Hai con cá 168.000 đồng và trào lưu bỏ tiền triệu săn thực phẩm quê ở TPHCM

Bỏ tiền triệu mua thực phẩm quê

Chị Phan Thy (ngụ phường Tây Thạnh, TPHCM) cho biết, sáng cuối tuần đi chợ, chị bất ngờ khi mua 2 con cá đổng (còn gọi là cá hường) với giá 168.000 đồng tại một cửa hàng hải sản chuyển từ Quảng Ngãi vào.

Theo chị Thy, điều khiến chị bất ngờ là giá thực phẩm tại đây khá cao so với mặt bằng chung nhưng vẫn được nhiều người săn đón. Như với cá đổng, loại cá này ở các chợ truyền thống thường được bán với giá khoảng 100.000-120.000 đồng/kg.

Cùng với cá đổng, 2 trái thanh long nhỏ có giá 70.000 đồng cũng khiến chị Thy ngạc nhiên trong bối cảnh giá thanh long tại vườn chỉ còn vài nghìn đồng mỗi kg gần đây. Vì mua thực phẩm "nhà quê", tổng hóa đơn cho buổi đi chợ của chị tốn hơn 1 triệu đồng. Số thực phẩm này được gia đình chị sử dụng trong 3 ngày, chưa kể thêm tiền mua rau củ quả hằng ngày.

Câu chuyện 2 con cá đổng giá 168.000 đồng của chị Thy nhanh chóng thu hút hàng nghìn bình luận trên mạng xã hội. Nhiều người chia sẻ kinh nghiệm tìm mua thực phẩm quê, thực phẩm vườn nhà để phục vụ bữa ăn gia đình.

Xu hướng tìm mua thực phẩm quê đang tạo ra một thị trường với nhiều hình thức cung ứng khác nhau, từ cửa hàng chuyên bán đặc sản vùng miền đến các nhóm mua bán trong nhóm chung cư, người kinh doanh nhỏ lẻ và những gia đình nhận gửi thực phẩm từ quê lên thành phố… Không ít người cho biết sẵn sàng trả thêm tiền để mua sản phẩm từ người bán quen hoặc các nguồn cung mà họ tin tưởng.

Chị Trần Ngọc Nga ở phường Hiệp Bình (TPHCM), dù sống gần chợ Bình Triệu, chị vẫn thường xuyên nhờ mẹ mua thực phẩm ở Gia Lai rồi gửi theo xe khách vào cho gia đình.

Mỗi tháng, mẹ chị Nga gửi khoảng 3 thùng thực phẩm gồm thịt heo, thịt bò, gà, cá biển và rau củ quả. Trong đó có những sản phẩm mua tại chợ quê, nhưng cũng có gà vườn do gia đình tự nuôi, gạo xát rối hay các loại rau mọc trong vườn nhà.

Chị Nga cho biết, việc thường xuyên tiếp nhận thông tin về thực phẩm không bảo đảm chất lượng khiến chị quan tâm hơn đến nguồn gốc thực phẩm sử dụng trong gia đình.

Gia đình anh Nguyễn Đình Ba (phường Tăng Nhơn Phú, TPHCM) có thói quen mua thực phẩm từ các cửa hàng chuyên bán đồ vườn nhà từ năm 2023. Anh còn sắm riêng một tủ đông để gia đình trữ thực phẩm theo mùa.

Dù nhiều người sẵn sàng chi tiền triệu cho thực phẩm gắn với xuất xứ nhà quê, vườn nhà… nhưng thực tế, chất lượng sản phẩm phần lớn được đánh giá thông qua lời giới thiệu của người bán và kinh nghiệm mua hàng, thay vì các chứng nhận xuất xứ hoặc tài liệu chứng minh quy trình sản xuất.

“Mua thực phẩm sạch kiểu nhà quê thì người mua tin người bán là chính, giá cả cũng thất thường, không có khung tham chiếu nào cả”, chị Nga thừa nhận.

Giá cao vì chi phí nhỏ lẻ, thiếu kênh phân phối đáng tin cậy

Chị Dương Phan, chuyên kinh doanh hải sản đánh bắt tại Hòn Sơn (An Giang), lý giải một trong những nguyên nhân khiến thực phẩm vận chuyển từ các tỉnh lên TPHCM có giá cao là quy mô kinh doanh nhỏ lẻ, sản lượng hàng không lớn nên khó phân bổ các khoản chi phí vận hành.

Với hoạt động kinh doanh của chị, mỗi thùng xốp vận chuyển hải sản từ Hòn Sơn vào TPHCM có giá khoảng 70.000 đồng, trong khi chi phí giao hàng tận nhà dao động 10.000-15.000 đồng/kg tùy thời điểm, chưa kể các khoản đóng gói và hao hụt trong quá trình vận chuyển.

Do đó, giá bán các sản phẩm này cao hơn mặt bằng chung tại chợ truyền thống hoặc siêu thị. Đổi lại, chị Phan cho rằng, người mua thường kỳ vọng nhận được sản phẩm tươi ngon, có nguồn gốc cụ thể và mang hương vị đặc trưng của từng vùng miền.

Nắm bắt nhu cầu này, nhiều nông dân, HTX thay vì bán nguyên liệu cho thương lái đã đảm nhiệm luôn khâu chế biến sản phẩm rồi bán trực tiếp đến tay người tiêu dùng.

Ông Trầm Minh Thuần, Giám đốc HTX Nông nghiệp Long Hiệp (Vĩnh Long) kể, nhiều năm qua nông dân địa phương chủ yếu trồng lúa và bán gạo nguyên liệu phục vụ xuất khẩu, thu nhập chịu ảnh hưởng bởi biến động giá cả thị trường.

Những năm gần đây, xã viên HTX đã thay đổi cách sản xuất, sử dụng một phần lúa từ vùng canh tác lúa - tôm để chế biến, đóng gói gạo và bán trực tiếp đến người tiêu dùng.

Với sản lượng chưa lớn, HTX xây dựng sản phẩm gạo lúa - tôm thành món quà quê có chất lượng, mang đặc trưng địa phương gắn với câu chuyện thực tế từ ruộng đồng. Qua đó, HTX trực tiếp lo đầu ra cho xã viên với giá bán cao hơn so với việc bán nguyên liệu thô tại đồng ruộng.

Tương tự, chị Nguyễn Thị Thúy An, HTX Nông nghiệp Du lịch cộng đồng Tràm Chim (Vĩnh Long) cũng cho biết, HTX đang phát triển sản phẩm gạo sạch đóng gói từ mô hình lúa - tôm theo mùa nước tự nhiên, với mong muốn đưa đặc sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.

Theo chị An, bên cạnh việc nâng cao chất lượng sản phẩm, cần có thêm những địa chỉ phân phối thực phẩm sạch và đặc sản địa phương, nhất là tại các đô thị lớn. Khi có kênh tiêu thụ phù hợp, người tiêu dùng sẽ thuận tiện hơn trong việc tìm mua sản phẩm có thông tin nguồn gốc rõ ràng, còn các HTX có thêm cơ hội mở rộng thị trường.

Tại Hội nghị Ngày Lương thực thế giới năm 2026 tổ chức ở TPHCM, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cũng đề cập nhu cầu phát triển thêm các địa chỉ cung cấp thực phẩm sạch, an toàn trực tiếp từ người sản xuất đến người tiêu dùng.

Khi thông tin về nguồn gốc, quy trình sản xuất và chất lượng được công khai rõ ràng, người mua có cơ sở lựa chọn tốt hơn, còn những người sản xuất nghiêm túc có thêm cơ hội đưa nông sản đến đúng khách hàng, nâng cao giá trị sản phẩm và cải thiện thu nhập.