Kỳ tích chiến dịch cứu công nhân mắc kẹt 9 ngày trong đường hầm Nepal

9 ngày sau trận lũ quét tàn phá các thung lũng và vùi lấp nhiều ngôi làng, lực lượng cứu hộ tại Nepal đã bắt đầu chuyển hướng hoạt động từ tìm kiếm người sống sót sang thu hồi thi thể nạn nhân.

Tuy nhiên, vào một buổi sáng, tại nhà máy thủy điện Trishuli 3A, họ đã nghe thấy một âm thanh rất rõ: "Được rồi”.

Trong một khoảnh khắc nghẹt thở của nỗ lực cứu hộ không ngừng nghỉ và đầy gian nan giữa điều kiện địa hình hiểm trở, hai người đàn ông đã được đưa ra khỏi một khoang ngầm của nhà máy thủy điện, nơi đội cứu hộ Nepal đang khoan đào để tìm kiếm 42 công nhân mất tích.

Theo ông Bipin Regmi, cảnh sát trưởng huyện Nuwakot, nơi chịu ảnh hưởng nặng nề của trận lũ quét, lực lượng cứu hộ trước đó xác nhận họ đã nghe thấy tiếng người sau nhiều ngày thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm và dọn dẹp hiện trường.

Hai người đàn ông dần lộ diện giữa đống đổ nát xám xịt.

Sanjay Sah, một trong 2 công nhân may mắn sống sót sau 9 ngày thảm họa, được nhân viên cứu hộ cõng trên lưng. Anh giơ tay vẫy chào trước khi tựa đầu lên mũ bảo hiểm của binh sĩ Nepal đang cõng mình.

Câu hỏi đầu tiên của Sah là: "Hôm nay là ngày bao nhiêu?”.

Người công nhân thứ hai, Kabir Maharjan, được đặt lên cáng với mặt nạ oxy đeo trên mặt.

Khoảnh khắc đó là thành quả của 9 ngày đội cứu họ làm việc cật lực, bắt đầu từ con số 0. Sau thảm họa ngày 26/8, nhà máy điện Trishuli 3A đã biến dạng hoàn toàn và lực lượng cứu hộ Nepal không biết phải bắt đầu đào bới từ đâu.

Theo Arnold Dix, một nhà địa chất đang cố vấn cho lực lượng cứu hộ tại hiện trường, để tìm lối vào, cả đội đã phải dựa vào dữ liệu vệ tinh, bản vẽ hoàn công của nhà máy điện và thông tin địa hình.

Đó là cách họ khoanh vùng được vị trí đường hầm ít có nguy cơ sập nhất, một khu vực mà ông Dix gọi là "vùng lý tưởng”.

Khi vào được bên trong, lực lượng cứu hộ phát hiện nước và bùn lầy cần phải được bơm hút ra ngoài. Sau khi mực nước rút xuống, họ mới có thể sử dụng thuyền phao chuyên dụng để di chuyển dọc theo các đường hầm.

Tuy nhiên, lối đi đó lại bị chặn bởi những tảng đá khổng lồ mà ông Dix mô tả là "to bằng những chiếc ô tô".

"Vì vậy, chúng tôi buộc phải cho nổ tung chúng ngay trong đường hầm. Đây là việc cực kỳ nguy hiểm vì chúng tôi đang ở ngay trong hầm và có thể có người đang mắc kẹt ở phía bên kia", ông nói.

Trung tá Ganga Baral thuộc quân đội Nepal cho biết, trên mặt đất, 5 máy xúc, máy nén khí và máy phá đá đã thực hiện các công việc khó khăn để đưa lực lượng cứu hộ đến gần hơn với khu vực có khả năng còn người sống sót. Đội cứu hộ cũng tiến hành nổ mìn phá đá tại các khu vực quanh lối vào đường hầm.

Khi lực lượng cứu hộ tiến gần đến vị trí nghi có người sống sót, họ buộc phải dừng sử dụng thuốc nổ và máy móc hạng nặng, thay vào đó là dùng tay dọn dẹp đất đá và bùn lầy để tránh gây thêm thương vong.

Các đoạn video ghi lại cảnh nhân viên cứu hộ chui qua những lối vào đường hầm chật hẹp bị đất đá chặn kín, cũng như di chuyển trong những không gian hạn hẹp và trơn trượt vì bùn lầy.

Những đường hầm này được xây dựng để khai thác tiềm năng từ các dòng sông của Nepal và phục vụ ngành thủy điện đang phát triển mạnh mẽ, nguồn cung cấp hơn 90% lượng điện năng cho đất nước.

Một số người được giải cứu trước đó chia sẻ rằng các đường hầm "chất đầy thi thể" và trận lũ quét đã cuốn trôi mọi thứ họ có, kể cả quần áo trên người.

Giải cứu nghẹt thở

Ông Dix cho biết 2 công nhân, Sanjay Sah và Kabir Maharjan, được tìm thấy ở vị trí cách cửa hầm 60m (tổng chiều dài đường hầm là 200m).

"Đừng hoảng sợ, chúng tôi đang đến cứu các anh đây”, một nhân viên cứu hộ hét lớn xuống phía dưới.

Chỉ trong vài phút, họ đã tạo được một lỗ thông, thả dây xuống và đưa được một người lên, tiếp đó là người thứ hai.

Cơ quan Điện lực Nepal xác định danh tính Sah, 30 tuổi, là quản đốc cơ khí từ huyện Saptari và Maharjan, 45 tuổi, giám sát viên cơ khí từ Kathmandu.

Cả hai đã được trực thăng đưa đi cấp cứu và đang được điều trị tại một bệnh viện quân y ở Kathmandu.

Trong một đoạn video được đăng tải trực tuyến, Sah, lúc đó đang nằm đắp chăn và đeo mặt nạ dưỡng khí, đã kể lại trải nghiệm kinh hoàng của mình sau 9 ngày sống sót trong hầm.

Sah cho biết, vào thời điểm thảm họa xảy ra, quá trình sơ tán những người khác trong đường hầm đã mất quá nhiều thời gian, đến mức bản thân anh không kịp chạy thoát ra ngoài.

Sah chia sẻ rằng, thông thường chỉ có vài người làm việc tại khu vực đó, nhưng vào thời điểm xảy ra thảm họa lại có tới 40-45 người. Tuy nhiên, anh không giải thích tại sao lại có đông người như vậy.

"Sau khi tai nạn xảy ra, tôi không thể chạy thoát thân. Tôi phải tìm cách cứu mọi người. Tôi đã bảo mọi người chạy ra ngoài. Chính vì làm vậy mà tôi bị chậm lại và không thể thoát ra kịp. Tôi đã bị mắc kẹt”, Sah kể lại.

Sah cho biết anh đã giữ vững tinh thần trong khoảng thời gian bị mắc kẹt trong hầm bằng cách niệm các câu thần chú Hindu.

Giới chức Nepal cho biết có ít nhất 900 công nhân đang mất tích tại hàng loạt dự án năng lượng, trong đó có ít nhất 557 người tại công trường thủy điện Trishuli 3A. Theo Hiệp hội các Nhà sản xuất Điện Độc lập Nepal, trong số này, có 115 người được cho là đang mắc kẹt trong đường hầm chính.

Sah chia sẻ rằng anh không mấy lạc quan về số phận của những người vẫn còn kẹt lại trong các đường hầm.

“Tôi không nghĩ rằng tất cả mọi người đều thoát được. Đường hầm rất dài”, Sah nói thêm.

Hy vọng vào phép màu

Mặc dù vậy, việc hai công nhân được giải cứu sau 9 ngày mắc kẹt đã tiếp thêm hy vọng cho người thân của những người mất tích.

Anh trai của một nạn nhân mất tích gần đó cho biết, vụ giải cứu đã khiến anh nhen nhóm lại niềm tin rằng em trai mình có thể trở về an toàn.

"Chúng tôi hy vọng những người còn lại trong nhóm đang ở cùng nhau bên trong và đã tìm cách hỗ trợ lẫn nhau để sống sót", Kshitiz Samaser Regmi, 30 tuổi, chia sẻ.

Regmi cho biết em trai mình, Niraj Babu Regmi (40 tuổi), thường làm việc tại một địa điểm khác nhưng đã được điều chuyển đến Trishuli chỉ 2 ngày trước khi trận lũ ập đến.

"Chúng tôi không biết liệu em ấy có đang ở bên trong hay không, cũng không rõ còn sống hay đã chết. Tuy nhiên, việc chứng kiến ​​đội cứu hộ làm việc ngày đêm đã mang lại cho chúng tôi sự an ủi và niềm hy vọng”, Regmi chia sẻ.

Dẫu vậy, cuộc giải cứu 2 công nhân chỉ là một tia hy vọng nhỏ nhoi giữa thảm họa đã cướp đi sinh mạng của hơn 1.200 người, trong khi hàng nghìn người khác vẫn chưa rõ tung tích.

"Khả năng tìm thấy những người mất tích khác tại đường hầm này là rất thấp", ông Suresh Raut, phó giám đốc Cơ quan Điện lực Nepal, nhận định.

Theo Đại tá quân đội Ấn Độ Parikshit Mehra, 48 giờ đầu tiên là khoảng thời gian quan trọng nhất đối với một chiến dịch cứu hộ quy mô lớn như ở Nepal.

"Những người bị mắc kẹt thường dễ hoảng loạn hơn nhiều so với khi họ ở ngoài không gian thoáng đãng", ông Mehra nói.

Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh: "Những phép màu vẫn có thể xảy ra".