Doanh nghiệp có thể theo dõi tiến trình thông quan
Một trong những điểm nổi bật trong công tác chuyển đổi số của Chi cục Hải quan khu vực I là việc chủ động nghiên cứu, xây dựng và đưa vào vận hành phần mềm quản lý tiến trình tờ khai Dashboard, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan.
Trước đây, mặc dù việc phân công công chức kiểm tra hồ sơ đã được tự động hóa trên hệ thống VNACCS/VCIS từ tháng 6/2025, công tác theo dõi tiến độ xử lý tờ khai vẫn còn một số hạn chế. Lãnh đạo các đội nghiệp vụ chưa có công cụ tổng hợp để kịp thời phát hiện tờ khai chưa được phân công hoặc tình trạng hồ sơ tập trung quá nhiều vào một công chức. Trong khi đó, doanh nghiệp gặp khó khăn khi cần xác định người trực tiếp xử lý hồ sơ để trao đổi, bổ sung thông tin.
Xuất phát từ thực tế này, cuối năm 2025, Chi cục Hải quan khu vực I bắt đầu nghiên cứu giải pháp quản lý tiến trình tờ khai. Sau quá trình xây dựng trong 6 tháng đầu năm 2026, phần mềm Dashboard đã chính thức được triển khai trên toàn Chi cục.
Điểm đáng chú ý là phần mềm cho phép theo dõi quá trình xử lý tờ khai, từ khi tiếp nhận thông báo đăng ký đến khi hoàn thành kiểm tra hồ sơ. Thông qua hệ thống, lãnh đạo các cấp có thể giám sát tiến độ, phát hiện những khâu có nguy cơ ùn tắc và kịp thời điều chỉnh việc phân công công việc.
Đối với doanh nghiệp, phần mềm cho phép tra cứu thông tin phân công kiểm tra tờ khai trên môi trường Internet, bao gồm thông tin liên hệ của công chức trực tiếp xử lý hồ sơ. Nhờ đó, người khai hải quan có thể chủ động trao đổi khi phát sinh vướng mắc, hạn chế thời gian chờ đợi.
Đặc biệt, hệ thống còn tích hợp chức năng đánh giá mức độ hài lòng và tiếp nhận ý kiến đóng góp của doanh nghiệp đối với công chức hải quan. Đây được xem là giải pháp góp phần tăng tính công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ và chất lượng phục vụ cộng đồng doanh nghiệp.
Cùng với Dashboard, Chi cục đã xây dựng hệ thống quản lý địa điểm kiểm tra tập trung, hỗ trợ số hóa hoạt động soi chiếu, kiểm tra hàng hóa và kết nối thông tin giữa các đơn vị.
Hệ thống cho phép theo dõi quá trình soi chiếu từ khâu đề xuất, chỉ định đến hoàn thành xử lý lô hàng; đồng thời tích hợp chức năng xây dựng tiêu chí rủi ro, hỗ trợ lựa chọn hàng hóa cần kiểm tra.
Thông qua việc phân tích dữ liệu xuất nhập khẩu, hệ thống còn giúp rà soát những trường hợp có dấu hiệu bất thường về trị giá, mã số hàng hóa và nghĩa vụ thuế, phục vụ quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan và chống buôn lậu.
Theo Chi cục Hải quan khu vực I, hệ thống đã thực hiện 382 lượt cung cấp số liệu phục vụ công tác nghiệp vụ, đồng thời hỗ trợ phân tích, dự báo số thu ngân sách cho 10 đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu.
Ứng dụng AI, nâng hiệu quả kiểm soát tại Nội Bài
Bên cạnh các phần mềm do đơn vị chủ động phát triển, Chi cục Hải quan khu vực I đang tích cực triển khai những ứng dụng công nghệ thông tin của ngành, trong đó có việc thử nghiệm Chatbot AI phục vụ công tác nghiệp vụ.
Ứng dụng này hỗ trợ công chức tra cứu quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ, tổng hợp thông tin và giải đáp những tình huống thường gặp. Kết quả bước đầu cho thấy Chatbot AI giúp rút ngắn thời gian tìm kiếm thông tin, nâng cao hiệu quả xử lý công việc.
Trong quá trình thử nghiệm, công chức tại các vị trí nghiệp vụ và công nghệ thông tin cũng tham gia đánh giá, phản hồi các câu trả lời nhằm góp phần hoàn thiện độ chính xác của dữ liệu và tốc độ phản hồi trước khi hệ thống được triển khai chính thức.
Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ trong phân tích thông tin hành khách, hành lý xuất nhập cảnh tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đã mang lại những kết quả cụ thể.
Thông qua hệ thống hỗ trợ khai thác thông tin hành khách, hành lý do Chi cục xây dựng, lực lượng hải quan có thể phân tích dữ liệu, xác định đối tượng trọng điểm và đưa ra cảnh báo phục vụ công tác kiểm tra, giám sát.
Theo số liệu của Chi cục Hải quan khu vực I, hệ thống đã đưa 161 đối tượng vào diện theo dõi, qua đó góp phần phát hiện, bắt giữ 24 vụ vi phạm vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.
Phần mềm đồng thời hỗ trợ kết nối thông tin nghiệp vụ giữa các tổ công tác và lãnh đạo đơn vị, giúp việc trao đổi, chỉ đạo và xử lý tình huống được thực hiện nhanh chóng, kịp thời.
Song song với đó, Chi cục đang triển khai ứng dụng khai báo thủ tục hải quan đối với người xuất cảnh, nhập cảnh qua Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, hướng tới số hóa quy trình khai báo, giảm thao tác thủ công và tạo thuận lợi cho hành khách.
Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số, Chi cục Hải quan khu vực I cũng chú trọng đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin. Trong năm 2026, đơn vị đã mua sắm, đưa vào sử dụng 400 bộ máy tính, 200 máy in, thay thế 5 máy chủ và cải tạo hệ thống mạng nội bộ tại một số đơn vị, bảo đảm các hệ thống nghiệp vụ hoạt động thông suốt 24/7.
Chi cục tăng cường tổ chức hội nghị, tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp số hóa chứng từ, chuẩn bị triển khai mô hình thông quan tập trung và đồng bộ quy trình chuyển đổi số với cơ quan hải quan.
Theo Chi cục Hải quan khu vực I, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu và phát triển các phần mềm nghiệp vụ không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn hướng tới xây dựng môi trường thông quan chuyên nghiệp, minh bạch, thuận lợi hơn cho hoạt động xuất nhập khẩu, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.