Trong Báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới mới nhất với chủ đề “Khả năng chống chịu trước sức ép và những lựa chọn cấp bách”, IMF dự báo kinh tế toàn cầu tăng trưởng 3,1% trong năm 2026, giảm so với mức 3,5% của năm 2025, trước khi phục hồi lên 3,4% vào năm 2027. Dự báo tăng trưởng năm 2027 được giữ nguyên so với tháng 7 và cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4.
Trong dự báo hồi tháng 4, IMF cho rằng 54 nền kinh tế đóng góp 95% tổng mức tăng trưởng của thế giới. Đến báo cáo tháng 10, con số này giảm xuống còn 32 nền kinh tế. Điều đó cho thấy động lực tăng trưởng đang tập trung nhiều hơn vào một nhóm nhỏ các quốc gia, thay vì phân bổ rộng rãi giữa nhiều nền kinh tế. Trong khi đó, triển vọng tăng trưởng của khoảng 47% số nền kinh tế được IMF đánh giá đã bị điều chỉnh giảm, cho thấy những khó khăn kinh tế đang ảnh hưởng đến một bộ phận đáng kể các quốc gia.
Theo IMF, kinh tế thế giới hiện không đơn thuần bước vào giai đoạn tăng tốc hay suy giảm, mà đang chứng kiến sự dịch chuyển động lực tăng trưởng giữa các quốc gia, tùy thuộc vào mức độ chịu tác động của cú sốc năng lượng do xung đột và khả năng hưởng lợi từ sự phát triển của AI.
Những nền kinh tế ít phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu và có ngành công nghiệp gắn với công nghệ AI có triển vọng tăng trưởng tốt hơn. Ngược lại, các nước phải nhập khẩu nhiều năng lượng nhưng ít được hưởng lợi từ sự phát triển của công nghệ, trong đó có nhiều nước thu nhập thấp, sẽ chịu sức ép từ chi phí nhập khẩu tăng, đồng tiền mất giá và thu nhập của người dân giảm.
Trong kịch bản dự báo cơ sở, IMF giả định eo biển Hormuz sẽ được mở lại vào tháng 3/2027, với tình hình nhìn chung trở về mức trước xung đột vào tháng 10/2027. Trước khi xung đột xảy ra, tuyến hàng hải chiến lược này là cửa ngõ thông quan của khoảng một phần tư lượng dầu mỏ bằng đường biển trên toàn thế giới.
IMF ước tính, nếu không có các biện pháp ứng phó nhằm bù đắp nguồn cung, việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể khiến tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 giảm 0,9 điểm phần trăm.
Tuy nhiên, việc chuyển hướng vận chuyển dầu từ khu vực Vùng Vịnh, tăng sản lượng tại các khu vực khác, sử dụng dầu dự trữ và giảm cường độ sử dụng dầu trong nền kinh tế thế giới đã giúp hạn chế mức tác động tiêu cực ròng xuống còn khoảng 0,3 điểm phần trăm.
Tác động của gián đoạn sản xuất và vận chuyển năng lượng thể hiện rõ trong triển vọng kinh tế của một số quốc gia Trung Đông. IMF hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 của Saudi Arabia thêm 5 điểm phần trăm so với tháng 7, xuống mức suy giảm 3,3%. Bahrain, Iraq, Kuwait và Qatar, những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề từ gián đoạn sản xuất và vận chuyển năng lượng, được dự báo ghi nhận mức suy giảm kinh tế hai chữ số trong năm nay.
IMF cảnh báo lượng dầu dự trữ đang giảm xuống gần các ngưỡng có thể gây căng thẳng nguồn cung, đồng thời làm gia tăng nguy cơ giá dầu tăng mạnh. Theo dự báo, giá dầu trung bình sẽ đạt 95,74 USD/thùng trong năm 2026, tăng khoảng 41% so với năm 2025, trước khi giảm xuống 87,39 USD/thùng vào năm 2027.
Áp lực từ giá năng lượng cũng khiến IMF phải đưa ra dự báo rằng lạm phát chung toàn cầu tăng từ 4,1% năm 2025 lên 4,7% năm 2026, sau đó giảm về 4,1% năm 2027. So với dự báo hồi tháng 4, tổ chức này nâng dự báo lạm phát năm 2026 thêm 0,3 điểm phần trăm và năm 2027 thêm 0,4 điểm phần trăm.
Trong khi đó, tại Nhật Bản và Anh, lạm phát cơ bản được dự báo chỉ đạt mức 2% vào giai đoạn cuối năm 2027, trong khi khu vực đồng euro và Mỹ phải đến giữa năm 2028 mới đạt được mức này.
Đối với các nền kinh tế lớn, IMF dự báo Mỹ tăng trưởng 2,3% trong cả 2 năm 2026 và 2027, nhờ tiêu dùng, chính sách tài khóa và đầu tư công nghệ. Khu vực đồng euro được dự báo tăng trưởng 1,1% trong năm 2026 và 1,2% trong năm 2027, trong khi tình hình giá năng lượng cao vẫn sẽ kéo dài và niềm tin tiêu dùng vẫn yếu.
Ấn Độ được dự báo duy trì tốc độ tăng trưởng 7% trong cả hai năm 2026 và 2027. Trong khi đó, Nhật Bản được dự báo tăng trưởng 0,7% trong năm 2026, còn mức tăng trưởng của Anh dự kiến đạt 1,3%.
MINH DUY
Theo IMF