"Chúng tôi đến New York không phải để tuyên truyền về cuộc chiến. Chúng tôi đến để xây dựng hòa bình", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên X ngày 27/9, nhắc lại một phần nội dung cuộc phỏng vấn với NBC tại New York, nơi ông và Tổng thống Masoud Pezeshkian tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tuần trước.
Tại New York, thông qua các bên trung gian, phía Iran đã đưa ra đề xuất ngừng bắn với Mỹ và mở lại eo biển Hormuz trong vòng 7 ngày. Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên rằng ông từ chối đề xuất này, Ngoại trưởng Araghchi cho biết Tehran vẫn chờ phản hồi chính thức của Washington.
Ông nói Tehran sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz nếu Washington đáp ứng một số điều kiện, trong đó có chấm dứt "cuộc chiến xâm lược", bỏ phong tỏa các tài sản của Iran và ngừng ngăn chặn nước này bán dầu.
"Iran sẽ kiên định trước mọi hành động thù địch, ngay cả khi dẫn đến chiến tranh tận thế", ông Araghchi nói, dường như đề cập đến phát biểu của Tổng thống Trump về khả năng nối lại chiến dịch không kích nhắm vào Iran.
Tổ hợp Sevom Khordad của Iran khai hỏa trong ảnh công bố tháng 1/2025. Ảnh: Tehran Times
Trong cuộc phỏng vấn với NBC, Ngoại trưởng Iran nhắc lại rằng Washington là bên thúc đẩy đàm phán vào năm 2025, sau đó lại phát động chiến dịch không kích giữa lúc các bên đang thảo luận.
Gần 8 tháng sau, Mỹ lại ngỏ lời đàm phán một lần nữa và Iran vẫn chấp nhận. "Một lần nữa, họ tấn công chúng tôi ngay giữa quá trình đối thoại", ông Araghchi nói.
Ngoại trưởng Iran dù vậy tin rằng ngoại giao vẫn còn cơ hội thành công. Ông nói Tehran vẫn sẵn sàng đàm phán vì không muốn bỏ qua bất kỳ tia hy vọng nào cho hòa bình.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz nói Tổng thống Donald Trump chưa cảm thấy tin tưởng vào thiện chí của Tehran, trong đó có những hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hồi tháng 6.
Ngoại trưởng Araghchi bác bỏ cáo buộc này, cho rằng Mỹ mới là bên vi phạm trước. Ông phản biện rằng nếu Washington nhận thấy Tehran vi phạm, tại sao giới chức Mỹ không sử dụng cơ chế giải quyết tranh chấp được quy định trong bản ghi nhớ thay vì tiến hành không kích.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu ngày 25/9 tại New York. Ảnh: AP
Khi được hỏi có tin tưởng Tổng thống Trump hay không, ông Araghchi đáp rằng Iran "chỉ tin tưởng chính mình".
Liên quan chương trình hạt nhân, Ngoại trưởng Iran nói việc làm giàu uranium ở mức 60% không bị cấm theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân và vẫn nằm trong chương trình hạt nhân hòa bình. Ông cho biết Tehran có thể tiếp tục thảo luận vấn đề này, nhưng nhấn mạnh "chiến tranh không phải giải pháp".
Iran muốn xử lý các vấn đề hạt nhân ở giai đoạn sau của tiến trình hòa bình và trước mắt tập trung vào các biện pháp xây dựng lòng tin, trong đó có giải phóng tài sản bị đóng băng và dỡ bỏ phong tỏa.
Tổng thống Mỹ chưa bình luận về tuyên bố này, nhưng ông Trump cho rằng Iran đưa ra đề xuất hòa bình vì "đang thua thảm hại" và khẳng định chiến dịch trừng phạt, gây sức ép, cô lập của Washington nhắm vào Tehran đang phát huy hiệu quả.
Thanh Danh (Theo Nation, Mehr News, Tasnim, Al Jazeera)