Hành trình 130 năm Skoda: Từ xưởng xe đạp nhỏ đến tham vọng chinh phục Đông Nam Á

Hành trình của Skoda bắt đầu tại thị trấn nhỏ Mlada Boleslav, thuộc Cộng hòa Czech ngày nay, từ một xưởng xe đạp khiêm tốn nhưng chứa đựng khát vọng cơ khí lớn lao. Năm 1985, chủ hiệu sách Vaclav Klement hợp tác cùng kỹ sư Vaclav Laurin, cùng mở xưởng sản xuất xe đạp và đặt nền móng cho thương hiệu Laurin & Klement. Từ những sản phẩm hai bánh ban đầu, hai nhà sáng lập nhanh chóng hướng tới ô tô, lĩnh vực khi ấy còn xa lạ với phần đông người dân châu Âu. Năm 1905, Laurin & Klement giới thiệu Voiturette A, chiếc ô tô đầu tiên của hãng, với thiết kế hai chỗ ngồi và động cơ công suất vỏn vẹn 7 mã lực. Dù sức mạnh khiêm tốn theo tiêu chuẩn hiện đại, mẫu xe này đã giúp Laurin & Klement vươn lên thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất khu vực thời bấy giờ. Voiturette A cũng trở thành dấu mốc quan trọng tại đại bản doanh Mlada Boleslav, nơi câu chuyện hơn một thế kỷ của Skoda được viết tiếp qua nhiều thế hệ sản phẩm. Năm 1925, Laurin và Klement bắt tay với tập đoàn công nghiệp Skoda Works tại Pilsen, mở ra giai đoạn chuyển đổi quan trọng trong lịch sử doanh nghiệp. Một năm sau, tên gọi Skoda cùng biểu tượng mũi tên có cánh chính thức xuất hiện trước công chúng, dần thay thế dấu ấn Laurin & Klement. Từ đây, thương hiệu Czech bước vào hành trình dài với nhiều thời điểm thăng trầm, trước khi tìm thấy bước ngoặt quyết định trong ngành công nghiệp ô tô châu Âu. Bước ngoặt ấy xuất hiện năm 1987, khi Skoda ra mắt Favorit, mẫu hatchback dẫn động cầu trước hoàn toàn mới, sở hữu thiết kế do Bertone của Italy thực hiện. Hệ thống treo của Favorit được Porsche tinh chỉnh, giúp mẫu xe tạo dấu ấn mạnh mẽ hơn và thu hút sự chú ý từ Volkswagen. Cuối năm 1990, Volkswagen được trao 30% cổ phần Skoda, rồi hoàn tất việc sở hữu 100% thương hiệu này vào năm 2000. Sau khi có nền tảng vững chắc từ Octavia, mẫu xe đầu tiên phát triển trên nền tảng Volkswagen, Skoda từng bước mở rộng danh mục sản phẩm sang nhiều phân khúc. Mẫu SUV Yeti xuất hiện năm 2009, tiếp đến Kodiaq năm 2016 và Karoq, giúp hãng tăng sức cạnh tranh trong thị trường xe gầm cao đang phát triển. Năm 2020, Skoda giới thiệu Enyaq iV, mẫu xe điện đầu tiên do hãng phát triển, trước khi trình làng Elroq vào năm 2024. Elroq nhanh chóng trở thành một trong những mẫu xe điện bán chạy nhất châu Âu, đồng thời đại diện rõ nét cho hướng đi điện hóa của Skoda trong giai đoạn mới. Trái với nhận định Skoda chỉ là thương hiệu con của Volkswagen, hãng xe Czech đang đảm nhận nhiều nhiệm vụ kỹ thuật quan trọng cho cả tập đoàn. Skoda được giao trách nhiệm toàn cầu phát triển nền tảng khung gầm MQB-A0, phục vụ các dòng xe cỡ nhỏ của Skoda và Volkswagen tại nhiều thị trường, trong đó có Việt Nam. Đến năm 2023, Skoda tiếp tục đảm nhận việc phát triển toàn bộ dòng động cơ xăng EA211 cùng hộp số tự động DQ200 cho toàn bộ tập đoàn Volkswagen. Những nhiệm vụ này cho thấy kinh nghiệm hơn một thế kỷ chế tạo xe của hãng Czech đang trực tiếp góp phần định hình nhiều mẫu Volkswagen bán ra trên toàn cầu. Khi xác định Đông Nam Á là trọng điểm mở rộng tiếp theo, Skoda chọn Việt Nam làm điểm khởi đầu và hợp tác cùng tập đoàn Thành Công, còn gọi là TC Motor. Nhà máy sản xuất được xây dựng tại tỉnh Quảng Ninh, nơi sở hữu hạ tầng giao thông và hệ thống cảng biển thuận lợi cho hoạt động công nghiệp, logistics. Hiện Skoda Kushaq và Skoda Slavia đang được lắp ráp tại Việt Nam, đồng thời chính thức có mặt trên thị trường khoảng một năm qua. Bên cạnh xe lắp ráp, Skoda còn phân phối các mẫu nhập khẩu nguyên chiếc từ châu Âu gồm Karoq, Kodiaq và Octavia, trong khi mạng lưới bán hàng tiếp tục được mở rộng. Tính đến tháng 8, Skoda Việt Nam có 19 đại lý trên cả nước, hướng tới khoảng 30 điểm bán vào năm 2028 theo định hướng ban đầu của hãng. Việt Nam được xem là cửa ngõ chiến lược, giúp thương hiệu Czech từng bước tiếp cận toàn bộ khu vực ASEAN, nơi thị trường ô tô còn nhiều dư địa tăng trưởng. Theo Dân Trí, lựa chọn Việt Nam phản ánh bước đi dài hạn của Skoda, sau 130 năm phát triển từ một xưởng xe đạp nhỏ thành nhà sản xuất có tham vọng toàn cầu.