Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ là hai dự án đường sắt tốc độ cao do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt Cao tốc VinSpeed làm chủ đầu tư, Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng SGC thi công.
Phiến dầm điển hình là kết cấu chính, cơ bản để hình thành tuyến đường và định hình hướng tuyến của cả 2 dự án. Tổng hai dự án dự kiến cần khoảng 4.500 phiến dầm điển hình, gồm 3.200 phiến của tuyến Hà Nội - Quảng Ninh và 1.300 phiến của tuyến Bến Thành - Cần Giờ. Ngoài ra, toàn tuyến sẽ sử dụng thêm nhiều loại dầm khác tùy vào từng vị trí.
Mỗi phiến dầm điển hình dài 32,6 m, rộng 12,6 m, cao hơn 3 m, sử dụng khoảng 280 m3 bê tông. Toàn bộ khối bê tông được đổ liên tục trong 6 giờ đồng hồ để phiến dầm trở thành một khối thống nhất và bền chắc.
Phiến dầm đầu tiên của tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ. Ảnh: SGC
Dầm được thi công theo công nghệ bê tông cốt thép dự ứng lực căng sau, một trong những giải pháp tiên tiến nhất hiện nay cho kết cấu dầm nhịp lớn. Khi bê tông đạt cường độ thiết kế, các bó cáp cường độ cao luồn sẵn trong dầm được kéo căng, tạo ứng suất nén trước giúp kết cấu chịu được tải trọng lớn và kiểm soát hiệu quả vết nứt trong suốt vòng đời khai thác.
Phần lớn công đoạn sản xuất được cơ giới hóa. Lồng cốt thép được gia công, tổ hợp trên bệ chuyên dụng, sau đó được hai cẩu long môn sức nâng 80 tấn đưa vào khuôn. Ván khuôn lõi được đưa vào vị trí bằng hệ xe trượt, còn hệ thống đầm rung tự động giúp bê tông được lèn chặt và phân bố đồng đều.
Sau khi hoàn thiện, phiến dầm được xe nâng dầm tải trọng 900 tấn đưa ra khỏi khuôn và chuyển đến bãi chứa. Từ đây, dầm lần lượt được cẩu lắp lên điểm tiếp dầm, rồi xe chuyên dụng vận chuyển đến vị trí lao lắp lên trụ, từng nhịp nối tiếp nhau vươn dài thành tuyến.
Đơn vị thi công cho biết, để đảm bảo chất lượng, đã huy động cùng lúc 12 chuyên gia và 50 công nhân để triển khai việc đúc phiến dầm đầu tiên cho tuyến Hà Nội - Quảng Ninh; và 8 chuyên gia, 40 công nhân cho tuyến Bến Thành - Cần Giờ. 6 trong 8 bãi đúc dầm phía Bắc và toàn bộ 3 bãi đúc dầm phía Nam đang được hoàn thiện và sẽ đi vào sản xuất trong thời gian tới.
Công tác thi công phiến dầm đầu tiên của tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Ảnh: SGC
Cả hai tuyến đều được triển khai theo cùng tiêu chuẩn kỹ thuật: đường đôi khổ 1.435 mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ thiết kế tối đa 350 km/h, tải trọng trục 17 tấn.
Trong đó, tuyến Hà Nội - Quảng Ninh dài khoảng 120,4 km, từ ga Cổ Loa đến ga Hạ Long Xanh, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh, với năm ga và hai depot. Tổng vốn đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, khởi công tháng 4/2026, hiện đang triển khai gần 40 mũi thi công.
Tuyến Bến Thành - Cần Giờ dài khoảng 53,8 km, từ ga Bến Thành đến ga Cần Giờ, đi qua 9 xã, phường của Thành phố Hồ Chí Minh, với một depot và trung tâm điều hành vận tải tại xã Cần Giờ. Dự án động thổ tháng 12/2025, hiện triển khai 10 mũi thi công, trong đó có cầu dây văng vượt sông Soài Rạp nhịp chính 360 m.
Theo chủ đầu tư, việc hoàn thành những phiến dầm đầu tiên là cơ sở để các dự án chuyển sang giai đoạn sản xuất, lao lắp dầm trên diện rộng. VinSpeed đặt mục tiêu đưa hai tuyến vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2029.
Ngọc Lệ