Quyền hạn càng lớn, trách nhiệm phải càng rõ
Phát biểu chỉ đạo tại kỳ họp, đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh kỳ họp này phải tạo ra chuyển biến tiếp theo từ chủ trương sang quyết định, từ quyết định sang hành động và từ hành động phải tạo được kết quả cụ thể.
Luật Phát triển đô thị giao cho Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố khoảng 240 nội dung để chủ động quy định, quyết định và tổ chức thực hiện. Đồng chí Trần Lưu Quang cho rằng: “Đây là mức độ phân quyền lớn nhất từ trước đến nay, mở ra không gian phát triển mới cho thành phố, đồng thời đặt lên vai chúng ta trách nhiệm nặng nề. Thành phố đã được trao quyền, từ thời điểm này, câu hỏi không còn chỉ là có cơ chế hay không, mà phải là: Với cơ chế đó, chúng ta làm được gì, tạo ra sản phẩm gì và nếu không làm thì ai là người chịu trách nhiệm?”.
Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh chỉ rõ: Không thể nhận quyền mà né tránh trách nhiệm. Quyền hạn càng lớn, trách nhiệm phải càng rõ và kết quả phải càng được kiểm chứng. Vì vậy, điều quan trọng nhất của kỳ họp hôm nay không phải là thông qua được bao nhiêu nghị quyết, mà là chất lượng, tính khả thi và khả năng tạo ra chuyển biến thực tế của từng nghị quyết. Nghị quyết không phải là đích đến, kết quả mới là mục tiêu cuối cùng. “Một nghị quyết chỉ thực sự có giá trị khi tháo gỡ được điểm nghẽn, khơi thông được nguồn lực và tạo ra được động lực phát triển”, Bí thư Trần Lưu Quang nhấn mạnh.
Tuyệt đối không vượt ra ngoài giới hạn của pháp luật
Từ yêu cầu chung đó, đồng chí Trần Lưu Quang nhấn mạnh vào một số vấn đề mà kỳ họp này cần tập trung.
Thứ nhất, mỗi nghị quyết phải đúng pháp luật, rõ ràng và thực sự khả thi. Các chính sách phải đúng thẩm quyền, thống nhất với hệ thống pháp luật, xác định rõ đối tượng áp dụng, nguồn lực, trách nhiệm thực hiện và điều kiện bảo đảm. “Khi xem xét một nghị quyết, tôi đề nghị các đại biểu đặt ra ba câu hỏi rất cụ thể như sau: Nghị quyết này tháo gỡ điểm nghẽn nào? Khơi thông nguồn lực hoặc tạo ra động lực gì? Và ai là người chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả? Nếu ba câu hỏi đó chưa trả lời được một cách rõ ràng thì cần phải tiếp tục làm rõ trước khi quyết định”.
Thứ hai, phải sử dụng đầy đủ không gian chính sách được giao nhưng tuyệt đối không vượt ra ngoài giới hạn của pháp luật.
Theo đồng chí Trần Lưu Quang, Luật đã mở thêm không gian để thành phố chủ động giải quyết những vấn đề mà thực tiễn phát triển đang đặt ra. Chúng ta không được thu hẹp thẩm quyền của mình vì tâm lý e ngại, sợ trách nhiệm, nhưng càng không thể nhân danh sáng tạo, đổi mới để làm trái pháp luật. Chủ động phải đi cùng với kỷ cương, sáng tạo phải đi cùng sự minh bạch, phân quyền phải đi cùng sự kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình. Các chính sách về ngân sách, đất đai, quy hoạch, khoa học công nghệ, giáo dục y tế, nguồn nhân lực và những lĩnh vực quan trọng khác phải hướng đến mục tiêu xuyên suốt là khơi thông và sử dụng hiệu quả nhất các nguồn lực phát triển của thành phố.
Thứ ba, nghị quyết được thông qua phải gắn ngay với việc tổ chức thực hiện. Sau kỳ họp, từng nghị quyết phải được xác định rõ cơ quan chủ quản, cơ quan phối hợp, thời gian hoàn thành và sản phẩm đầu ra.
“Mỗi việc phải có người chịu trách nhiệm, mỗi trách nhiệm phải có thời hạn, và mỗi thời hạn phải gắn với một kết quả có thể đo lường và kiểm chứng. Hội đồng nhân dân đã tạo ra hành lang pháp lý, Ủy ban nhân dân và các cơ quan chuyên môn phải chuyển ngay hành lang pháp lý đó thành công việc cụ thể. Đặc biệt, không để phân quyền từ Trung ương xuống thành phố rồi lại bị giữ lại trong chính bộ máy hành chính của thành phố; không để phát sinh thêm một tầng "xin-cho", xin ý kiến, làm chậm quyết định và mất ý nghĩa của việc phân quyền”, đồng chí Trần Lưu Quang lưu ý.
Đồng chí cũng yêu cầu chấm dứt tình trạng văn bản xin ý kiến luân chuyển lòng vòng giữa các sở ngành. Nếu các quyết định sau một thời gian thực hiện nhận thấy chưa đúng, chưa hợp lý thì cần dũng cảm sửa chữa, điều chỉnh, không bảo thủ.
Phân quyền mạnh phải đi cùng kiểm soát mạnh
Cùng với những chỉ đạo trên, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh cũng yêu cầu phải tăng cường giám sát và kiểm soát việc thực thi quyền lực. Vai trò của Hội đồng nhân dân không kết thúc khi nghị quyết được biểu quyết thông qua.
Đồng chí đề nghị Thường trực Hội đồng nhân dân, các ban và từng vị đại biểu tiếp tục theo dõi để cùng thực hiện, kịp thời chỉ rõ việc nào chậm, ở đâu vướng, nguyên nhân là gì và trách nhiệm thuộc về ai. Phân quyền mạnh phải đi cùng kiểm soát mạnh; không kiểm soát bằng việc tạo thêm thủ tục mà kiểm soát bằng công khai, minh bạch, giám sát và kết quả.
Bí thư Thành ủy nhấn mạnh quan điểm của thành phố rất rõ: Cán bộ quyết định đúng thẩm quyền, công khai, minh bạch, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì được khuyến khích và bảo vệ. Nhưng đồng thời, không có vùng an toàn cho sự né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; càng không có vùng an toàn cho việc lợi dụng cơ chế để vụ lợi, phục vụ lợi ích nhóm hoặc làm thất thoát tài sản của Nhà nước và nhân dân. “Chúng ta phải phân biệt rõ giữa những sai sót phát sinh trong quá trình đổi mới sáng tạo vì lợi ích chung, với những vi phạm xuất phát từ động cơ cá nhân”, đồng chí Trần Lưu Quang chỉ rõ.
Đánh giá chung về Luật Phát triển đô thị đối với thành phố, đồng chí Trần Lưu Quang khẳng định: Luật đã trao cho thành phố một không gian phát triển mới, nhưng cơ chế dù tốt đến đâu cũng không tự mình tạo ra sự phát triển. Cơ hội chỉ trở thành động lực khi chúng ta có đủ quyết tâm để hành động và đủ trách nhiệm để đi đến kết quả cuối cùng. “Tôi đề nghị các vị đại biểu phát huy cao nhất trách nhiệm trước cử tri và nhân dân thành phố, nghiên cứu kỹ, thảo luận thẳng thắn, quyết định đúng và kịp thời. Sau kỳ họp này, mỗi nghị quyết phải được chuyển ngay thành công việc cụ thể”, đồng chí chia sẻ.
Đồng chí Bí thư Thành ủy tin tưởng kỳ họp này không chỉ ban hành những nghị quyết đúng và cần thiết, mà quan trọng hơn, sẽ tạo ra những quyết định có thể làm ngay, làm được và tạo ra kết quả thực chất.
VƯƠNG LÊ - CTV