Quang cảnh Hội nghị Trung ương 4 - Ảnh: GIA HÂN
Hội nghị Trung ương 4 đã thông qua quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Theo đó Ban Chấp hành Trung ương thống nhất cao quan điểm cần đổi mới mạnh mẽ tư duy về đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên làm giàu chính đáng, đóng góp cho đất nước...
Trong phát biểu bế mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ Trung ương thông qua quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, khuyến khích làm giàu chính đáng gắn với giữ vững bản chất của Đảng, xây dựng Đảng trong khu vực ngoài nhà nước và liêm chính công vụ.
Quyền, điều kiện, giới hạn tham gia phải phù hợp địa vị pháp lý, chức trách, mức độ rủi ro xung đột lợi ích.
Kiểm soát phải căn cứ quyền sở hữu, quyền chi phối, lợi ích thực tế, không chỉ người đứng tên; bảo vệ hoạt động kinh tế hợp pháp, không để quyền lực, thông tin, tài sản công trở thành lợi thế riêng. Xung đột lợi ích phải được báo cáo, xử lý đúng thẩm quyền, không dừng ở kê khai.
"Đảng viên làm kinh tế phải nêu gương chấp hành pháp luật, tôn trọng quyền, lợi ích chính đáng của người lao động; tạo điều kiện để họ tiến bộ, hưởng thành quả tương xứng với đóng góp, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, củng cố sự gắn bó của Nhân dân, người lao động với Đảng", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.
TS Huỳnh Thế Du - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Bước điều chỉnh cần thiết, huy động các nguồn lực cho phát triển đất nước
Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Huỳnh Thế Du, giảng viên chính sách công Trường ĐH Fulbright Việt Nam, đánh giá chủ trương khuyến khích, tạo điều kiện để đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, làm giàu chính đáng là bước điều chỉnh cần thiết, phù hợp với yêu cầu phát triển nền kinh tế thị trường và huy động các nguồn lực cho phát triển đất nước.
Quy định được Hội nghị Trung ương 4 thông qua thể hiện cách tiếp cận thực tế hơn đối với vai trò của đảng viên trong đời sống kinh tế.
Ông phân tích về nguyên tắc, năng lực kinh doanh, tinh thần khởi nghiệp và khả năng tạo ra của cải cho xã hội không phụ thuộc vào việc một người có phải là đảng viên hay không.
Nếu có năng lực, ý tưởng và điều kiện phù hợp, đảng viên cũng có thể thành lập doanh nghiệp, đầu tư, tạo việc làm, đóng thuế và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.
Điều quan trọng là đánh giá hoạt động kinh doanh dựa trên hiệu quả, tính hợp pháp và những giá trị tạo ra cho xã hội, thay vì dựa vào định kiến hoặc những hạn chế không cần thiết.
Tuy nhiên vấn đề cốt lõi không chỉ cho phép, mà là thiết kế cơ chế kiểm soát để bảo đảm chủ trương được thực hiện đúng mục tiêu.
Rủi ro lớn nhất là một số người có thể lợi dụng vị trí, quyền hạn, thông tin hoặc quan hệ công tác để tạo lợi thế kinh doanh không bình đẳng, tác động đến quá trình phân bổ nguồn lực công hoặc đứng tên hộ người khác nhằm che giấu lợi ích thực tế.
Do vậy, theo ông, cần phân định rõ quyền tham gia kinh doanh theo từng vị trí và chức trách, minh bạch hóa quyền sở hữu, lợi ích hưởng thụ thực tế và các quan hệ có nguy cơ xung đột lợi ích.
Đồng thời tăng cường kiểm tra độc lập, giám sát tài sản, thu nhập và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Đặc biệt cần bảo đảm việc thực thi dựa trên quy định rõ ràng, có thể kiểm chứng, tránh tạo ra cơ chế xin - cho hoặc áp dụng tùy nghi.
Về lâu dài, ông nhấn mạnh thành công của chủ trương này nên được đánh giá không chỉ qua số lượng đảng viên tham gia kinh doanh, mà quan trọng hơn là mức độ đóng góp cho nền kinh tế, tính liêm chính trong hoạt động công vụ và niềm tin của xã hội vào sự công bằng của môi trường kinh doanh.
Ông Nguyễn Quang Huân - Ảnh: GIA HÂN
Khai phá tiềm năng rất lớn về phát triển đảng viên trong khu vực ngoài Nhà nước
Ông Nguyễn Quang Huân, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Phó chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam, cho biết đã được mời tham gia hội thảo của Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương tổ chức góp ý dự thảo đề án và thấy rõ bước đổi mới căn bản của quy định này.
Ông nói quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh được Trung ương thông qua thay thế Quy định 15/2006 về đảng viên làm kinh tế tư nhân là một bước tiến lớn trong tư duy, nhận thức.
Theo đó không chỉ cụ thể hóa hai văn bản quan trọng nêu trên mà còn quy định chi tiết quyền hạn, trách nhiệm cũng như các biện pháp phòng tránh xung đột lợi ích khi đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh.
Từ thực tiễn hoạt động doanh nghiệp, ông đánh giá quy định mới sẽ khai phá tiềm năng rất lớn về phát triển đảng viên trong khu vực ngoài Nhà nước.
Khu vực tư hiện nay có rất nhiều doanh nhân, cán bộ quản lý, kỹ sư, chuyên gia và người lao động trẻ có trình độ, có khát vọng cống hiến và mong muốn đóng góp cho đất nước. Nhưng nếu đặt mình vào vị trí của một doanh nhân trẻ hay một nhà quản trị giỏi đang cân nhắc phấn đấu vào Đảng, họ có thể đặt một câu hỏi rất thực tế.
Đó là nếu trở thành đảng viên thì quyền khởi nghiệp, đầu tư, góp vốn, sở hữu tài sản, quản lý doanh nghiệp và làm giàu chính đáng có bị hạn chế hơn so với khi chưa phải là đảng viên hay không và có phải tuân thủ nhiều hơn không.
Nếu câu hỏi này không được giải đáp thỏa đáng thì việc động viên những doanh nhân trí thức, những cán bộ kỹ thuật trình độ cao xin gia nhập Đảng sẽ vẫn là một thách thức.
Vì vậy, ông đánh giá cao bước đổi mới căn bản của quy định khi xác lập một nguyên tắc mới rất rõ: khuyến khích, tạo điều kiện để đảng viên phát huy trí tuệ, năng lực, tài sản và nguồn lực hợp pháp, tiên phong khởi nghiệp, đầu tư, kinh doanh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, làm giàu chính đáng và đóng góp cho đất nước.
Đặc biệt, quy định có sự chuyển đổi mạnh về tư duy quản lý khi khẳng định đảng viên được thực hiện các quyền hợp pháp, việc hạn chế quyền chỉ được đặt ra khi có căn cứ rõ ràng, gắn với địa vị pháp lý, chức vụ, vị trí công tác và nguy cơ xung đột lợi ích.
Ông nhấn mạnh thêm đảng viên trong khu vực tư cần được đánh giá đúng về mức độ cống hiến trong việc xây dựng chính sách, trong vai trò là cầu nối giữa Đảng với người lao động và trong đội ngũ nòng cốt xây dựng khối đại đoàn kết.
Ngược lại, đảng viên trong khu vực tư phải được yêu cầu cao hơn nữa về đạo đức, liêm chính, trách nhiệm với Nhà nước, với xã hội, môi trường.
Phải nghiêm túc thực hiện chính sách phát triển bền vững của Đảng bằng cách tích hợp mô hình ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) vào chiến lược kinh doanh. Đó là con đường ngắn nhất để lý tưởng của Đảng, tinh thần nhân văn của xã hội hòa quyện với lợi ích doanh nghiệp...
Trung ương thông qua Quy định đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanhBan Chấp hành Trung ương Đảng thống nhất cao quan điểm cần đổi mới mạnh mẽ tư duy về đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh, từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên làm giàu chính đáng, đóng góp cho đất nước.