Cuối tháng 10, trên những triền đồi ngập nắng ven hồ thủy điện Trị An (phường Trị An, TP Đồng Nai), hàng trăm người làm nghề cắt hom tràm giống vẫn miệt mài làm việc. Đây là sinh kế của hàng trăm hộ dân khu vực quanh thủy điện Trị An.
Với công cụ chính là chiếc kéo và đôi bao tay, cùng với những chiếc nón cách nhiệt tự chế độc đáo, hàng trăm nhân công miệt mài cắt tỉa từng ngọn tràm giống (mỗi đoạn dài 10-20cm) để chuẩn bị cho chu kỳ ươm mầm mới.
Nghề trồng tràm lấy hom giống tại Trị An hình thành hơn 20 năm, trở thành vùng chuyên sản xuất nguyên liệu cây tràm giống, cung cấp cho thị trường cả nước.
Hơn chục năm nay, phong trào trồng tràm cắt hom giống bán cho các vườn ươm đã nở rộ, làm cho những quả đồi vốn cằn cỗi khoác lên một màu xanh mơn mởn. Nhiều hộ dân có thêm công việc cắt hom tràm, thu nhập ổn định.
Theo thống kê của UBND phường Trị An, địa phương có hơn 60 hộ trồng hom tràm giống với diện tích khoảng 118ha, tập trung các sườn đồi ven hồ thủy điện Trị An.
Nghề trồng tràm cắt hom giống không chỉ giúp nhà vườn có kinh tế mà nhiều phụ nữ, người già và trẻ nhỏ trong vùng có thêm thu nhập ổn định quanh năm với nghề cắt hom tràm.
Với thu nhập từ 300.000 - 500.000 đồng/ngày, công việc cắt hom tràm ở Trị An giúp người dân có thu nhập ổn định, nhiều hộ thoát nghèo, có tiền nuôi con ăn học, xây dựng nhà cửa khang trang.
Chị Cao Thị Lý (43 tuổi, ngụ phường Trị An) đã gắn bó với nghề cắt hom tràm được hơn 5 năm. Mỗi ngày, chị đội chiếc nón cách nhiệt tự may, đeo găng tay, cầm kéo rồi bước vào những vạt tràm xanh giữa tiết trời nắng gắt.
Theo chị Cao Thị Lý, công việc bắt đầu từ việc chọn những ngọn tràm đã lớn, cắt dứt khoát hai ba nhát kéo, tỉa bớt lá, cầm trên tay cho đến khi đủ 100 cọng mới buộc lại thành một bó. Một ngày, chị cắt trung bình 80-100 bó hom tràm.
Công việc cắt hom tràm nhẹ nhàng, linh hoạt giờ giấc nên ngoài các bạn trẻ, nhiều người dân lớn tuổi cũng chọn công việc này. Tùy theo sức khỏe, mỗi người có một khoảng thu nhập riêng, phụ thuộc vào năng suất.
Hiện, với giá công 6.000 đồng một bó hom tràm, thu nhập của nhân công từ 300.000 - 500.000 đồng/ngày. Một số nhân công làm lâu năm, quen việc, có thể thu nhập cao hơn.
Hom giống sau khi cắt được phân loại, bó thành từng bó và chuyển ngay đến các cơ sở ươm giống nhằm đảm bảo tỷ lệ sống cao.
Do môi trường làm việc trên các đồi tràm nắng nóng, người làm nghề cắt hom tràm phải thiết kế nón có hai ba lớp cách nhiệt chồng lên nhau để giảm thiểu cái nóng.
Theo ghi nhận, những người nông dân cắt hom tràm khoảng 1/2 là dân địa phương, còn lại là bà con ở miền Tây lên mưu sinh.
Do làm việc xa nhà và tiết kiệm thời gian di chuyển, nhiều nhân công mang theo cơm trưa, ăn ngay tại lán trại sau khi cắt hom tràm.
Sau khi cắt, những nhánh hom tràm sẽ được chủ vườn ươm giống trước khi bán đến các chủ vườn trồng rừng lấy nguyên liệu khắp các tỉnh, thành trên cả nước.
Nghề cắt hom tràm giúp người lao động tạo nguồn thu quanh năm. Sau khi cắt hom tràm, cứ khoảng 13–15 ngày, cây lại cho lứa chồi mới để tiếp tục thu hoạch.