày mưa liên tiếp, ông Lê Đức Bình ở phố Phùng Hưng (P.Hoàn Kiếm, Hà Nội) cảm thấy tuyến phố này hầu như không xảy ra ngập nghiêm trọng, nước cũng rút nhanh hơn những mùa mưa trước.

Khu vực ông Bình sinh sống nằm trong phạm vi của bể điều tiết ngầm tiêu thoát nước, chống ngập lụt có dung tích 2.500 m3 cho khu vực Phùng Hưng - Đường Thành - Bát Đàn - Nhà Hỏa, với tổng kinh phí hơn 18 tỉ đồng.

Để đánh giá về hiệu quả của dự án được đầu tư khẩn cấp này, ông Bình cho rằng cần tiếp tục theo dõi qua những trận mưa lớn, nhất là khi lượng nước trút xuống trong thời gian ngắn.

Không chỉ khu vực trung tâm, tại P.Đông Ngạc, người dân cũng cảm nhận có sự thay đổi so với mùa mưa năm 2025. Anh Nguyễn Văn Thắng (43 tuổi, P.Đông Ngạc) cho biết năm ngoái, sau những trận mưa lớn, nhiều tuyến đường quanh khu đô thị, Ngoại giao đoàn, tây hồ Tây, đường Võ Chí Công… từng ngập 30 - 40 cm và kéo dài nhiều này. Tuy nhiên năm nay, việc đi lại của anh không gặp nhiều khó khăn vì nước rút nhanh hơn.

Khu vực này đã được triển khai dự án cải tạo tuyến kênh Thụy Phương, xử lý khẩn cấp bổ cập nước sông Tô Lịch và tăng cường giải quyết úng ngập cục bộ cho khu vực Resco, Ecohome, Ngoại giao đoàn, tây hồ Tây, Ciputra và lân cận, với tổng mức đầu tư hơn 920 tỉ đồng.

"Lượng mưa lớn kéo dài khiến nước dồn về sông và hồ điều hòa, nhưng hệ thống đã giúp nước được điều tiết và rút nhanh hơn. Không còn cảnh ngập sâu như trước", anh Thắng nhận xét.

Theo Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP.Hà Nội (viết tắt là Trung tâm, thuộc Sở Xây dựng Hà Nội), từ sáng 14.9 đến 14 giờ ngày 17.9, nhiều khu vực ghi nhận lượng mưa rất lớn, như Yên Sở hơn 600 mm, Hai Bà Trưng hơn 598 mm, Cầu Giấy hơn 473 mm, Phú Thượng hơn 414 mm, Hoàn Kiếm hơn 432 mm và Từ Liêm hơn 392 mm…

Vẫn còn "điểm nghẽn"

Tuy nhiên, đợt mưa lớn vừa qua cho thấy không phải khu vực nào cũng đáp ứng kịp khi lượng nước đổ xuống quá lớn.

Hơn 8 giờ ngày 17.9, đường Tố Hữu dâng cao nước, ngập sâu khiến giao thông gần như tê liệt. Đứng trước "biển nước" cùng nhiều người, chị Nguyễn Thị Hà (43 tuổi, P.Hà Đông) không khỏi nhớ lại trận ngập kéo dài hồi tháng 10.2025. Điều đáng nói, khu vực này vốn đã được đầu tư hồ điều hòa Đồng Bông 2 (P.Đại Mỗ), một dự án chống ngập khẩn cấp với tổng vốn hơn 600 tỉ đồng đã được đưa vào vận hành.

Giải thích về tình trạng tuyến đường cạnh dự án chống ngập vẫn bị úng ngập nặng, đại diện Trung tâm cho biết, nguyên nhân do mưa lớn kéo dài, mực nước tại hệ thống cống, mương cùng các hồ Phùng Khoang, Đồng Bông 2 đều dâng cao, làm giảm khả năng điều hòa.

Đồng thời, lưu lượng nước dồn về đường Tố Hữu vượt quá khả năng tiếp nhận và tiêu thoát tức thời của hạ tầng hiện trạng.

Vài tiếng sau đó, khu vực Tố Hữu - Lê Văn Lương đã rút hết nước, giao thông trở lại bình thường, giúp chị Hà cùng nhiều người dân thuận lợi trở về nhà sau giờ làm việc.

"Ai cũng mong có hồ rồi sẽ không còn bị lội nước nữa, vì đoạn này ngập vừa dài vừa sâu. Hi vọng dự án sẽ thực sự phát huy hiệu quả để người dân bớt lo lắng khi di chuyển qua tuyến đường này mỗi khi trời mưa lớn kéo dài", chị Hà chia sẻ.

Các công trình đã bước đầu phát huy hiệu quả

Đánh giá chung về tình hình trên địa bàn, Trung tâm cho rằng dù lượng mưa tích lũy rất lớn, kéo dài nhiều ngày và mực nước các nguồn tiêu ở mức cao nhưng hệ thống thoát nước đô thị "cơ bản vẫn vận hành ổn định".

Đáng chú ý, Trung tâm cho biết, qua đối chiếu với tình trạng úng ngập năm 2025, các công trình khẩn cấp và công trình chống úng ngập cục bộ sau khi đưa vào vận hành đã "bước đầu phát huy hiệu quả".

Trung tâm cho biết, trong đợt mưa này, tại nhiều khu vực từng là trọng điểm úng ngập trong năm 2025 như: Phùng Hưng, chợ Hàng Da, Tông Đản, Phan Bội Châu - Lý Thường Kiệt, Nguyễn Khuyến, Cao Bá Quát, Nguyễn Trãi, Quan Nhân, Vũ Trọng Phụng, Resco, Ecohome, Kẻ Vẽ, tây hồ Tây, Ngoại giao đoàn không ghi nhận tình trạng úng ngập.

Ở một số khu vực trước đây thường ngập kéo dài 4 - 10 giờ vào năm 2025 như: Võ Chí Công, Ciputra, Hoa Bằng, Trần Bình, Phú Xá, khu vực sân vận động Mỹ Đình, Dương Đình Nghệ - Phạm Hùng, Đỗ Đức Dục, Cổ Linh - Đàm Quang Trung..., thời gian rút nước nhanh hơn khi cường độ mưa giảm, phổ biến còn khoảng 30 phút - 2 giờ; tình trạng úng ngập được cải thiện rõ rệt.

Theo Trung tâm, kết quả này cho thấy năng lực thu gom, dẫn dòng, điều tiết và tiêu thoát nước đã được cải thiện, góp phần giảm phạm vi, mức độ và thời gian úng ngập so với năm 2025.

"Tuy nhiên, để nâng cao khả năng ứng phó với các trận mưa lớn, cực đoan vượt công suất thiết kế, thành phố cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện các công trình đầu mối, trục tiêu chính và hệ thống thoát nước, đặc biệt tại khu vực phía tây và tây nam thành phố", lãnh đạo Trung tâm cho hay.

Đầu tư khẩn cấp 10 công trình chống ngập, tổng vốn 5.600 tỉ

Năm 2026, Hà Nội đầu tư khẩn cấp 10 công trình xây dựng có tổng mức đầu tư khoảng 5.600 tỉ đồng nhằm giải quyết tình trạng ngập úng trên địa bàn.

Trong đó, 5 hồ điều hòa gồm: Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương. 5 dự án hệ thống thoát nước cùng trạm bơm, gồm: cải tạo hạ lưu Kim Ngưu; cải tạo kênh Thụy Phương kết nối sông Tô Lịch; cải tạo trạm bơm và hệ thống thoát nước khu vực đại lộ Thăng Long; xử lý úng ngập khu vực Ngoại giao đoàn - Resco Ecohome - tây hồ Tây; bổ sung trạm bơm điều tiết mực nước khu vực sông Tô Lịch.

Đến đầu tháng 8, Hà Nội đã cơ bản đưa vào vận hành các hạng mục chính của 10 công trình xây dựng khẩn cấp này.