Nhớ về người thầy kiệm lời, trọng lời hứa
Sự ra đi của đạo diễn NSƯT Nguyễn Vinh Sơn để lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng những người từng có cơ hội học tập, làm việc và trưởng thành dưới sự dìu dắt của một đạo diễn luôn đề cao sự nghiêm túc, trách nhiệm với nghề.
"Mình bắt đầu học với thầy Sơn từ khi 15 tuổi ở lớp đạo diễn nhí", đạo diễn phim Ròm Trần Thanh Huy kể chuyện. Với anh, đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn không chỉ là người thầy tận tụy mà như một người thân trong gia đình.
Trần Thanh Huy (áo đen hàng trên thứ 2 từ trái qua) bên thầy Nguyễn Vinh Sơn và các bạn
ẢNH: ĐẠO DIỄN TRẦN THANH HUY CUNG CẤP
"Thầy nói ít làm nhiều, rất trọng lời hứa. Thầy cho chúng mình mượn máy ảnh quay phim, mượn laptop của thầy dựng phim. Những bộ phim sau này chúng mình làm như Ròm… thầy thầy kiên nhẫn xem, phân tích góp ý chỉnh sửa cho học trò", đạo diễn Thanh Huy nhớ lại.
Trong ký ức của Trần Thanh Huy, những lần qua nhà thầy không chỉ gắn với chuyện học làm phim mà còn là cơ hội để anh quan sát cuộc sống và cách làm việc của đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn. Những tối muộn ở lại cùng người bạn thân Nguyễn Vinh Phúc, con trai của cố đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn, anh nhiều lần chứng kiến một hình ảnh đặc biệt.
Đó là những đêm muộn, mọi người gần như đã nghỉ ngơi, người thầy lại thức dậy, ngồi trước máy tính, cặm cụi gõ từng dòng. Có hôm, Huy nhìn đồng hồ thấy đã 1 giờ sáng, có khi 2-3 giờ sáng, ông vẫn miệt mài làm việc. "Sau này tôi mới biết có ý tưởng là thầy dậy gõ, viết ngay", Huy kể.
Bé An trong Đất phương Nam là ký ức trong tim nhiều khán giả dù hơn 30 năm đã trôi qua
ẢNH: NGUYỄN HÙNG THUẬN
Với người làm nghệ thuật, cảm hứng có thể đến bất chợt, nhưng để biến một ý tưởng thành tác phẩm đòi hỏi sự kiên trì và lao động nghiêm túc. Thói quen ấy cũng trở thành kim chỉ nam cho Trần Thanh Huy trên hành trình nghệ thuật.
Lớp học miễn phí 10 năm trước, thầy Sơn đứng lớp khiến anh nhớ mãi. Đạo diễn phim Ròm kể: "Tôi ngỏ lời, thầy đồng ý ngay. Lớp học khoảng 20 người, gồm các sơ, các bạn học sinh sinh viên muốn đi học quay phim. Lớp học tới nửa năm, học 2 buổi/tuần vào mỗi cuối tuần. Thầy chạy xe máy qua, dạy hoàn toàn miễn phí".
Tiễn biệt đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn...
Đã hơn 30 năm, kể từ ngày được đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn trao vai diễn đầu đời, diễn viên Nguyễn Hùng Thuận nói rằng bé An trong phim Đất phương Nam không đơn thuần là một vai diễn mà đó còn là một phần tuổi thơ, một dấu mốc gắn bó với hành trình trưởng thành và là sợi dây kết nối anh với khán giả suốt nhiều năm.
"Nếu không có chú Vinh Sơn của ngày ấy, có lẽ đã không có một Hùng Thuận được khán giả yêu thương và nhớ đến suốt hơn 30 năm qua. Tôi đã lớn lên cùng vai diễn ấy, sống cùng tình yêu thương ấy và mang theo món quà mà chú trao tặng đi qua biết bao thăng trầm của cuộc đời", Nguyễn Hùng Thuận trải lòng.
Hơn 30 năm trôi qua, cậu bé An ngày ấy giờ đã trưởng thành. Những khán giả năm xưa cũng đã già đi. Chỉ có tình yêu thương mà mọi người dành cho bộ phim Đất phương Nam, dành cho nhân vật An vẫn vẹn nguyên như thuở ban đầu.
Phong Kiều nhớ về sự khiêm cung gần gũi của đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn
ẢNH: PHONG KIỀU CUNG CẤP
Phong Kiều, nhà phê bình phim, giảng viên của các khóa học viết về phim và nghiên cứu phim tại Trung tâm TPD vẫn nhớ như in cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Nguyễn Vinh Sơn hồi tháng 10.2023. Ban đầu, cô đến chào đạo diễn với thái độ dè dặt, vì ngại các bác lão làng không thích trò chuyện với tụi trẻ. Nhưng thái độ niềm nở, sự từ tốn khi trả lời của đạo diễn phim Đất phương Nam khiến cô bất ngờ.
"Bác chia sẻ rất nhiều, không có vẻ gì là khó chịu hay tỏ ra bị làm phiền. Mình nhớ lúc giới thiệu "Tụi cháu ở trung tâm điện ảnh của anh Bùi Thạc Chuyên", thế là bác bảo: "TPD hả?". Lúc đấy xúc động lắm, không nghĩ bác quan tâm các trung tâm điện ảnh ở tận Hà Nội. Ở bác không có sự ngông hay kiêu mạn thường thấy của những kẻ sĩ tài hoa, trái lại chỉ có chân thành, khiêm cung và gần gũi", Phong Kiều nhớ lại.
Buổi tối hay tin đạo diễn phim Đất phương Nam Nguyễn Vinh Sơn qua đời, Phong Kiều bất ngờ và tiếc thương vô hạn. Cô bất ngờ vì gia đình giữ kín chuyện nam đạo diễn ngã bệnh và tiếc thương với tư cách một khán giả. "Và ở xứ ta, có lẽ hiếm có một nam nhân nào kể về giới nữ trầy xước mà vẫn dịu dàng, qua những khung hình nắng rọi thanh tân mà làm người ta nặng lòng, thương tâm như cách bác đã làm ở 'Trăng nơi đáy giếng'", Phong Kiều nghẹn lời.