Hội nghị COP31 sắp tới sẽ giải quyết trực diện những lo ngại ngày càng tăng về sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, cũng như "dấu chân carbon" khổng lồ do công nghệ này tạo ra. Các nước kém phát triển thống nhất lập trường chung trước thềm COP31 Biến đổi khí hậu gia tăng sức ép lên an ninh lương thực Bi...
Ngày 21/9, Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia đăng cai Hội nghị lần thứ 31 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), tuyên bố sẽ thúc đẩy “trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm với khí hậu” và yêu cầu các tập đoàn công nghệ vận hành các trung tâm dữ liệu bằng năng lượng sạch sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu tại hội nghị diễn ra vào tháng 11 tới.
Phát biểu bên lề Tuần lễ Khí hậu thường niên đang diễn ra tại New York (Mỹ), Chủ tịch COP31 kiêm Bộ trưởng Khí hậu Thổ Nhĩ Kỳ, ông Murat Kurum nhấn mạnh hội nghị sắp tới sẽ giải quyết trực diện những lo ngại ngày càng tăng về sự bùng nổ của AI, cũng như "dấu chân carbon" khổng lồ do công nghệ này tạo ra.
Ông Kurum khẳng định đã đến lúc các chính phủ cần chủ động thiết lập những quy chuẩn rõ ràng, cần thẳng thắn thảo luận về mức tiêu thụ năng lượng gia tăng của AI, đồng thời yêu cầu các công ty công nghệ phải minh bạch về mức sử dụng năng lượng và bắt buộc vận hành bằng nguồn năng lượng sạch.
Ban tổ chức COP31 cho biết đang phối hợp với một cơ quan của Liên hợp quốc để xây dựng một bản “cam kết chính trị” về việc ứng dụng AI nhằm hỗ trợ các mục tiêu khí hậu toàn cầu. Dự thảo cam kết này dự kiến sẽ được công bố trước thềm hội nghị. Bên cạnh đó, một sáng kiến khác cũng sẽ được triển khai nhằm giới thiệu các dự án thí điểm minh chứng cho việc ứng dụng AI có trách nhiệm trên thực tế.
Bản cam kết mang tính chất tự nguyện, nằm trong khuôn khổ "chương trình hành động song song" của nước chủ nhà và không yêu cầu sự đồng thuận tuyệt đối của gần 200 quốc gia thành viên như tại các phiên đàm phán chính thức.
Tại hội nghị COP31 diễn ra ở thành phố Antalya vào tháng 11, một cơ chế điều hành đặc thù đã được thiết lập, cụ thể là Australia giữ vai trò chủ trì các cuộc đàm phán chính trị chính thức, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ đảm nhận vai trò nước chủ nhà tổ chức và định hình chương trình nghị sự bên lề.
Bên cạnh vấn đề AI, Thổ Nhĩ Kỳ cũng thúc đẩy các sáng kiến quan trọng khác như kiểm soát khí thải từ rác thải, nâng cao năng lực chống chịu khí hậu cho các đô thị và đẩy mạnh điện khí hóa.
Trọng tâm nổi bật trong chương trình nghị sự của nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ là mục tiêu điện khí hóa "35x35" - hướng tới việc nâng tỷ trọng điện năng đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu lên 35% vào năm 2035, thông qua việc thay thế các thiết bị sử dụng trực tiếp nhiên liệu hóa thạch như hệ thống sưởi bằng khí đốt và phương tiện chạy bằng dầu diesel, bằng các giải pháp chạy điện.
Tuy nhiên, giới chuyên gia lưu ý rằng tiến trình điện khí hóa chỉ thực sự phát huy hiệu quả giảm phát thải nếu lượng điện năng bổ sung được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo như điện gió và điện Mặt Trời.
Hiện các quốc gia vẫn tồn tại nhiều bất đồng sâu sắc xung quanh lộ trình chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch - nguyên nhân chính gây tình trạng nóng lên toàn cầu.
Giới quan sát nhận định khó có thể kỳ vọng vào một bước đột phá lớn đối với vấn đề hóc búa này khi các cuộc đàm phán chính thức của COP31 bắt đầu khởi động vào ngày 9/11 tới./.
(TTXVN/Vietnam+)
Ngày 21/9, Thổ Nhĩ Kỳ công bố ưu tiên thúc đẩy “trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm với khí hậu” tại Hội nghị COP31 diễn ra vào tháng 11 tới. Nước chủ nhà muốn các tập đoàn công nghệ minh bạch hơn về mức tiêu thụ năng lượng, đồng thời vận hành trung tâm dữ liệu bằng những nguồn điện sạch. Động thái này phản ánh mối lo ngày càng lớn trước tốc độ phát triển nhanh của AI và lượng phát thải đáng kể gắn với công nghệ này.
Phát biểu bên lề Tuần lễ Khí hậu thường niên tại New York, Chủ tịch COP31 kiêm Bộ trưởng Khí hậu Thổ Nhĩ Kỳ Murat Kurum nhấn mạnh tính cấp thiết của vấn đề. Ông cho rằng các chính phủ cần chủ động xây dựng quy chuẩn rõ ràng, thay vì chờ đến khi mức tiêu thụ năng lượng của AI tăng cao hơn nữa. Theo ông Kurum, các công ty công nghệ cũng phải công khai lượng năng lượng sử dụng và chịu yêu cầu vận hành bằng nguồn năng lượng sạch.
Ban tổ chức COP31 đang phối hợp với một cơ quan của Liên hợp quốc để soạn thảo bản “cam kết chính trị” về ứng dụng AI phục vụ những mục tiêu khí hậu toàn cầu. Dự thảo dự kiến được công bố trước thềm hội nghị, tạo cơ sở để các bên thảo luận về cách khai thác công nghệ mà không làm gia tăng gánh nặng môi trường. Một sáng kiến khác cũng sẽ giới thiệu các dự án thí điểm, qua đó minh chứng khả năng triển khai AI có trách nhiệm trong thực tế.
Bản cam kết được thiết kế theo hướng tự nguyện, thuộc “chương trình hành động song song” do nước chủ nhà đề xuất, không nằm trong các phiên đàm phán chính thức. Vì vậy, văn bản này không đòi hỏi sự đồng thuận tuyệt đối của gần 200 quốc gia thành viên như những quyết định mang tính đàm phán của COP. Cách tiếp cận ấy có thể giúp các sáng kiến về AI được thúc đẩy linh hoạt hơn, trong bối cảnh các nước vẫn còn nhiều khác biệt về chính sách khí hậu.
COP31 sẽ diễn ra tại thành phố Antalya vào tháng 11, với cơ chế điều hành đặc thù giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Australia. Australia giữ vai trò chủ trì những cuộc đàm phán chính trị chính thức, còn Thổ Nhĩ Kỳ đảm nhận việc tổ chức hội nghị và định hình chương trình nghị sự bên lề. Sự phân công này tạo điều kiện để nước chủ nhà tập trung thúc đẩy các sáng kiến mới, trong đó AI có trách nhiệm là một nội dung nổi bật.
Ngoài AI, Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến thúc đẩy kiểm soát khí thải từ rác thải, tăng khả năng chống chịu khí hậu cho các đô thị và đẩy mạnh điện khí hóa. Trọng tâm đáng chú ý là mục tiêu điện khí hóa “35x35”, hướng tới nâng tỷ trọng điện đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu lên 35% vào năm 2035. Mục tiêu này bao gồm thay thế thiết bị dùng trực tiếp nhiên liệu hóa thạch, như hệ thống sưởi bằng khí đốt và phương tiện chạy dầu diesel, bằng giải pháp sử dụng điện.
Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo điện khí hóa chỉ thật sự giúp giảm phát thải khi phần điện bổ sung được sản xuất từ năng lượng tái tạo. Điện gió và điện Mặt Trời được xem là những nguồn quan trọng, bởi việc chuyển thiết bị sang dùng điện vẫn có thể làm tăng phát thải nếu điện được tạo ra từ nhiên liệu hóa thạch. Vì thế, mục tiêu “35x35” đòi hỏi tiến trình song hành giữa mở rộng sử dụng điện và thay đổi căn bản cách sản xuất điện.
Theo VietnamPlus (TTXVN), các quốc gia hiện vẫn bất đồng sâu sắc về lộ trình chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch, nguyên nhân chính của tình trạng nóng lên toàn cầu. Giới quan sát nhận định khó kỳ vọng một bước đột phá lớn cho vấn đề hóc búa này khi đàm phán chính thức của COP31 bắt đầu ngày 9/11. Dù vậy, việc đưa AI, điện khí hóa và các sáng kiến thực tiễn vào chương trình nghị sự vẫn mở thêm hướng hợp tác cho nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu.
