Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã bắt giữ một trong những tàu ngầm không người lái thông minh và hiện đại bậc nhất trong biên chế của quân đội Mỹ.
Theo đài RT, IRGC hôm 8/9 đã công bố video về tàu ngầm không người lái tiên tiến mới thu giữ được của Mỹ. Thiết bị có khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ đa dạng, từ lập bản đồ đáy biển, thu thập thông tin tình báo và giám sát, kiểm tra đường ống dẫn dầu khí cho đến hỗ trợ tác chiến chống ngầm.
Cận cảnh tàu ngầm không người lái của Mỹ bị Iran bắt giữ. Video: IRGC
Hình ảnh ghi lại cho thấy một thiết bị hình trụ màu xám ánh kim, trông giống như ngư lôi, dài khoảng 5,8m, rộng 1,2m và nặng khoảng 2,7 tấn. Theo tuyên bố của IRGC, tàu ngầm này có thể hoạt động dưới nước liên tục tới 10 ngày và lặn sâu tối đa 6.000m.
Quân đội Iran xác định đây là tàu ngầm không người lái Dive-LD do nhà thầu quốc phòng Mỹ Anduril Industries phát triển và bắt đầu được đưa vào sử dụng từ tháng 4/2025.
Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã tìm cách hạ thấp mức độ nghiêm trọng của vụ việc. CENTCOM khẳng định Iran chỉ thu giữ được một tàu lặn đời cũ bị trục trặc và không mang theo bất kỳ thiết bị nhạy cảm nào.
Đại tá Hải quân Mỹ Tim Hawkins, phát ngôn viên của CENTCOM cho biết thiết bị lặn không người lái trên đang thực hiện nhiệm vụ giám sát vùng biển trong khu vực và "không thu thập dữ liệu nhạy cảm cũng như không mang theo bất kỳ thiết bị định vị âm hay radar mật nào".
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang giữa Washington và Tehran. Vào cuối ngày 8/9, Tehran đã phóng tên lửa đạn đạo nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông để đáp trả một cuộc tấn công trước đó của các lực lượng Washington vào các tàu chở dầu của Iran gần đảo Kharg.
IRGC cũng đưa ra "cảnh báo khẩn cấp", yêu cầu thủy thủ đoàn trên các tàu chở dầu đang neo đậu tại Bahrain và Kuwait phải rời khỏi tàu ngay lập tức để tránh nguy cơ bị tập kích.
Theo nguồn tin được dẫn lại từ đài RT, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, ngày 8 tháng 9 đã công bố một đoạn video về thiết bị lặn không người lái mà lực lượng này nói đã thu giữ từ Mỹ. Đoạn video được giới thiệu là bằng chứng cho vụ bắt giữ một tàu ngầm không người lái tiên tiến, trong bối cảnh quan hệ giữa Washington và Tehran đang gia tăng căng thẳng. Nguồn tin cho biết hình ảnh trong video tập trung vào thiết bị lặn và không cung cấp thêm thông tin độc lập về địa điểm hoặc hoàn cảnh cụ thể của vụ việc.
Thiết bị xuất hiện trong đoạn video có thân hình trụ, màu xám ánh kim và hình dáng gần giống một quả ngư lôi. Theo mô tả được đưa ra, phương tiện này dài khoảng 5,8 mét, rộng khoảng 1,2 mét và có trọng lượng ước tính khoảng 2,7 tấn. Những thông số trên được trình bày cùng các hình ảnh cận cảnh do IRGC công bố, nhưng nguồn tin không nêu rõ phương pháp xác định kích thước và trọng lượng của thiết bị.
IRGC cho rằng tàu ngầm không người lái có thể đảm nhiệm nhiều loại nhiệm vụ dưới nước. Các nhiệm vụ được liệt kê gồm lập bản đồ đáy biển, thu thập thông tin tình báo, giám sát và kiểm tra các đường ống dẫn dầu khí. Thiết bị cũng được mô tả là có khả năng hỗ trợ các hoạt động tác chiến chống tàu ngầm, qua đó phục vụ cả mục tiêu trinh sát và những nhiệm vụ liên quan đến an ninh hàng hải.
Theo tuyên bố của phía Iran, phương tiện có thể hoạt động liên tục dưới nước trong thời gian tối đa 10 ngày. Độ sâu lặn tối đa được nêu là khoảng 6.000 mét, một mức độ sâu được nguồn tin mô tả là đáng kể đối với loại thiết bị này. Tuy nhiên, các thông số về thời gian hoạt động và độ sâu lặn chỉ được quy cho tuyên bố của IRGC, chưa có xác nhận độc lập được đề cập trong nguồn.
Quân đội Iran xác định thiết bị này là tàu ngầm không người lái Dive-LD do nhà thầu quốc phòng Mỹ Anduril Industries phát triển. Nguồn tin cho biết mẫu phương tiện này bắt đầu được đưa vào sử dụng từ tháng 4 năm 2025. Nội dung được cung cấp không giải thích cụ thể cơ sở để Iran nhận dạng thiết bị, cũng không nêu các dấu hiệu kỹ thuật được sử dụng để đối chiếu với mẫu Dive-LD.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, thường được viết tắt là CENTCOM, đưa ra cách đánh giá khác về vụ việc. Cơ quan này khẳng định Iran chỉ thu giữ một phương tiện lặn đời cũ gặp trục trặc, đồng thời cho biết thiết bị không mang theo bất kỳ vật dụng nhạy cảm nào. Như vậy, hai phía đưa ra những mô tả trái ngược về tình trạng, mức độ hiện đại và giá trị quân sự của phương tiện.
Đại tá Hải quân Mỹ Tim Hawkins, người phát ngôn của CENTCOM, cho biết thiết bị lặn không người lái đang thực hiện nhiệm vụ giám sát vùng biển trong khu vực. Theo ông, phương tiện không thu thập dữ liệu nhạy cảm và không được trang bị thiết bị định vị âm hoặc radar mật. Nguồn tin không nêu phản hồi của Iran đối với các nhận định của CENTCOM, cũng không cho biết liệu thiết bị có được kiểm tra độc lập sau khi bị thu giữ hay không.
Vụ việc được mô tả là xảy ra trong thời điểm căng thẳng giữa Washington và Tehran leo thang. Vào cuối ngày 8 tháng 9, Tehran được cho là đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông, để đáp trả một cuộc tấn công trước đó của lực lượng Washington nhằm vào các tàu chở dầu Iran gần đảo Kharg. IRGC sau đó đưa ra cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu thủy thủ đoàn trên các tàu chở dầu đang neo đậu tại Bahrain và Kuwait rời khỏi tàu để tránh nguy cơ bị tập kích.
