Hai ngân hàng nước ngoài cùng lãi hơn 2.000 tỷ đồng tại Việt Nam

Theo báo cáo tài chính giữa niên độ được VnExpress dẫn lại, HSBC Việt Nam ghi nhận hơn 2.400 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong sáu tháng đầu năm nay, tăng hơn 18% so với cùng kỳ. Kết quả này đánh dấu mức tăng trưởng lợi nhuận bán niên cao nhất của ngân hàng kể từ năm 2023, sau hai năm liên tiếp kết quả kinh doanh suy giảm. Ở chiều ngược lại, Shinhan Việt Nam đạt 2.590 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm 7%, qua đó lần đầu đi xuống sau giai đoạn liên tục lập đỉnh từ năm 2022 đến năm 2024. Nhìn trên bề mặt, lợi nhuận của hai ngân hàng ngoại không chênh lệch nhiều, nhưng phía sau những con số này là hai cách mở rộng hoạt động hoàn toàn khác nhau. Shinhan đang tăng tốc về quy mô, trong khi HSBC giữ chiến lược thận trọng hơn, duy trì bảng cân đối tương đối ổn định thay vì liên tục mở rộng cho vay và tài sản. Năm 2021, HSBC Việt Nam từng sở hữu quy mô tài sản lớn hơn Shinhan, nhưng ngân hàng Hàn Quốc đã vượt lên từ cuối năm 2023 nhờ tốc độ tăng trưởng mạnh. Đến giữa năm nay, tổng tài sản của Shinhan đạt gần 247.000 tỷ đồng, cao gần gấp 1,7 lần quy mô tài sản mà HSBC Việt Nam đang nắm giữ. Khoảng cách này cho thấy cùng hoạt động tại Việt Nam, hai nhà băng ngoại đang lựa chọn những ưu tiên khác nhau trong việc sử dụng vốn và phát triển thị trường. Động lực lớn nhất giúp Shinhan mở rộng nhanh là hoạt động cho vay khách hàng, với dư nợ tăng bình quân trên 20% mỗi năm trong thời gian qua. Tính đến giữa năm nay, dư nợ cho vay khách hàng của ngân hàng Hàn Quốc vượt 167.600 tỷ đồng, cao hơn đáng kể so với mức trên 79.000 tỷ đồng của HSBC Việt Nam. Trong khi đó, tốc độ tăng dư nợ tại HSBC chỉ hơn 6% mỗi năm, phản ánh cách tiếp cận chậm hơn trong mở rộng tín dụng dù ngân hàng vẫn duy trì lợi nhuận hàng nghìn tỷ đồng. Việc đẩy mạnh cho vay giúp Shinhan tăng nhanh thu nhập, nhưng đồng thời cũng khiến ngân hàng phải tìm thêm nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu sử dụng tiền. Đến giữa năm nay, dư nợ cho vay của Shinhan đã cao hơn lượng tiền gửi khách hàng, đưa tỷ lệ cho vay trên tiền gửi lên khoảng 125%. Để bù đắp phần thiếu hụt nguồn vốn, ngân hàng tăng mạnh khoản vay trên thị trường liên ngân hàng, từ 9.400 tỷ đồng năm 2023 lên hơn 60.000 tỷ đồng. Shinhan cũng đẩy mạnh huy động vốn thông qua phát hành giấy tờ có giá, bổ sung thêm một kênh tài trợ cho tốc độ tăng trưởng tín dụng nhanh. Cách vận hành này giúp bảng cân đối của Shinhan phình to rõ rệt, nhưng đồng thời cho thấy ngân hàng đang phụ thuộc nhiều hơn vào các nguồn vốn ngoài tiền gửi khách hàng. Về năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu của Shinhan đến hết quý II năm nay đạt hơn 40.700 tỷ đồng, gần gấp đôi mức vốn chủ sở hữu của HSBC Việt Nam. Nền tảng vốn lớn hơn tạo điều kiện để Shinhan tiếp tục mở rộng tài sản, cho vay khách hàng và các hoạt động kinh doanh khác tại thị trường Việt Nam. HSBC lại đi theo hướng khác khi thường xuyên chuyển phần lớn lợi nhuận tạo ra về ngân hàng mẹ, thay vì giữ lại toàn bộ để bổ sung vốn cho hoạt động trong nước. Theo báo cáo tài chính, trong giai đoạn 2021 đến 2023, HSBC Việt Nam chuyển về ngân hàng mẹ 60% lợi nhuận sau thuế mỗi năm. Tỷ lệ phân phối này tăng lên 80% trong năm 2024, khiến phần lợi nhuận giữ lại tại Việt Nam thấp hơn dù kết quả kinh doanh vẫn đạt hàng nghìn tỷ đồng. Vì vậy, vốn chủ sở hữu của HSBC Việt Nam tăng chậm hơn, còn quy mô tài sản cũng không mở rộng mạnh như Shinhan trong vài năm gần đây. Hai kết quả bán niên cho thấy lợi nhuận cao không đồng nghĩa với chiến lược giống nhau, bởi mỗi ngân hàng đang cân bằng khác nhau giữa tăng trưởng, vốn và mức độ mở rộng hoạt động.