Cùng một hành vi, người ở thành phố có thể bị phạt cao hơn người dân liền kề thuộc tỉnh
Chiều 26/10, tham gia ý kiến vào Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) nêu, về quy định phạt tiền, dự thảo quy định mở rộng việc áp dụng mức phạt cao hơn, tối đa 2 lần mức phạt chung, từ “khu vực nội thành của thành phố” trong 3 lĩnh vực theo luật hiện hành ra toàn bộ “địa bàn thuộc các thành phố” và 14 nhóm lĩnh vực.
Ông Vũ phân tích, hiện cả 9 thành phố trực thuộc trung ương đều có xã, trong đó có xã miền núi, ven biển; một số thành phố còn có đặc khu. Như vậy, người dân ở các xã, đặc khu này có thể bị phạt cao hơn, đến gấp đôi người dân xã liền kề thuộc tỉnh đối với cùng một hành vi.
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ cũng nêu, mức phạt giao thông hiện hành theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 238/2026/NĐ-CP) đã cao so với thu nhập.
Cụ thể, hành vi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu, xe mô tô, xe gắn máy bị phạt 4–6 triệu đồng (trước đây 800 nghìn – 1 triệu đồng), ô tô 18–20 triệu đồng.
Nêu cụ thể một số số liệu về mức thu nhập bình quân đầu người theo thông tin từ Cục Thống kê, ông Vũ cho biết, một lần vượt đèn đỏ bằng xe máy, ở mức trung bình của khung là 5 triệu đồng, đã bằng khoảng 83% thu nhập bình quân đầu người một tháng và gấp khoảng 2,4 lần thu nhập một tháng của nhóm 20% thu nhập thấp nhất.
Khi tiền phạt vượt khả năng chi trả, quyết định xử phạt không được thi hành: tình trạng người vi phạm bỏ phương tiện tại bãi tạm giữ đã diễn ra nhiều năm.
Đại biểu bày tỏ quan điểm, cùng một hành vi vi phạm thì người dân ở mọi địa bàn phải chịu cùng một khung phạt, bảo đảm nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật; nhưng trong khung đó, người có hoàn cảnh khó khăn, vi phạm lần đầu, tự nguyện nhận lỗi, nhận thức hạn chế, nộp phạt sớm cần được xem xét giảm mức phạt...
Không nên để người dân chỉ biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh khi đến cửa khẩu
Cùng góp ý vào dự thảo luật, về việc nâng thời hiệu xử phạt lên tối đa 3 năm đối với một số lĩnh vực, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Đoàn Hải Phòng) cho rằng, cần phân biệt các vụ việc hết thời hiệu do tính chất vi phạm khó phát hiện với các vụ việc do chậm trễ trong thực thi; không nên dùng kéo dài thời hiệu để thay thế trách nhiệm phát hiện, xử lý kịp thời...
Một vấn đề khác, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, phải kiểm soát chặt các biện pháp cưỡng chế mới.
Trong đó, tạm hoãn xuất cảnh để bảo đảm thi hành quyết định xử phạt là biện pháp có ảnh hưởng lớn đến quyền đi lại.
Cần thống nhất với quy định của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh; xác định rõ điều kiện có nguy cơ bỏ trốn, nghĩa vụ thông báo trước, thời hạn và cơ chế chấm dứt ngay khi nghĩa vụ đã được thực hiện. Không nên để người dân chỉ biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh khi đến cửa khẩu.
Biện pháp yêu cầu ngừng cấp điện, nước cần làm rõ bản chất: đây có thực sự là cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hay là biện pháp quản lý để chấm dứt hành vi đang diễn ra? Nếu áp dụng, phải loại trừ tác động đến bên thứ ba không có lỗi và các nhu cầu thiết yếu...