Các khách mời tham gia buổi trò chuyện "Chung bàn: Để làm bạn cùng con" do báo Tuổi Trẻ tổ chức chiều 23-10 - Ảnh: DUYÊN PHAN
Cuộc trò chuyện "Chung bàn: Để làm bạn cùng con" được tổ chức tại tòa soạn báo Tuổi Trẻ chiều 23-10 như gạch nối giữa chuyên gia, phụ huynh và học sinh. Ở đó mọi người cùng nhấn mạnh rằng sự gắn kết gia đình cần được vun đắp từ tận dụng khoảng thời gian ngắn trong ngày, khoảnh khắc mà con cái thực sự cảm nhận cha mẹ hiện diện và đồng hành cùng mình.
Làm bạn cùng con từ những khoảng thời gian nhỏ
Chị Nguyễn Ngọc Nhung, phụ huynh có hai con gái 10 và 12 tuổi, cho biết chị xác định ba khoảng thời gian cố định trong ngày để duy trì sự gắn kết với các con. Đó là bữa ăn sáng, ăn chiều và thời gian ba mẹ con trò chuyện cùng nhau trước khi đi ngủ.
"Tôi xem đây là ba khoảng thời gian quan trọng với các con, cần được ưu tiên bất kể khi có mâu thuẫn hay chuyện không vui trong ngày.
Việc duy trì thói quen này giúp các con có cơ hội chia sẻ những điều giữ trong lòng, mà tôi cũng lắng nghe và hiểu con hơn", chị Nhung nói.
Trong quá trình nuôi dạy hai con, người mẹ nhận thấy mỗi đứa trẻ có cách thể hiện suy nghĩ và nhu cầu khác nhau. Như cô con gái lớn dù mới học lớp 6 nhưng đã có suy nghĩ riêng, muốn tự quyết định nhiều việc, hay phản biện mẹ, trong khi con gái thứ hai thường nghe theo mẹ hơn.
"Trong dịp xem World Cup, con gái thứ hai dự đoán trúng kết quả một trận đấu mà hai mẹ con chúng tôi cược với nhau cho vui. Tôi hỏi con muốn được thưởng gì và khá bất ngờ khi bé chỉ muốn được ăn một tô mì trộn, bởi trước đó tôi dặn con không ăn món này vì nghĩ rằng chưa tốt cho sức khỏe của cháu", chị Nhung kể.
Nhưng qua chuyện này, người mẹ trẻ ấy mới nhận ra có những điều đôi khi rất đời thường nhưng tại sao con không dám bày tỏ hay thổ lộ cùng mẹ, mà phải đợi khi có cơ hội? Liệu có phải mẹ cũng đang khắt khe với con quá không?
Phụ huynh sống chung nhưng không hiểu con đang nghĩ gì
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy - giảng viên Học viện Chính trị khu vực II - nói khoảng cách giữa cha mẹ và con cái thường bộc lộ rõ khi trẻ bước vào tuổi dậy thì. Nhiều phụ huynh cảm thấy sống chung nhà nhưng không hiểu con đang nghĩ gì.
Theo tiến sĩ Thúy, khoảng cách này thường không xuất hiện đột ngột, mà là kết quả của một quá trình kéo dài, với nhiều nguyên nhân tích tụ từ khi trẻ còn nhỏ cùng với những thay đổi rất nhanh trong cuộc sống hiện đại ngày nay.
"Những gia đình có cha mẹ làm việc theo ca, phải trực hoặc thường xuyên chịu áp lực công việc gặp nhiều khó khăn trong việc dành thời gian cho con. Không chỉ công nhân làm ca kíp đâu, mà những người làm nhiều công việc khác cũng có thể rơi vào tình trạng này", tiến sĩ Thúy nói.
Sự thay đổi tâm lý của trẻ càng rõ khi bước vào tuổi dậy thì, một số trẻ bắt đầu thu mình, thích trò chuyện với bạn bè hơn là cha mẹ, dành nhiều thời gian cho điện thoại và máy tính.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy nói khoảng cách giữa cha mẹ và con cái còn liên quan đến sự khác biệt về công nghệ và môi trường sống. Nhiều phụ huynh thừa nhận không biết con đang sử dụng mạng xã hội nào, chơi trò chơi gì hoặc tiếp cận những nội dung nào trên mạng.
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, chia sẻ tại buổi trò chuyện - Ảnh: DUYÊN PHAN
Cha mẹ bận rộn, con cái thiếu người chia sẻ tâm tư
Có thực tế là nhiều phụ huynh hiểu rằng cần ở bên con nhưng phải làm việc để bảo đảm kinh tế gia đình, hoặc một số người có lịch trình bận rộn do tính chất công việc.
Tiến sĩ Phạm Thị Thúy kể chính câu chuyện nhà mình là đôi lúc cần làm việc vào cuối tuần hoặc hỗ trợ thân chủ vào buổi tối. Song có lần chồng chị đã yêu cầu cần xem lại việc phân bố thời gian vì theo anh, "mình lo tham vấn, chia sẻ với những gia đình khác rồi khi chính các con và gia đình mình lại thiếu vắng bàn tay của người mẹ chăm sóc thì sao".
Chị Thúy nói đó như lời cảnh báo và chị đã điều chỉnh lại lịch trình của mình sau đó. Nhờ vậy chị học được cách cân bằng trong công việc và cuộc sống. Việc cân bằng giữa nhu cầu cá nhân, trách nhiệm công việc và đời sống gia đình luôn là bài toán khó.
"Nhưng cha mẹ cần tìm cách dành thời gian cho con, bởi sự đồng hành tạo điều kiện để trẻ bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ và nhiều vấn đề đang gặp phải trong học tập cũng như cuộc sống", tiến sĩ Thúy nhấn mạnh.
Giật mình với nhóm 'con ghét bố mẹ' trên mạng: Không thể tâm sự với cha mẹ, con tìm ai?Theo các chuyên gia, khi không thể tâm sự với cha mẹ, con có thể tìm cô chủ nhiệm, thầy tổng phụ trách, thậm chí hiệu trưởng... để sẻ chia.