Iran tuyên bố mở rộng khu vực hạn chế hàng hải sang Vịnh Oman, Biển Ảrập

Người phát ngôn Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt IRGC, ngày 9/9 tuyên bố Tehran mở rộng khu vực hạn chế hàng hải ra Vịnh Oman và Biển Ảrập. Theo tuyên bố này, mọi tàu thuyền đi qua khu vực mới sẽ phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt do Iran áp dụng. IRGC cho biết khu vực hạn chế kéo dài từ thành phố cảng Chabahar của Iran tới một số vùng thuộc Vịnh Oman và Biển Ảrập. Iran chưa công bố ngay tọa độ cụ thể, nhưng khẳng định sẽ thông báo chi tiết về ranh giới khu vực trong thời gian tới. Tuyên bố khiến hoạt động hàng hải tại vùng biển nối với các tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng đứng trước thêm một lớp rủi ro. Động thái này được đưa ra sau khi truyền thông nhà nước Iran dẫn lời ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran, hôm 6/9. Theo thông tin trước đó, ông Rezaei nói Tehran sẽ thiết lập một khu vực hạn chế bên ngoài eo biển Hormuz trong những ngày tiếp theo. Việc mở rộng phạm vi kiểm soát từ khu vực gần Hormuz ra Vịnh Oman và Biển Ảrập làm gia tăng sự chú ý của giới vận tải biển. Hãng tin Anadolu được VietnamNet dẫn lại cho biết quyết định mới của IRGC xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng Mỹ, Iran tiếp tục leo thang. Cùng ngày Iran công bố khu vực hạn chế, giá dầu thế giới vượt mốc 100 USD mỗi thùng lần đầu tiên sau gần hai tháng. Dầu thô Brent tăng 2,2%, lên 100,07 USD mỗi thùng trong phiên giao dịch tại châu Á ngày 9/9. Đây là mức giá cao nhất của dầu Brent kể từ ngày 24/7, phản ánh lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ nguồn cung nhiên liệu bị gián đoạn. Những quan ngại này gắn với xung đột Mỹ, Iran cùng các cuộc tấn công của lực lượng Houthi được Tehran hậu thuẫn tại Yemen. Các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ảrập Xêút khiến thị trường phải tính thêm rủi ro đối với sản xuất và vận chuyển dầu mỏ. Đài RT dẫn đánh giá từ các chuyên gia ING rằng những diễn biến mới cho thấy việc nối lại đàm phán chấm dứt xung đột vẫn còn rất xa. Theo các chuyên gia thuộc tập đoàn ngân hàng và dịch vụ tài chính Hà Lan ING, thị trường nhiều khả năng tiếp tục cộng thêm một khoản phí rủi ro đáng kể vào giá dầu. Sự thận trọng này xuất hiện sau khi căng thẳng trên biển chuyển biến nghiêm trọng, với nhiều tàu chở dầu trở thành tâm điểm của các hành động quân sự. Quân đội Mỹ ngày 8/9 được cho là đã tấn công năm tàu chở dầu thô của Iran. Ngay sau đó, Iran tuyên bố trả đũa bằng việc tập kích hai tàu của Mỹ cùng tám tàu chở dầu khác tại Vịnh Ba Tư. Tehran nói các cuộc tập kích đã gây thiệt hại đáng kể, trong khi thông tin về mức độ tổn thất cụ thể không được nêu rõ trong bài viết. Trước đó, IRGC phát đi cảnh báo khẩn cấp, yêu cầu thủy thủ đoàn trên các tàu chở dầu gần Bahrain và Kuwait rời khỏi phương tiện. IRGC giải thích rằng những tàu thuyền trong khu vực có thể trở thành mục tiêu, qua đó buộc hoạt động vận tải biển phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn lớn hơn. Các lực lượng Iran cũng phóng tên lửa đạn đạo vào nhiều cơ sở quân sự Mỹ trong khu vực, trong đó có các mục tiêu tại Jordan. Hệ thống phòng không Jordan được cho là đã đánh chặn thành công 18 trong tổng số 20 tên lửa nhằm vào nước này. Đối đầu trên biển vì thế nổi lên như một mặt trận ngày càng quan trọng trong xung đột Mỹ, Iran, bên cạnh các cuộc tấn công bằng tên lửa. Washington đã hạn chế hoạt động giao thông ra vào những cảng của Iran, còn Tehran áp đặt biện pháp kiểm soát việc đi lại qua eo biển Hormuz. Tuyến đường thủy huyết mạch này từng vận chuyển khoảng một phần năm nguồn cung dầu mỏ toàn cầu trước khi xung đột nổ ra, khiến mọi biến động tại đây nhanh chóng tác động tới thị trường năng lượng.