Ông Dương Văn Tùy (59 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Nhì) cho biết hơn 8 tháng qua, ông đã nhiều lần đến UBND phường An Phú Đông gửi đơn, cung cấp hồ sơ và làm việc với chính quyền về việc bà Đ.T.L. (65 tuổi, ngụ phường An Phú Đông) có hành vi lấn chiếm hơn 200m2 đất của ông.
Chưa thể xử lý hành vi lấn ranh
Theo ông Tùy, tháng 10/2024, ông cùng anh Văn Trung Luân nhận chuyển nhượng và làm thủ tục sang tên khu đất rộng 2.112,4m2 (thuộc thửa đất số 675, tờ bản đồ số 54) trên đường Đỗ Mười, khu phố 24, phường An Phú Đông. Thời điểm nhận chuyển nhượng, khu đất đã được cơ quan thi hành án quận 12 (cũ) cắm mốc, xác định ranh giới. Ông Tùy tiến hành xây dựng trụ bê tông, rào quanh khu đất của mình.
Đầu năm nay, ông Tùy đến kiểm tra thì phát hiện hàng rào bị phá, cột mốc bị di dời. Một phần diện tích đất của ông đã bị bà L. rào lại về phía nhà bà này để làm lối đi riêng.
Kết quả đo đạc của Trung tâm Đo đạc Bản đồ (Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM) cho thấy diện tích đất của ông Tùy thiếu 228,3m2 so với giấy chứng nhận. Phần diện tích này đang nằm trong khu vực bà L. rào chiếm.
Khu đất thuộc thửa đất số 675, tờ bản đồ số 54 trên đường Đỗ Mười, khu phố 24, phường An Phú Đông (Ảnh: Xuân Đoàn).
Dù UBND phường An Phú Đông nhiều lần mời làm việc cũng như phối hợp cùng lực lượng công an, cơ quan đo đạc tổ chức xác định ranh mốc theo hồ sơ pháp lý, bà L. đều không hợp tác hoặc không đến làm việc.
Đến ngày 15/4, bà L. gửi đơn đề nghị UBND phường An Phú Đông hòa giải tranh chấp đất đai. Tại buổi hòa giải ngày 27/5, bà L. cho rằng mình không lấn đất, còn ông Tùy giữ nguyên khẳng định diện tích của mình đã bị chiếm đoạt. Hòa giải không thành, chính quyền địa phương hướng dẫn các bên khởi kiện ra tòa.
Sau đó, bà L. gửi đơn đến TAND TPHCM khu vực 7, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CH17206, do UBND quận 12 (cũ) cấp cho ông Nguyễn Văn Chơn (đã chuyển nhượng cho ông Tùy và anh Luân).
TAND TPHCM khu vực 7 sau khi nghiên cứu hồ sơ đã ra quyết định đình chỉ vụ án hành chính do nội dung tranh chấp trước đây đã được các cấp tòa án giải quyết và giấy chứng nhận được cấp theo bản án có hiệu lực.
Phần đất của ông Tùy bị bà L. mở thành lối đi vào nhà và làm hàng rào (Ảnh: Xuân Đoàn).
Đến ngày 28/5, bà L. tiếp tục nộp đơn khởi kiện yêu cầu ông Tùy trả lại hơn 200m2 đất và lối đi. Lần này, tòa án cũng trả lại đơn do bà L. không thực hiện sửa đổi, bổ sung hồ sơ theo yêu cầu
Nguồn gốc đất và hành trình pháp lý qua nhiều cấp tòa
Theo bản án dân sự sơ thẩm số 918/2018/DS-ST ngày 18/10/2018 của TAND quận 12 (cũ) và bản án giám đốc thẩm số 273/2019/DS-GDT ngày 8/11/2019 của TAND Cấp cao tại TPHCM, nguồn gốc khu đất rộng 10.400m2 vốn của ông Lê Công Nhu.
Sau khi ông Nhu qua đời, đất được chia cho 3 người con gồm bà Lê Thị Đắc, ông Lê Công Hoán và bà Lê Thị Đến. Phần đất của bà Đến sau đó để lại cho các con là ông Nguyễn Văn Chơn, bà Huỳnh Thị Gái và ông Huỳnh Văn Mẫm. Trong khi đó, phần đất của ông Lê Công Hoán được bán lại cho vợ chồng ông Lê Công Tường. Năm 1975, vợ chồng ông Tường chuyển nhượng phần đất này cho ông L.M.Nh. (chồng bà L.).
Thời gian này, ông Nh. hỏi mượn phần đất của ông Chơn để canh tác và được đồng ý với điều kiện phải trả lại khi ông Huỳnh Văn Mẫm (em trai ông Chơn) đi cải tạo về. Năm 1992, khi ông Chơn và ông Mẫm yêu cầu lấy lại đất, ông Nh. đưa ra giấy "nhượng đất canh tác vĩnh viễn" và cho rằng ông Chơn đã bán đất cho mình. Năm 2000, ông Nh. qua đời, bà L. thừa kế phần đất này.
Ông Chơn sau đó đã khởi kiện bà L. ra tòa, yêu cầu trả lại đất.
Ông Tùy (áo đen) từng bị con trai của bà L. gây hấn (Ảnh: Cắt từ camera an ninh).
Tại phiên tòa sơ thẩm năm 2018, TAND quận 12 (cũ) nhận định phần đất của ông Chơn là tài sản chung do bà Lê Thị Đến để lại cho 3 người con, nên một mình ông Chơn không thể tự quyết định chuyển nhượng. Mặt khác, giấy sang nhượng ghi ngày 6/11/1975 thể hiện phần đầu mang tên Nguyễn Văn Chơn nhưng phần ký tên lại ghi Lê Văn Chơn
Đáng chú ý, ông Chơn bị mù hai mắt từ năm 1960, không biết chữ và là người gặp khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi nhưng không có người đại diện tại thời điểm lập giấy. Ông Lê Công Hoán cũng xác nhận khi bán đất cho ông Nh., ông Chơn không có mặt. Do đó, HĐXX khẳng định giấy sang nhượng đất không đúng quy định pháp luật, đồng thời việc UBND quận 12 cấp giấy chứng nhận cho hộ bà L. vào năm 2001 dựa trên giấy tờ này là có sai sót.
Từ những căn cứ nêu trên, TAND quận 12 chấp nhận yêu cầu của ông Chơn, buộc bà L. và những người liên quan trả lại 2.196,2m2 đất; đồng thời hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho hộ bà L..
Bà L. kháng cáo. Ngày 24/4/2019, TAND TPHCM xét xử phúc thẩm tuyên sửa bản án sơ thẩm và bác yêu cầu của ông Chơn. Tuy nhiên, ngày 8/11/2019, TAND Cấp cao tại TPHCM tuyên hủy bản án phúc thẩm và giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Do bà L. không tự nguyện chấp hành án, ngày 25/6/2020, cơ quan thi hành án dân sự quận 12 tổ chức cưỡng chế, giao lại phần đất cho ông Chơn. Đến ngày 26/1/2024, UBND quận 12 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Chơn theo bản án của tòa. Khu đất sau đó được ông Chơn chuyển nhượng cho ông Dương Văn Tùy và anh Văn Trung Luân.
Đã thi hành án nhưng vẫn bị chiếm đất
Ghi nhận của Dân trí, phía trước, phía sau và bên hông trái căn nhà của bà L. là phần đất thuộc quyền sử dụng của ông Dương Văn Tùy. Bên hông phải căn nhà là một con đường đất, trước đây tại phiên tòa, ông Chơn đã đồng ý không tranh chấp và để lại con đường này cho gia đình bà L. ra vào nhà.
Tuy nhiên, hiện lối ra vào nhà ở bên hông phải bị đóng lại, gia đình bà L. mở một lối đi khác phía trước nhà. Theo ông Tùy và kết quả đo đạc thể hiện, phần lối đi mới nằm trên diện tích đất thuộc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông.
Ông Tùy cho rằng hành vi của bà L. là cố ý chiếm đất, bởi vì trước đó cơ quan thi hành án đã xác định ranh giới và cắm mốc theo bản án, nhưng bà L. đã phá hàng rào, mở lối đi.
“8 tháng qua, tôi đi lên xuống nhiều lần, nhưng vụ việc vẫn chưa được giải quyết. Có lần tôi đến thăm đất còn bị người thân bà L. gây hấn, phải điều trị nhiều ngày”, ông Tùy nói.
Để có cơ sở giải quyết vụ việc, ngày 27/8, UBND phường An Phú Đông đã có văn bản gửi Sở Tư pháp, Sở Nông nghiệp và Môi trường TPHCM báo cáo vụ việc. Địa phương cho biết gặp khó khăn trong việc xác định đây là vụ tranh chấp đất đai hay hành vi lấn ranh đất. Do đó, phường An Phú Đông kiến nghị các sở quan tâm, hướng dẫn giải quyết việc này.