Không nhường đường cho xe khác xin vượt, tài xế nhận biên bản phạt 2,5 triệu đồng

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Nhiều người vẫn lầm tưởng xe phía sau chỉ được vượt khi xe phía trước cho phép. Tuy nhiên, hành vi cản trở phương tiện phía sau xin vượt trong điều kiện an toàn có thể bị phạt theo quy định hiện hành.

Vừa qua, một tài xế điều khiển ô tô trên đường Hồ Chí Minh, đoạn qua xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau bị phản ánh thông qua clip đăng trên mạng xã hội. Sau đó, lực lượng CSGT xác minh người này có hành vi không nhường đường cho xe xin vượt phía sau khi đã đủ điều kiện an toàn.

Không nhường đường cho xe khác vượt, tài xế nhận biên bản phạt 2,5 triệu đồng - Ảnh 1. — Tài xế ở Cà Mau ngán đường, không cho xe phía sau xin vượt

Đây là trường hợp khá bất ngờ vì trước giờ, nhiều người vẫn nghĩ xe phía sau chỉ được phép vượt khi xe phía trước cho phép hoặc có tín hiệu xi-nhan, nhường đường. Tuy nhiên, luật hiện hành quy định rõ hành vi ngăn cản xe khác xin vượt khi đã đủ điều kiện an toàn sẽ bị phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168).

Khi nào xe phía trước bắt buộc phải nhường?

Theo khoản 4, điều 14, luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, khi có xe xin vượt, người điều khiển phương tiện phía trước phải quan sát tình hình giao thông và phần đường phía trước.

Nếu đã đủ điều kiện an toàn, tài xế phải giảm tốc độ, bật tín hiệu rẽ phải, đi sát về bên phải phần đường xe chạy và giữ trạng thái này cho đến khi xe phía sau vượt qua. Đồng thời, người lái không được có hành vi cản trở xe xin vượt.

Điều này đồng nghĩa việc xe phía sau bấm còi hoặc nháy đèn không buộc xe phía trước phải lập tức đánh lái né đường. Điều kiện quan trọng nhất vẫn là việc vượt xe phải bảo đảm an toàn.

Trong trường hợp phía trước có chướng ngại vật hoặc điều kiện giao thông chưa cho phép vượt, tài xế phía trước có thể bật tín hiệu rẽ trái để báo cho xe phía sau biết chưa thể vượt.

Có thể hiểu đơn giản, khi đủ điều kiện và có thể tạo khoảng trống an toàn, xe trước bật xi-nhan phải để tạo điều kiện cho xe sau vượt. Ngược lại, xi-nhan trái được dùng để báo rằng thời điểm đó chưa phù hợp để thực hiện thao tác vượt. Tuy nhiên, tài xế phía trước cũng không được lợi dụng lý do chưa an toàn để cố tình tăng tốc, chắn đường hoặc kéo dài việc cản trở xe phía sau khi điều kiện đã cho phép vượt.

Xe xin vượt cũng phải chờ đúng thời điểm

Không chỉ xe phía trước có nghĩa vụ bảo đảm an toàn, phương tiện xin vượt cũng phải tuân thủ đầy đủ điều kiện theo quy định.

Xe phía sau chỉ được vượt khi phía trước không có chướng ngại vật, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn dự định vượt và xe phía trước không đang có tín hiệu vượt phương tiện khác.

Bên cạnh đó, tài xế phải chờ xe phía trước phát tín hiệu và tạo điều kiện an toàn trước khi thực hiện thao tác vượt. Việc báo hiệu xin vượt có thể bằng đèn chiếu sáng phía trước hoặc còi. Trong khu đông dân cư, từ 22 giờ đến 5 giờ hôm sau, tài xế chỉ được dùng đèn để báo hiệu xin vượt.

Không nhường khi đủ điều kiện vượt: Bị phạt bao nhiêu?

Theo điểm d, khoản 4, điều 6, Nghị định 168, người điều khiển ô tô không nhường đường cho xe xin vượt khi có đủ điều kiện an toàn bị phạt từ 2 - 3 triệu đồng và trừ 2 điểm Giấy phép lái xe.

Nếu hành vi không nhường đường cho xe xin vượt khi đủ điều kiện an toàn dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt có thể tăng lên 20 - 22 triệu đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm Giấy phép lái xe.

Như vậy, xe phía trước không phải né đường ngay mỗi khi có phương tiện xin vượt. Tuy nhiên, khi điều kiện đã bảo đảm an toàn, tài xế cần chủ động giảm tốc, báo rẽ phải và đi sát về bên phải; trong khi xe phía sau cũng phải chờ đúng thời điểm và chỉ vượt khi thực sự an toàn.

Vụ việc tài xế ô tô bị xử phạt trên đường Hồ Chí Minh, đoạn qua xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau sau khi cản trở phương tiện phía sau xin vượt đã thu hút sự chú ý của dư luận. Từ hình ảnh ghi nhận trên mạng xã hội, lực lượng Cảnh sát giao thông xác định người này không nhường đường dù đoạn tuyến đã hội đủ các điều kiện an toàn. Sự việc phản ánh nhận thức sai lệch phổ biến của nhiều người tham gia giao thông khi cho rằng xe phía trước nắm toàn quyền quyết định việc cho vượt hay không. Theo khoản 4 Điều 14 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, tài xế phía trước có trách nhiệm quan sát và phối hợp bảo đảm an toàn khi nhận tín hiệu xin vượt. Nếu tuyến đường phía trước thông thoáng, người lái phải giảm tốc độ, bật đèn xi nhan phải và điều khiển xe đi sát về lề bên phải cho đến khi phương tiện phía sau vượt qua. Hành vi cố tình tăng tốc, lấn làn hoặc tạo vật cản để ngăn xe sau vượt khi điều kiện đường sá cho phép là vi phạm pháp luật. Về phía phương tiện xin vượt, người điều khiển chỉ được phép vượt lên khi đoạn đường dự định vượt không có chướng ngại vật hay xe chạy ngược chiều. Tài xế cần chủ động phát tín hiệu bằng còi hoặc đèn chiếu sáng, đồng thời lưu ý chỉ sử dụng đèn trong khu đông dân cư từ 22 giờ đến 5 giờ hôm sau. Quá trình vượt xe đòi hỏi sự kiên nhẫn chờ đợi tín hiệu nhường đường an toàn từ xe đi trước nhằm hạn chế tối đa nguy cơ xung đột giao thông. Căn cứ điểm d khoản 4 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi không nhường đường cho xe xin vượt khi có đủ điều kiện an toàn sẽ bị xử phạt từ 2 đến 3 triệu đồng. Người vi phạm đồng thời chịu hình thức chế tài bổ sung là bị trừ 2 điểm trên Giấy phép lái xe. Quy định chặt chẽ này nhằm thiết lập văn hóa ứng xử văn minh và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của người tham gia giao thông trên toàn quốc.