Heo hơi, rau củ tại vườn đã giảm giá sâu, sao ở chợ vẫn neo cao?

Sau đợt mưa lớn kéo dài đầu tháng 10 khiến nhiều vùng trồng rau ở TPHCM và các tỉnh lân cận ngập úng, nguồn cung sụt giảm, giá rau xanh đã có thời điểm tăng gấp 2-4 lần. Đến nay, nguồn hàng về chợ đã ổn định trở lại và giá tại vườn hạ nhanh.

Sáng 23/10, anh Hoàng Thanh Hải - Giám đốc HTX Rau an toàn Hải Nông (TPHCM) cho biết, giá các loại rau củ HTX cung cấp ra chợ đầu mối đã giảm mạnh so với thời điểm cách đây một tuần.

Theo đó, giá cải xanh, cải ngọt và một số loại rau khác tại vườn hiện dao động khoảng 18.000-25.000 đồng/kg; bầu, bí và các loại rau ăn trái có giá từ 17.000-20.000 đồng/kg.

Riêng ngò rí còn 55.000 đồng/kg, giảm 15.000-20.000 đồng/kg so với cách đây vài ngày. Một số mặt hàng khác khi giao đến chợ đầu mối chỉ còn khoảng 10.000-12.000 đồng/kg.

Ông Trần Văn Thích, Giám đốc HTX Rau an toàn Phước An (xã Bình Chánh, TPHCM), cũng thông tin giá bầu bí cung cấp cho một hệ thống siêu thị trên địa bàn đã giảm từ mức 45.000 đồng/kg của tuần trước xuống còn 20.000-22.000 đồng/kg. Giá ngò rí giảm còn 75.000 đồng/kg, trong khi cải xanh, cải ngọt cũng đã giảm gần một nửa so với tuần trước.

Dù giá thu mua tại nguồn đã giảm sâu, giá bán lẻ nhiều loại rau củ trên thị trường vẫn neo ở mức cao.

Khảo sát của Dân trí sáng 23/10, cải xanh, cải ngọt tại các chợ truyền thống được bán ra ở mức 40.000-45.000 đồng/kg; ngò rí vẫn ở mức 90.000-95.000 đồng/kg. Mức này chỉ giảm nhẹ so với tuần trước, khi cải xanh, cải ngọt ở chợ lẻ khoảng 45.000-50.000 đồng/kg.

Riêng tại hệ thống siêu thị mà HTX Phước An tham gia cung cấp, mồng tơi, cải xanh, cải ngọt có giá 48.000 đồng/kg, cao gấp đôi giá HTX bán vào. Với bầu, bí, siêu thị này bán theo trái với mức 13.000-15.000 đồng/trái loại 400-500gr, tương đương 26.000-37.000 đồng/kg.

Tương tự với thịt heo, ông Nguyễn Kim Đoán - Phó Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai cho biết, giá heo hơi tại địa phương này đã giảm sâu sau thời gian tăng cao.

Cụ thể, vào tháng 5, giá heo hơi tại Đồng Nai có thời điểm đạt đỉnh 70.000 đồng/kg, cao nhất cả nước. Sau đó, giá giảm còn khoảng 60.000 đồng vào tháng 7 và hiện chỉ còn 48.000-53.000 đồng/kg. Mặt bằng giá heo hơi cả nước ngày 23/10 dao động 46.000-52.000 đồng/kg, mức thấp nhất kể từ đầu năm.

Giá heo hơi giảm kéo giá heo mảnh tại chợ đầu mối Hóc Môn giảm khoảng 10.000 đồng/kg so với thời điểm cách đây 2 tháng, từ 75.000 đồng/kg xuống còn 65.000 đồng/kg.

Thế nhưng giá thịt heo bán lẻ tại các chợ truyền thống và nhiều siêu thị vẫn dao động từ hơn 100.000-200.000 đồng/kg, tùy loại.

Cụ thể, ba rọi tại các chợ truyền thống neo ở mức 150.000-170.000 đồng/kg tùy sạp. Ba rọi rút sườn và sườn non loại 1 vẫn ở mức 180.000-200.000 đồng/kg ở nhiều sạp, gần như chưa giảm so với thời điểm giá heo hơi còn ở vùng đỉnh.

Vì sao giá bán lẻ khó giảm cùng “nhịp” với giá tại vườn?

Theo anh Hoàng Thanh Hải, nếu giá thu mua tại vườn để cung cấp về các chợ đầu mối như Thủ Đức, Hóc Môn hay Bình Điền thay đổi rất nhanh thì giá bán lẻ tại các chợ lẻ thường có độ trễ.

Như hiện nay, giá rau tại vườn đã giảm sâu nhưng các chợ lẻ chưa giảm tương ứng; tiểu thương vẫn áp dụng mức giá từ những ngày giá rau tăng cao trước đó.

Ngoài ra, để một bó rau từ vườn ra tới chợ lẻ, đến tay người tiêu dùng thường qua ít nhất 3 đầu mối trung gian. Ở mỗi khâu đều có thêm phần hao hụt cùng các chi phí vận chuyển, vận hành… Với một số loại rau bán ở siêu thị còn tốn thêm các khoản chiết khấu cho truyền thông, khuyến mãi.

Tại HTX Hải Nông, rau sau khi thu hoạch từ vườn của xã viên tập kết về cơ sở đóng gói, sơ chế đã phải loại bỏ 10-15% sản lượng do không đạt tiêu chuẩn. Ngoài ra, chi phí vận chuyển từ Củ Chi về trung tâm TPHCM mỗi ngày cũng cao hơn trước do giá xăng dầu vẫn neo ở mức cao.

Anh Hải cho biết, theo quan sát sau nhiều năm trồng rau, một kg rau bán tại vườn với giá 10.000 đồng thì khi đến tay người tiêu dùng có thể lên đến 30.000 đồng. Mức chênh này không chỉ đến từ chi phí phát sinh ở từng khâu mà còn cộng dồn từ tỷ lệ hao hụt ở cơ sở sơ chế, ở vựa chợ đầu mối và biên lợi nhuận của các khâu thương mại.

“Phần chênh lệch lớn này là do qua nhiều khâu trung gian, trong đó, mức lợi nhuận trong chuỗi rau củ của các thành phần thương mại luôn cao hơn so với nông dân trực tiếp sản xuất. Đây cũng là một phần thiệt thòi của bà con nông dân”, anh Hải nhận định.

Chị Bích, tiểu thương kinh doanh rau tại Chợ đầu mối nông sản thực phẩm Thủ Đức (TPHCM) thì cho rằng, giá bán ra tại quầy của chị bao gồm giá vốn hàng hóa mua từ vườn cộng thêm chi phí vận chuyển, nhân công và phần hao hụt không thể bán cho người tiêu dùng.

Đặc biệt, phần hao hụt lớn khiến giá đội lên đáng kể. Tại sạp của chị Bích, hằng ngày chị phải đổ đi 3-5 sọt rau củ hư hỏng, không đạt chất lượng, mỗi sọt 25-30kg. Thậm chí có ngày chị phải bỏ đi đến 150kg rau dù vừa nhập từ nguồn về vựa, chiếm khoảng 7-10% tổng lượng hàng nhập.

“Có ngày đổ bỏ rau mà tiếc quá nên tôi gọi điện cho các trang trại nuôi cá, họ đến nhận về cho cá ăn”, chị Bích chia sẻ với Dân trí.

Ông Nguyễn Trí Công, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai cũng nhận định, giá bán lẻ thường có độ trễ so với biến động tại trang trại. Ngay cả khi giá heo hơi giảm vài ngày, các sạp bán lẻ vẫn giữ mức giá cao trước đó. Nếu giá đầu nguồn chỉ giảm trong vài ngày rồi phục hồi, thị trường bán lẻ thậm chí bỏ qua việc điều chỉnh giảm.

Cũng theo ông Công, giá thịt đến tay người tiêu dùng không chỉ phụ thuộc vào giá heo hơi mà còn chịu tác động từ chi phí phát sinh trong quá trình giết mổ, vận chuyển, bảo quản và phân phối. Ở mỗi khâu trong chuỗi, chi phí tăng thêm 10-15%, thậm chí cao hơn. Đây là chi phí cần thiết mà người tiêu dùng phải chấp nhận.

Theo ông Công, các khâu trung gian đóng vai trò quan trọng trong việc đưa hàng hóa từ nông dân đến người tiêu dùng, không thể cắt bỏ. Tuy nhiên, để người tiêu dùng trong nước được sử dụng thực phẩm giá mềm hơn, cần cải thiện giá thành đầu vào của ngành chăn nuôi, giảm chi phí vận chuyển và cải tiến quy trình công nghệ sau thu hoạch nhằm giảm bớt hao hụt trên đường từ nhà vườn đến bàn ăn.