Hàng nghìn tấn rác chờ xử lý
Ghi nhận tại công trường Dự án Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà, trong khi nhiều hạng mục hạ tầng đang được triển khai, mặt bằng từng bước san gạt, nhiều đống rác sinh hoạt vẫn chất ngổn ngang. Túi nilon, bao bì, chai lọ… nằm lộ thiên; một số vị trí được phủ bạt nhưng bạt đã rách, xô lệch. Số rác này được chủ đầu tư phát hiện trong quá trình thi công hạ tầng và đưa lên bề mặt từ nhiều tháng trước. Tuy nhiên, đến nay, rác vẫn tồn đọng tại hiện trường, chưa được vận chuyển đi xử lý.
Ngày 17/10, trao đổi với phóng viên Báo Tiền Phong, lãnh đạo Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Hà Tĩnh cho biết, trước đó, đơn vị được tỉnh giao tiếp nhận, vận chuyển số rác tồn đọng tại dự án đi xử lý. Tuy nhiên, quá trình thực hiện phát sinh khó khăn khi đơn vị tiếp nhận không tiếp tục nhận rác. Vì vậy, hợp đồng đã được thanh lý để chủ đầu tư làm việc với một đơn vị khác tại Nghệ An, tìm phương án xử lý lượng rác tồn đọng.
Theo lãnh đạo UBND tỉnh Hà Tĩnh, khối lượng rác tồn đọng tại dự án ước khoảng 4.000 tấn.
“Số rác này tồn đọng từ thời điểm nhà máy rác cũ trước đây. Khi làm hạ tầng, phía nhà đầu tư mới phát hiện được. Phương án đưa ra là Công ty TNHH VSIP Hà Tĩnh sẽ chi tiền để xử lý rác”, lãnh đạo UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết.
Đào rác, phân loại để xử lý
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh gửi UBND tỉnh, khu vực tồn lưu rác rộng khoảng 1,51ha thuộc dự án trước đây là điểm xử lý rác Con Dài của xã Việt Tiến cũ.
Năm 2023, chính quyền huyện Thạch Hà cũ thông tin khu vực còn khoảng 150 tấn rác. Sau đó, Công ty VSIP Hà Tĩnh phối hợp với UBND xã Việt Xuyên di dời lượng rác bề mặt đến khu xử lý rác Hồng Lộc. Tuy nhiên, phần rác chôn lấp bên dưới vẫn còn tồn tại và tiếp tục được phát hiện trong quá trình thi công.
Để xử lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất chủ đầu tư huy động máy móc, nhân lực đào lượng rác tồn lưu, sau đó sàng lọc, phân loại.
Các thành phần như đất mùn, cát, tro nếu đáp ứng yêu cầu có thể được tận dụng tại khu vực cây xanh trong khu công nghiệp. Phần rác còn lại được tập kết tạm tại vị trí phù hợp, làm khô trước khi chuyển cho đơn vị có chức năng xử lý.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng chỉ ra, quá trình khảo sát địa chất phục vụ dự án không có lỗ khoan tại đúng vị trí bãi rác cũ; điểm khoan gần nhất cách khu vực này khoảng 20m, khiến việc phát hiện toàn bộ rác chôn lấp gặp khó khăn.
Sở Nông nghiệp và Môi trường xác định trách nhiệm khảo sát, nghiên cứu và triển khai dự án thuộc về nhà đầu tư, đồng thời đề nghị xem xét trách nhiệm các bên liên quan trong quá trình bàn giao mặt bằng, khảo sát.
Theo UBND xã Việt Xuyên, khu vực tồn lưu rác trước đây là nơi đặt lò đốt rác sinh hoạt của xã Phù Việt cũ, tại thôn Bùi Xá. Lò được đưa vào vận hành thử từ tháng 10/2015, công suất thiết kế khoảng 300kg/giờ.
Trong quá trình hoạt động, lượng rác tiếp nhận ngày càng lớn, trong khi sân phơi hạn chế, công suất lò không đáp ứng yêu cầu. Rác hữu cơ có độ ẩm cao khiến quá trình đốt không triệt để, còn lại tro lẫn rác chưa cháy hết. Thiết bị nhiều lần gặp sự cố, làm gián đoạn hoạt động xử lý.
Đặc biệt, các đợt mưa lũ, nhất là năm 2020, cuốn một phần rác đang chờ đốt xuống hồ điều hòa. Do thiếu nhân lực, phương tiện thu gom kịp thời, chất thải tiếp tục tích tụ. Lò đốt ngừng hoạt động hoàn toàn vào cuối năm 2022, nhưng lượng rác tồn lưu vẫn chưa được xử lý triệt để.
UBND xã Việt Xuyên cho biết, hiện chưa có đủ cơ sở xác định cụ thể trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan. Địa phương kiến nghị cơ quan chuyên môn đánh giá thành phần chất thải, khả năng tái sử dụng và khối lượng thực tế cần xử lý, làm căn cứ xây dựng phương án khắc phục phù hợp.
Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Bắc Thạch Hà còn gọi là VSIP Hà Tĩnh (Giai đoạn 1) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định 1003 ngày 29/8/2023 với diện tích 190,41 ha tại 2 xã Thạch Liên và Việt Tiến. Dự án VSIP Hà Tĩnh do Công ty CP Phát triển đô thị và khu công nghiệp Việt Nam Singapore làm chủ đầu tư. Tổng mức đầu tư dự án 1.555 tỷ đồng. Dự án được khởi công vào tháng 6/2024.