Cuối tháng 9, anh Bùi Văn Nhân, 35 tuổi, Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Anh Đức tại xã Quyết Thắng, Hải Phòng, nhận giải thưởng Lương Định Của năm 2026 vì thành tích xuất trong việc phát triển kinh tế nông thôn.
Sinh ra trong gia đình nông dân nghèo, tốt nghiệp THPT, anh Nhân không thể học tiếp lên đại học. Sau một năm làm việc tại quán ăn, anh đăng ký nhập ngũ, rồi về quê làm công nhân trong khu công nghiệp.
Không hài lòng với mức lương công nhân, anh thử sức làm nhân viên kinh doanh thực phẩm, bánh kẹo. "Đây là khoảng thời gian quý giá giúp tôi học được cách vận hành của thị trường, phương pháp kinh doanh bán lẻ, bán buôn và tạo lập được rất nhiều quan hệ", anh Nhân nói.
Sau hai năm trong nghề, anh vay mượn hơn 100 triệu đồng nhập sản phẩm tương ớt mới ra mắt về tự phân phối, nhưng thất bại vì sai phương án kinh doanh. Anh đành thanh lý toàn bộ hàng tồn lấy 6 triệu đồng tìm cách khởi nghiệp lại. "Lúc này, không ai tin tôi có thể làm lớn được. Những người gần gũi nhất cũng phản đối quyết liệt, cho rằng tôi nên yên phận làm công ăn lương", anh nói.
Năm 2022, trong quá trình chọn lựa sản phẩm phân phối, anh nhận thấy thị trường có nhiều loại hạt ăn liền thiếu thông tin minh bạch về xuất xứ và chất lượng không đồng đều. Anh chủ động nghiên cứu chuyên sâu về quy trình thu hoạch, bảo quản và chế biến các dòng hạt dinh dưỡng.
Không có bằng c ấp về quản trị kinh doanh hay kiến thức chuyên môn về nông nghiệp, anh tìm tài liệu trên Internet, tham khảo các mô hình chế biến thực phẩm sẵn có, đến các vùng nguyên liệu và thành lập công ty sản xuất hạt dinh dưỡng.
Giai đoạn đầu, rào cản lớn nhất đối với anh Nhân là tài chính. Với số vốn năm 2022 khoảng 6 triệu đồng, anh lựa chọn phương án kinh doanh cuốn chiếu, nhập lượng hàng nhỏ, tiêu thụ hết mới xoay vòng vốn cho đơn hàng tiếp theo. "Mỗi ngày tôi nhập 6 triệu đồng, bán hết để lấy vốn hôm sau nhập tiếp. Tính ra tôi có đến 180 triệu đồng nhập hàng trong một tháng", anh tự tính.
Bùi Văn Nhân vừa nhận giải thưởng Lương Định Của. Ảnh: Lê Tân
Song song với việc tìm nguồn cung, anh Nhân trực tiếp liên hệ Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hải Phòng để được hướng dẫn thủ tục pháp lý, quy trình vận hành nhà xưởng và tiêu chuẩn bảo quản thực phẩm. Khi có dòng tiền tích lũy, anh từng bước đầu tư máy rang điện, hệ thống sấy nhiệt và máy đóng gói tự động.
Điều anh Nhân quan tâm nhất là sản phẩm phải có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng ổn định. Hạt điều được anh tìm mua từ Bình Phước, hạt macca từ Đăk Lăk, hạt óc chó nhập khẩu từ Mỹ... Anh luôn tâm niệm mình bán thực phẩm thì phải nghĩ đến sức khỏe người sử dụng. Có được niềm tin khách hàng mới có thể làm lâu dài.
Thách thức lớn tiếp theo là tìm kiếm thị trường khi doanh nghiệp chưa có danh tiếng và mối quan hệ thương mại. Anh Nhân chở hàng bằng xe máy đến từng cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini ở Hải Phòng để chào hàng và gửi sản phẩm mẫu cho khách trải nghiệm. Để tạo niềm tin, anh áp dụng chính sách cho phép đổi trả nếu sản phẩm không đạt yêu cầu chất lượng.
Cách làm kiên trì cùng sản phẩm chất lượng giúp cơ sở dần có hợp đồng bán buôn cố định. Đến nay, Công ty TNHH Thực phẩm Anh Đức phát triển hai cơ sở sản xuất và đóng gói ở xã Quyết Thắng và phường An Hải, duy trì việc làm cho 4 lao động thường xuyên và 8 lao động thời vụ. Anh ưu tiên tuyển phụ nữ trung niên và cao tuổi tại địa phương, mức thu nhập 5-10 triệu đồng mỗi tháng.
Sau khi hoạt động chế biến hạt dinh dưỡng đi vào quỹ đạo, anh Nhân mở rộng sang lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ tuần hoàn trên diện tích 5.000 m2 tại xã Quyết Thắng. Anh thiết kế ao nuôi ốc bươu ta và ếch, tận dụng nguyên liệu tự nhiên như tỏi, bã rượu để tăng sức đề kháng, không sử dụng thuốc kháng sinh.
Nguồn chất thải sinh học từ ao nuôi ốc và ếch sau khi qua hệ thống lọc lắng được luân chuyển làm dinh dưỡng cấp cho khu vực trồng rau thủy canh. Nguồn nước sau quá trình trồng rau tiếp tục được xử lý, đưa trở lại ao nuôi, tạo thành vòng tuần hoàn nhằm tiết kiệm chi phí, giảm chất thải ra môi trường.
Theo anh Nhân, phương pháp canh tác này đòi hỏi thời gian chăm sóc kéo dài và chi phí nhân công cao hơn so với hình thức chăn nuôi công nghiệp, dẫn đến năng suất thương phẩm thấp hơn. Đổi lại là chất lượng đầu ra đạt tiêu chuẩn sạch và bảo vệ được hệ sinh thái đất, nước xung quanh trang trại.
"Tôi đang hoàn thiện quy trình, xây dựng app đặt hàng để sản phẩm từ nông trại đến thẳng tay người tiêu dùng, tiết kiệm được chi phí trung gian", anh nói.
Đến năm 2026, tổng doanh thu từ mảng hạt dinh dưỡng và trang trại nông nghiệp tuần hoàn của gia đình anh Nhân đạt xấp xỉ 4 tỷ đồng/năm, mang lại lợi nhuận khoảng 500 triệu đồng.
Bên cạnh kinh doanh, anh Bùi Văn Nhân hiện đảm nhiệm vai trò Ủy viên Ủy ban Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam xã Quyết Thắng. Quá trình khởi nghiệp, anh nhận được sự đồng hành từ Đoàn Thanh niên địa phương thông qua các chương trình kết nối giao thương, triển lãm sản phẩm và các khóa tập huấn chuyên môn.
Anh thường xuyên trao quà cho các gia đình chính, tài trợ phong trào đoàn đội của xã. Đặc biệt, anh Nhân trực tiếp hỗ trợ một thanh niên khuyết tật tại địa phương khởi nghiệp với sản phẩm xà phòng thảo dược. Quá trình đồng hành bao gồm việc tư vấn xây dựng phương án kinh doanh, thiết kế bao bì chuẩn hóa và chia sẻ kênh tiếp cận thị trường.
Anh Phạm Hoàng Hải, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Quyết Thắng, đánh giá anh Bùi Văn Nhân là thanh niên nông thôn tiêu biểu trong việc ứng dụng phương thức sản xuất mới, giải quyết việc làm cho lao động địa phương và tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội.
Lê Tân