Khi đồng nghiệp ngân hàng trở thành nạn nhân của chiêu trò đáo hạn

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Bằng chiêu thức huy động tiền “đáo hạn” khoản vay, nhiều nhân viên ngân hàng đã chiếm đoạt hàng chục tỷ đồng từ chính đồng nghiệp cũ.

Từ những lời đề nghị cần tiền “đáo hạn” khoản vay, hàng chục tỷ đồng lần lượt được chuyển giữa những người từng là đồng nghiệp. Khi tiền không được hoàn trả như cam kết, mối quan hệ công việc trở thành một phần trong những vụ án lừa đảo.

TAND TPHCM vừa tuyên phạt bị cáo Nguyễn Giang Vũ Vi (35 tuổi, nhân viên ngân hàng) 16 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo hồ sơ vụ án, Vi cùng Lê Thị Thủy Minh, Lê Thị Tuyết Nhung, Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phạm Thị Thu Kiều và Nguyễn Thị Quế Trâm là đồng nghiệp tại một chi nhánh ngân hàng thương mại ở Bình Dương cũ.

Khi đồng nghiệp ngân hàng trở thành nạn nhân của chiêu trò đáo hạn - 1 — Bị cáo Nguyễn Giang Vũ Vi (Ảnh: Xuân Duy).

Từ tháng 1/2022 đến tháng 8/2023, bị cáo Vi đưa ra thông tin cần tiền để “đáo hạn” các khoản vay của khách hàng, đồng thời hứa trả tiền công hoặc hoa hồng. Những lời đề nghị này được đưa ra trong mối quan hệ đồng nghiệp, nơi các bên đã có sự quen biết và tin tưởng nhất định.

Tin tưởng bị cáo Vi, các bị hại nhiều lần chuyển tiền, với tổng số tiền hơn 100 tỷ đồng. Sau khi hoàn trả một phần, Vũ Vi bị xác định chiếm đoạt gần 30 tỷ đồng. Trong đó, Lê Thị Tuyết Nhung đã chuyển hơn 75 tỷ đồng và bị chiếm đoạt 13,3 tỷ đồng.

Tổng số tiền giao dịch lớn hơn nhiều so với số tiền bị chiếm đoạt. Việc tiền được chuyển qua nhiều lần, một phần được hoàn trả, có thể khiến người giao tiền tiếp tục tin tưởng và chấp nhận những đề nghị tiếp theo. Khi các giao dịch ngày càng lớn, sự quen biết với người nhận tiền có nguy cơ trở thành yếu tố chi phối quyết định, thay vì việc kiểm chứng mục đích sử dụng tiền, khả năng hoàn trả và các biện pháp bảo đảm.

Một vụ án khác cũng bắt nguồn từ những lời đề nghị cần tiền “đáo hạn” và mối quan hệ giữa những người từng làm việc trong ngành ngân hàng.

Ông Cao Thanh Viên (51 tuổi, ngụ TPHCM) bị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Viên và Võ Hữu Tài từng làm việc tại một ngân hàng thương mại ở TPHCM.

Từ tháng 10/2021, ông Viên nói có khách hàng cần tiền “đáo hạn” khoản vay hoặc phục vụ hoạt động kinh doanh xăng dầu ngắn hạn, đề nghị ông Tài đưa tiền để cho vay lại và hưởng lãi.

Tin tưởng người từng làm chung, ông Tài nhiều lần chuyển tiền. Riêng từ ngày 26/9 đến ngày 17/10/2023, bị hại đã chuyển tổng cộng 20,5 tỷ đồng. Theo hồ sơ vụ án, ông Viên không sử dụng số tiền này như thỏa thuận mà dùng để trả nợ cá nhân.

Tại phiên tòa, ông này thừa nhận hành vi. Tuy nhiên, HĐXX đã trả hồ sơ để điều tra bổ sung do còn một số nội dung cần làm rõ.

Nếu ở vụ án thứ nhất, Vi đưa ra lý do cần tiền để đáo hạn các khoản vay của khách hàng, thì ở vụ án thứ hai, Viên còn đề cập đến nhu cầu vốn phục vụ kinh doanh xăng dầu ngắn hạn và việc cho vay lại để hưởng lãi. Điểm chung là những lời đề nghị này tạo ra kỳ vọng về khả năng sinh lời trong thời gian ngắn, trong khi người giao tiền phải đối mặt với rủi ro nếu không kiểm chứng đầy đủ mục đích sử dụng và khả năng hoàn trả.

Điểm đáng chú ý trong hai vụ án không chỉ là số tiền hàng chục tỷ đồng, mà còn ở mối quan hệ giữa người giao và người nhận tiền. Họ không phải những người xa lạ gặp nhau qua các lời chào mời trên mạng, mà từng làm việc cùng nhau trong môi trường ngân hàng. Chính sự quen biết này có thể tạo nên niềm tin, nhưng đồng thời cũng khiến người giao tiền dễ chủ quan trước những rủi ro của giao dịch.

Chiêu thức huy động vốn để đáo hạn khoản vay ngân hàng đang biến không ít cán bộ tín dụng thành nạn nhân của chính những người từng chung cơ quan. Vừa qua, TAND TPHCM đã tuyên phạt Nguyễn Giang Vũ Vi 16 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản sau khi chiếm đoạt gần 30 tỷ đồng từ các đồng nghiệp cũ tại Bình Dương. Lợi dụng sự quen biết, Vi đưa ra mức hoa hồng hấp dẫn để huy động hơn 100 tỷ đồng rồi hoàn trả nhỏ giọt nhằm tạo dựng niềm tin giả tạo. Tình trạng tương tự cũng diễn ra trong vụ án Cao Thanh Viên bị truy tố vì chiếm đoạt 20,5 tỷ đồng của đồng nghiệp cũ là Võ Hữu Tài. Lấy lý do cần vốn hỗ trợ khách hàng đáo hạn và kinh doanh xăng dầu ngắn hạn, Viên đã dùng toàn bộ tiền vay để trả nợ cá nhân thay vì giải ngân thực tế. Hiện hồ sơ vụ án này đã được Hội đồng xét xử trả lại để tiến hành điều tra bổ sung các tình tiết liên quan. Điểm chung cốt lõi của các vụ lừa đảo nội bộ này là việc đánh vào tâm lý chủ quan và kỳ vọng sinh lời nhanh giữa những người trong nghề. Mối quan hệ thân quen đã vô tình làm lu mờ quy trình kiểm chứng mục đích sử dụng vốn cũng như các biện pháp bảo đảm an toàn tài chính. Đây là bài học đắt giá về việc duy trì tính kỷ luật nghiệp vụ ngay cả trong các giao dịch tài chính với đối tác quen thuộc.