Nỗi niềm hiệu trưởng về làm giáo viên sau sáp nhập trường học
Khi số lượng vị trí quản lý sau sáp nhập trường học giảm xuống thì sẽ có người phải thôi giữ chức vụ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và xuống làm giáo viên.
Có người vui vẻ nhận nhiệm vụ. Nhưng cũng không ít người có tâm tư, nhất là những người chỉ còn vài năm công tác...
Học sinh trong một hoạt động đầu năm học
ẢNH MINH HỌA: NHẬT THỊNH
Tạo nhiều cơ hội hơn nữa cho giáo viên hợp đồng, giáo viên trẻ
Sau đợt sắp xếp, sáp nhập trường học, nhiều cán bộ quản lý (hiệu trưởng, hiệu phó) lớn tuổi dù đã chủ động nộp đơn xin nghỉ theo Nghị định số 154 từ trước khi sáp nhập và hoàn toàn đủ điều kiện, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết. Nhiều lãnh đạo có thẩm quyền và trường học giải thích do thiếu giáo viên. Điều này không chỉ gây tâm lý trăn trở cho người trong cuộc mà còn bỏ lỡ một bài toán "được nhiều hơn mất" cho ngành giáo dục.
Trước hết là bài toán hiệu quả ngân sách. Một suất lương của cán bộ quản lý lâu năm hiện nay, cộng cả thâm niên và phụ cấp, ở mức trên dưới 20 triệu đồng/tháng. Số tiền này tương đương với chi phí trả lương cho 4 giáo viên mới trúng tuyển vào nghề. Như vậy, khi giải quyết chế độ cho 1 nhân sự lớn tuổi nghỉ hưu trước tuổi đồng nghĩa với việc mở ra cơ hội việc làm ổn định cho 4 lao động trẻ, giúp tối ưu hóa dòng chi từ ngân sách nhà nước mà không phát sinh thêm chi phí.
Song, quan trọng hơn là bài toán nâng cao chất lượng giáo dục.
Không thể phủ nhận những cống hiến của đội ngũ cán bộ lớn tuổi. Tuy nhiên, sau nhiều năm làm công tác quản lý, kiến thức chuyên môn giảng dạy thực tế của không ít người đã mai một, sức khỏe giảm sút, khó lòng theo kịp tốc độ đổi mới phương pháp và ứng dụng công nghệ.
Trong khi đó, lực lượng giáo viên trẻ được đào tạo bài bản, tràn đầy nhiệt huyết và sức sáng tạo, đây chính là nhân tố then chốt để thực hiện thành công chương trình giáo dục phổ thông mới.
Như vậy, tôi cho rằng giải quyết chính sách cho cán bộ quản lý giáo dục được hưởng chế độ nghỉ theo Nghị định số 154 (Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15.6.2025 của Chính phủ quy định về tinh giản biên chế; có hiệu lực thi hành từ ngày 16.6.2025) là hợp lý. Một chính sách "được" cả về ngân sách, "được" cả về bộ máy và chất lượng nhân sự, cần phải được tháo gỡ vướng mắc.
Bộ Nội vụ hướng dẫn tinh giản biên chế hiệu trưởng, phó hiệu trưởng sau sắp xếp ra sao?
Bộ Nội vụ hướng dẫn tại Văn bản số 9806/BNV-TCBC ngày 7.9 gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc T.Ư về việc giải quyết chính sách đối với viên chức lãnh đạo, quản lý tại các cơ sở giáo dục khi sắp xếp.
Trả lời đề nghị của một số địa phương về việc giải quyết chính sách đối với viên chức lãnh đạo, quản lý, nhân sự hỗ trợ giáo dục, Bộ Nội vụ hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố cần bám sát các nguyên tắc giải quyết chính sách quy định tại Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP để chỉ đạo các cơ quan, tổ chức, đơn vị và UBND cấp xã thuộc thẩm quyền quản lý thực hiện đầy đủ, đồng bộ, toàn diện các giải pháp khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT.
Sau khi thực hiện đầy đủ các quy định nêu trên, trường hợp viên chức giáo dục đang giữ chức danh lãnh đạo, quản lý, gồm hiệu trưởng, phó hiệu trưởng tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, đáp ứng tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 điều 26 luật Nhà giáo, thuộc các trường chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp cơ sở giáo dục và có nguyện vọng nghỉ việc sớm so với độ tuổi nghỉ hưu theo quy định, thì địa phương có trách nhiệm xem xét, giải quyết chính sách tinh giản biên chế theo thẩm quyền.
Bộ Nội vụ lưu ý trừ trường hợp chưa thực hiện tinh giản biên chế theo quy định tại khoản 2 điều 4 Nghị định 154/2025/NĐ-CP.
Các trường hợp này gồm: những người đang trong thời gian mang thai, nghỉ thai sản, đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi, trừ trường hợp cá nhân tự nguyện tinh giản biên chế; những người đang trong thời gian xem xét kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị thanh tra, kiểm tra do có dấu hiệu vi phạm.
Đáng chú ý, Bộ Nội vụ quy định rõ trường hợp viên chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý các cơ sở giáo dục (cũ) đã được cấp có thẩm quyền bố trí vị trí việc làm tại trường mới (sau sắp xếp) thì không xem xét giải quyết chính sách tinh giản biên chế do chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp các cơ sở giáo dục theo Nghị quyết số 37/2026/NQ-CP.
Như vậy, việc viên chức quản lý tại các trường cũ có được xem xét chính sách tinh giản hay không phụ thuộc vào việc người này có chịu tác động trực tiếp từ việc sắp xếp cơ sở giáo dục và có được bố trí vị trí việc làm tại trường mới hay không (Thu Hằng).