Hồ chứa "khát nước" giữa mùa mưa, Quảng Ngãi lên phương án ứng phó

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Ảnh hưởng El Nino nên lượng mưa giảm mạnh làm hầu hết hồ chứa khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi thiếu nước. Nhiều thủy điện đã ngừng hoạt động nhằm tích nước cho năm 2027.

Hồ Nước Trong nằm trên địa bàn xã Sơn Hà (Quảng Ngãi) có dung tích thiết kế gần 290 triệu m3. Hồ có nhiệm vụ phục vụ tưới tiêu cho hoạt động sản xuất nông nghiệp và phát điện cho thủy điện Nước Trong. Thời điểm này đang là giữa mùa mưa nhưng nước trong hồ chỉ đạt cao trình hơn 117m, thấp hơn 12m so với mực nước dâng bình thường

Ông Võ Nhất Sỹ, Cụm trưởng Cụm quản lý thủy nông số 2 Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết hồ Nước Trong có vai trò quan trọng trong điều tiết, phục vụ tưới tiêu cho hơn 50.000ha đất nông nghiệp ở khu vực hạ lưu sông Trà Khúc. Do ảnh hưởng El Nino nên lượng mưa giảm mạnh so với mọi năm khiến lượng nước về hồ rất thấp.

Hồ chứa khát nước giữa mùa mưa, Quảng Ngãi lên phương án ứng phó - 1 — Lượng nước trong hồ Nước Trong hiện chỉ đạt 58% dung tích thiết kế (Ảnh: Quốc Triều).

“Lượng mưa giảm mạnh nên nước của hồ Nước Trong hiện chỉ đạt 58% dung tích thiết kế. Do đó chúng tôi phải chủ động tích nước, đồng thời xây dựng phương án tưới luân phiên ngay từ vụ Đông Xuân sắp tới nhằm đảm bảo nguồn nước tưới cho cả năm 2027”, ông Võ Nhất Sỹ nói.

Ngoài hồ Nước Trong, lượng nước của 23 hồ chứa khác ở khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi mới chỉ đạt 54% tổng dung tích thiết kế. Trong đó, hồ Núi Ngang chỉ đạt gần 35%, An Thọ đạt 34% và Liệt Sơn chỉ đạt hơn 25%...

Theo ông Nguyễn Thanh Hùng, Phó Giám đốc Công ty TNHH Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi, công ty đã đề nghị thủy điện Nước Trong và thủy điện Núi Ngang ngừng phát điện từ ngày 3/11, để tích nước. Theo phương án, đến ngày 5/12, khi bắt đầu mở nước phục vụ vụ Đông Xuân, các nhà máy này mới tiếp tục phát điện trở lại.

Hồ chứa khát nước giữa mùa mưa, Quảng Ngãi lên phương án ứng phó - 2 — Lượng nước về hồ chứa thấp, thủy điện Đăkđrinh phải ngừng phát điện để tích nước nhằm phục vụ nhu cầu tưới tiêu cho sản xuất nông nghiệp trong năm 2027 (Ảnh: Quốc Triều).

Song song với việc điều tiết hoạt động thủy điện, ngành thủy lợi cũng chuẩn bị các phương án phân phối nguồn nước trong điều kiện bất lợi. Công ty đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc xây dựng phương án ứng phó thiên tai, phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn và tổ chức tưới luân phiên ngay từ vụ Đông Xuân.

Đến thời điểm này, 3 thủy điện lớn ở khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi là Núi Ngang, Nước Trong và Đăkđrinh đã dừng phát điện để tích nước. Trong đó, thủy điện Đăkđrinh với hồ chứa có dung tích thiết kế 248 triệu m3 dừng phát điện từ ngày 1/11.

Ông Nguyễn Duy Nghĩa, Trưởng phòng Kỹ thuật Công ty cổ phần thủy điện Đăkđrinh, cho biết nhiệm vụ chủ yếu của nhà máy là phát điện, với sản lượng điện bình quân được giao là 540 triệu kWh/năm.

Đơn vị này đã chấp hành chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cũng như của UBND tỉnh Quảng Ngãi trong việc ngừng phát điện để tích nước, nhằm góp phần bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp của tỉnh trong năm 2027.

Hồ chứa khát nước giữa mùa mưa, Quảng Ngãi lên phương án ứng phó - 3 — Dù giữa mùa mưa nhưng lượng nước trên sông Trà Khúc, con sông lớn nhất khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi, vẫn rất ít (Ảnh: Quốc Triều).

“Chúng tôi đã dừng phát điện, mục tiêu đến cuối tháng 12 phải đưa mực nước trong hồ lên cao trình 410m. Đây là mực nước dâng bình thường theo thiết kế, lúc đó mới có thể vừa phát điện, vừa đảm bảo nguồn nước phục vụ sản xuất trong năm 2027”, ông Nghĩa thông tin.

Trước nguy cơ thiếu nước trong năm 2027, ngày 4/11, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã có chỉ đạo về việc triển khai các giải pháp phòng ngừa, ứng phó, hạn chế thấp nhất thiệt hại do hạn hán. Theo đó, các đơn vị, địa phương phải thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, đánh giá thực tế nguồn nước tại các hồ chứa, xây dựng phương án ứng phó theo nhiều kịch bản, kể cả tình huống bất lợi hơn dự báo.

Tác động tiêu cực từ hiện tượng El Nino đang khiến tình trạng thiếu hụt nguồn nước diễn ra trên diện rộng tại khu vực phía Đông tỉnh Quảng Ngãi ngay giữa mùa mưa. Hồ chứa Nước Trong với dung tích thiết kế gần 290 triệu m3 hiện chỉ đạt 58% dung tích, thấp hơn 12m so với mực nước dâng bình thường. Tình trạng này đe dọa trực tiếp đến nhiệm vụ điều tiết nước tưới cho hơn 50.000ha đất nông nghiệp thuộc lưu vực hạ du sông Trà Khúc. Bên cạnh hồ Nước Trong, hệ thống 23 hồ chứa khác trên địa bàn mới tích lũy được khoảng 54% tổng dung tích thiết kế. Nhiều công trình trọng điểm ghi nhận dung tích ở mức báo động như hồ Liệt Sơn chỉ đạt hơn 25%, An Thọ đạt 34% và Núi Ngang gần 35%. Thực trạng nguồn nước về hồ sụt giảm nghiêm trọng buộc các cơ quan quản lý phải kích hoạt sớm kịch bản ứng phó hạn hán và xâm nhập mặn. Nhằm ưu tiên nguồn nước cho sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp trong năm 2027, ba nhà máy thủy điện lớn gồm Núi Ngang, Nước Trong và Đăkđrinh đã chủ động dừng phát điện từ đầu tháng 11. Riêng thủy điện Đăkđrinh tạm ngừng vận hành hồ chứa 248 triệu m3 để tập trung đưa mực nước lên cao trình thiết kế 410m vào cuối tháng 12. Dự kiến các nhà máy chỉ vận hành trở lại từ ngày 5/12 khi địa phương bắt đầu mở nước phục vụ vụ mùa. Song song với việc điều tiết các nhà máy thủy điện, Công ty Khai thác công trình thủy lợi tỉnh Quảng Ngãi đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc triển khai giải pháp tưới luân phiên ngay từ vụ Đông Xuân sắp tới. Ngành thủy lợi địa phương cũng khẩn trương xây dựng kế hoạch phân phối tài nguyên nước tối ưu trước các diễn biến thời tiết bất lợi. Việc chủ động cân đối nguồn nước từ sớm là giải pháp then chốt nhằm giảm thiểu rủi ro thiếu nước tưới trong cả năm 2027.