Trong quá trình dạy chương trình giáo dục phổ thông môn Toán, cô Phạm Minh Châu (FPT PolySchool Hà Nội, Khối Giáo dục FPT), nhận thấy nhiều học sinh gặp khó khi chuyển từ hình học phẳng sang hình học không gian.
Với hình học phẳng, các đối tượng được biểu diễn trực tiếp trên mặt giấy. Trong khi đó, hình học không gian lớp 11 yêu cầu học sinh tưởng tượng một khối 3D nhưng lại được thể hiện bằng hình vẽ 2D trên bảng hoặc vở. Việc xác định vị trí, quan hệ giữa các đối tượng vì thế trở thành một trở ngại với không ít học sinh.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Từ thực tế này, cô Minh Châu đã xây dựng mô hình kết hợp AI, phần mềm Toán học động GeoGebra và AR dựa trên Thuyết học tập đa phương tiện của Richard Mayer.
Theo đó người học có thể tiếp nhận kiến thức hiệu quả hơn khi nội dung được kết hợp giữa ngôn ngữ và các hình thức trực quan như hình ảnh, mô hình. Với mô hình này, học sinh được tiếp cận với mô hình có thể thao tác trực tiếp thay vì chỉ quan sát hình vẽ cố định trên bảng.
Mô hình được vận hành qua 3 bước, trong đó AI đảm nhiệm khâu hỗ trợ thiết kế, GeoGebra chuyển hóa ý tưởng thành mô hình hình học, còn AR đưa mô hình đó vào không gian thực để học sinh trực tiếp quan sát và tương tác.
Ở bước đầu tiên, giáo viên sử dụng AI để tạo mã lệnh cho GeoGebra. Thay vì phải tự viết từng dòng code (mã lệnh) để dựng một hình học, giáo viên có thể mô tả yêu cầu cho AI, chẳng hạn tạo một khối hình, xác định các điểm, đường thẳng hoặc mặt phẳng và mối quan hệ giữa chúng. AI sau đó hỗ trợ sinh mã lệnh tương ứng.
Trước đây, để tạo được một mô hình hình học có nhiều thành phần trên GeoGebra, giáo viên cần có thời gian làm quen với cú pháp và viết mã. Điều này cũng khiến việc khai thác phần mềm trong một số tiết học chưa thực sự thuận tiện. Khi AI hỗ trợ phần code, giáo viên có thể nhanh chóng tạo, điều chỉnh và thử nghiệm mô hình trước khi đưa vào lớp học.
Mã lệnh sau đó sẽ được chuyển sang GeoGebra để tạo mô hình 3D trực quan, giúp giáo viên kiểm tra hình dạng, vị trí và mối quan hệ giữa các thành phần trong mô hình. Học sinh sẽ quan sát, có thêm cơ sở trực quan trước khi đi sâu vào các bước suy luận, chứng minh.
Ở bước thứ ba, mô hình được đưa từ màn hình máy tính vào không gian thực thông qua công nghệ AR. Khi sử dụng ứng dụng GeoGebra trên thiết bị thông minh có camera, học sinh có thể đưa mô hình 3D vào môi trường xung quanh.
Thay vì nhìn một hình khối cố định trên màn hình, các em có thể quan sát mô hình trong không gian thực, thay đổi góc nhìn, phóng to, thu nhỏ và tiếp cận đối tượng từ nhiều hướng.
Chẳng hạn, với một hình học không gian có nhiều điểm, đường thẳng hoặc mặt phẳng, học sinh có thể quan sát trực tiếp vị trí tương đối giữa các đối tượng thay vì chỉ dựa vào hình vẽ 2D trên bảng. Giáo viên cũng có thể đặt ra các câu hỏi để học sinh tự tìm giao điểm, giao tuyến hoặc nhận diện mối quan hệ giữa các thành phần trong mô hình.
Sau khi áp dụng mô hình vào thực tiễn giảng dạy tại FPT PolySchool Hà Nội, kết quả cho thấy 92% học sinh đánh giá bài học trực quan, dễ hiểu hơn và 89% cho biết hứng thú hơn với môn học. Ở phía giáo viên, AI giúp giảm khoảng 50% thời gian thiết kế học liệu, qua đó dành thêm thời gian cho việc tổ chức hoạt động và hỗ trợ học sinh trong giờ học.
Từ một khó khăn cụ thể trong dạy hình học không gian, mô hình của cô Phạm Minh Châu gợi mở khả năng ứng dụng trong những môn học khác, nơi việc quan sát, tương tác và trải nghiệm có thể giúp người học tiếp cận kiến thức theo cách trực quan hơn.
Mới đây, mô hình này đã được chia sẻ tại diễn đàn giáo dục FPT Educamp 2026 và nhận phản hồi tích cực từ nhiều giảng viên, chuyên gia giáo dục.
Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng của đổi mới giáo dục, việc đưa công nghệ vào giảng dạy ngày càng trở thành một phần của quá trình đổi mới phương pháp.
Đặc biệt với các môn khoa học cơ bản như Toán, việc ứng dụng công nghệ có thể giúp mô phỏng hình khối, trực quan hóa kiến thức và kết nối bài học với thực tiễn, qua đó hỗ trợ giáo viên giảng dạy hiệu quả hơn và giúp học sinh dễ hiểu, chủ động khám phá kiến thức.
Giá trị của những mô hình này không nằm ở việc đưa công nghệ vào lớp học một cách đơn thuần, mà ở cách công nghệ trở thành công cụ để người thầy nâng cao chất lượng giảng dạy và người học nâng cao chất lượng trải nghiệm, hướng tới hiệu quả học tập thực chất.
FPT Educamp là diễn đàn giáo dục mở tổ chức thường niên bởi Khối Giáo dục FPT. Năm 2026, diễn đàn với chủ đề “Nâng cao giá trị trải nghiệm học đường - Kiến tạo cuộc sống sinh viên và đời sống học trò” đã thu hút sự tham dự của đông đảo cán bộ, giảng viên, giáo viên và chuyên gia quốc tế.