Kính AR giúp người khiếm thính 'nhìn thấy' lời nói

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Từ mong muốn tháo gỡ rào cản giao tiếp cho người khiếm thính, 5 sinh viên từ các trường ĐH ở Đà Nẵng đã phát triển kính thực tế tăng cường (AR) có khả năng chuyển lời nói thành phụ đề hoặc ngôn ngữ ký hiệu ngay trước mắt người dùng. Dự án vừa giành giải nhất bảng sinh viên cuộc thi Khởi nghiệp đổi m...

Võ Nguyễn Đại Hiếu, sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật (ĐH Đà Nẵng) trưởng nhóm dự án, ví chiếc kính AR của nhóm như một "lớp phiên dịch số" đặt ngay trước mắt người khiếm thính.

"Khi người đối diện nói chuyện, microphone trên hệ thống sẽ thu âm thanh. AI nhận diện lời nói, chuyển thành văn bản, sau đó phân tích nội dung và chuyển sang cách biểu đạt phù hợp với ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam. Kết quả được hiển thị trực tiếp trong tầm nhìn của người đeo kính dưới dạng phụ đề hoặc nhân vật 3D biểu diễn thủ ngữ", Hiếu cho biết.

Kính AR giúp người khiếm thính “nhìn thấy” lời nói - Ảnh 1. — Dự án kính thực tế ảo tăng cường hỗ trợ giao tiếp cho người khiếm thính

Đây cũng là điểm nhóm đặc biệt chú trọng, bởi khả năng tiếp nhận ngôn ngữ của người khiếm thính không hoàn toàn giống nhau. Có người đọc tiếng Việt tốt, nhưng cũng có người sử dụng thủ ngữ như ngôn ngữ chính.

Theo Hiếu, không chỉ có kính AR, nhóm còn xây dựng thêm tiện ích trên website để chuyển âm thanh thành nội dung dành cho người khiếm thính và Sign Meeting, ứng dụng hỗ trợ họp, học tập, trao đổi trực tuyến. Mục tiêu của nhóm là tiến tới giao tiếp hai chiều. "Không chỉ chuyển từ lời nói để người khiếm thính nhìn thấy nội dung, mà khi người khiếm thính sử dụng ngôn ngữ ký hiệu, hệ thống cũng hướng tới nhận diện động tác rồi chuyển thành tiếng Việt hoặc văn bản cho người đối diện", Hiếu cho biết.

Qua khảo sát tại Trung tâm Giáo dục và hỗ trợ người điếc miền Trung, nhóm phát hiện không phải người khiếm thính nào cũng đọc hiểu chữ viết tốt; nhiều người tiếp nhận thông tin chủ yếu bằng thủ ngữ. Từ đó, nhóm tiếp tục điều chỉnh tốc độ hiển thị, kích thước và vị trí phụ đề, mức độ dễ hiểu của câu, khả năng quan sát người đối diện cũng như tính thẩm mỹ của kính.

"Hiện kính AR đã bước sang giai đoạn thử nghiệm thực tế. Nhóm đang thử nghiệm trong các tình huống trò chuyện trực tiếp, môi trường có tiếng ồn, xem video và giao tiếp trực tuyến; dự kiến tiếp tục thử nghiệm với ít nhất 10 người khiếm thính trong thời gian tới", Hiếu cho biết.

Nếu thương mại hóa, nhóm dự kiến xây dựng giá thành dưới hoặc quanh 10 triệu đồng, đồng thời nghiên cứu phương án cho thuê theo tháng và hợp tác với trường học, bệnh viện, cơ quan hành chính, trung tâm hỗ trợ người khuyết tật để mở rộng khả năng tiếp cận.

Nhận xét về dự án, ông Lý Đình Quân, Tổng giám đốc Trung tâm Ươm tạo khởi nghiệp Sông Hàn (SHi), Phó chủ tịch Hội đồng cố vấn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia, đánh giá cao cách nhóm xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ người khiếm thính. "Điểm khác biệt không chỉ nằm ở phần cứng AR, mà ở sự kết hợp giữa AI, dữ liệu ngôn ngữ ký hiệu Việt Nam, thiết bị AR và các ứng dụng giao tiếp trên cùng một hệ sinh thái", ông nói.

Theo ông Quân, đây là dự án có nhu cầu xã hội rõ ràng và tiềm năng thương mại hóa, song cần tiếp tục kiểm chứng độ chính xác, trải nghiệm người dùng và khả năng chi trả của các tổ chức.

Các thành viên trong nhóm: Võ Nguyễn Đại Hiếu (trưởng nhóm), Nguyễn Phương, Trần Minh Chiến, cùng là sinh viên Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật (ĐH Đà Nẵng); Lê Minh Hoàng, sinh viên Trường ĐH Công nghệ thông tin và truyền thông Việt - Hàn (ĐH Đà Nẵng); Nguyễn Thành Trung, sinh viên Trường ĐH Kinh tế (ĐH Đà Nẵng).

Dự án kính thực tế tăng cường hỗ trợ giao tiếp cho người khiếm thính của nhóm sinh viên Đà Nẵng, do Võ Nguyễn Đại Hiếu làm trưởng nhóm, vừa xuất sắc giành giải nhất bảng sinh viên tại cuộc thi Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Hoạt động như một lớp phiên dịch số, thiết bị tích hợp microphone và trí tuệ nhân tạo để thu nhận giọng nói của người đối diện, chuyển đổi thành phụ đề hoặc nhân vật 3D biểu diễn ngôn ngữ ký hiệu hiển thị trực tiếp trong tầm nhìn. Điểm nổi bật của giải pháp nằm ở định hướng xây dựng hệ sinh thái giao tiếp toàn diện thay vì chỉ tập trung vào phần cứng. Bên cạnh kính AR, nhóm còn phát triển tiện ích chuyển đổi âm thanh trên website cùng ứng dụng Sign Meeting nhằm hỗ trợ họp hành và học tập trực tuyến. Mục tiêu dài hạn của dự án là hoàn thiện khả năng giao tiếp hai chiều, cho phép nhận diện động tác thủ ngữ của người khiếm thính để chuyển ngược thành văn bản hoặc âm thanh tiếng Việt. Hiện thiết bị đang bước vào giai đoạn thử nghiệm thực tế trong nhiều môi trường khác nhau, từ giao tiếp trực tiếp đến các không gian có tiếng ồn. Khi thương mại hóa, nhóm dự kiến định giá sản phẩm quanh mức 10 triệu đồng, kết hợp phương án cho thuê theo tháng và hợp tác cùng các trường học, bệnh viện hay cơ quan hành chính. Đánh giá về mô hình này, ông Lý Đình Quân, Tổng giám đốc Trung tâm Ươm tạo khởi nghiệp Sông Hàn, nhận định dự án sở hữu tiềm năng thương mại hóa cao nhờ đáp ứng trúng nhu cầu xã hội. Tuy nhiên, sản phẩm vẫn cần tiếp tục kiểm chứng độ chính xác xử lý dữ liệu, tối ưu trải nghiệm người dùng thực tế và cân đối khả năng chi trả của thị trường mục tiêu.